آثار ویژه​ای که در موزه تمبر آستان قدس رضوی نگهداری می​شود

نخستین تمبر پستی جهان

نخستین تمبر پستی جهان معروف به «پنی سیاه» در ششم می 1840 میلادی در انگلستان منتشر شد. تصویر روی این تمبر، نیمرخ ملکه ویکتوریا را نشان می‌دهد که در پس‌زمینه‌ای به رنگ سیاه گنجانده شده است. واژه پنی روی این تمبر و رنگ سیاه آن موجب شده این تمبر به پنی سیاه «Penny Black» مشهور شود.

گفتنی است، به دلیل ابداع اولین تمبر پستی جهان در انگلستان، تمبرهای این کشور تنها تمبرهایی‌اند که بدون نام کشور است. تعداد قطعات منتشر شده این تمبر برابر با 68808000 بود و استفاده از آن بیش از یک سال ادامه داشت.

نخستین پاکت‌نامه پستی جهان

نخستین پاکت نامه پستی جهان معروف به پاکت‌نامه یک پنی مالردی (Mulready penny envelope) در ششم می 1840 میلادی در انگلستان منتشر شد. تصویر روی این پاکت، الهه «بریتانیکا» است که به عنوان نمادی از بریتانیا روی پاکت نقش شده است. سپر و شیر خوابیده در وسط و تصاویر سمت راست و چپ پاکت‌نامه، یادآور قاره‌های آسیا و آمریکای شمالی است. طراحی بسیار ضعیف این پاکت‌نامه که از سوی فردی به نام ویلیام مالردی انجام شده بود، سبب شد تا این پاکت‌نامه‌ها دو ماه بعد یعنی در اواسط ماه ژوئیه همان سال جمع‌آوری شود.

تمبرهای موقتی مشهد

ویکتور کاستین (Victor Castaign)، ازجمله مستشاران بلژیکی بود که در دوره سلطنت مظفرالدین‌شاه قاجار وارد ایران شد و بلافاصله، مأمور اداره گمرک و پست و مدیرکل پستخانه مشهد شد.

وی در بین ماه‌های اسفند 1280 و اردیبهشت 1281 هجری شمسی به بهانه کمبود تمبر و بدون کسب اجازه از مقامات دولتی در تهران، به طراحی، چاپ و انتشار یک‌سری تمبر اقدام کرد. این تمبرها تا اردیبهشت 1281 هجری شمسی در پستخانه‌های مشهد، قوچان و بجنورد به فروش رسید و از آنها استفاده پستی شد. مقامات دولت مرکزی به محض اطلاع یافتن از این اقدام غیرقانونی،‌ دستور جمع‌آوری تمبرها را صادر کرده، کاستین را عزل و از ایران اخراج کرد. این تمبرها به دلیل تیراژ پایین و مدت استفاده پستی محدود، از کمیاب‌ترین تمبرهای ایران به شمار می‌رود.

تمبرهای پست انقلابی ایران

این تمبرها در اواخر دوره قاجار و در بین سال‌های 1299 و 1300 هجری شمسی از سوی حامیان میرزا کوچک خان جنگلی در استان گیلان چاپ و منتشر و از آنها استفاده پستی شد. تمبرهای پست انقلابی ایران شامل پنج قطعه به بهای اسمی 3، 6، 9، 12 و 24 شاهی است. تصویر روی این تمبرها، یکی از قهرمانان اسطوره‌ای شاهنامه فردوسی به نام کاوه آهنگر را نشان می‌دهد که پرچمی سرخ رنگ را در دست نگه داشته است. کتیبه پست انقلابی ایران و مهر دستی «گیلان، 25 ثور 1299» نیز روی این تمبر مشاهده می‌شود.

پاکت‌نامه سانسور شده جنگ جهانی دوم در ایران

این پاکت‌نامه با یک قطعه تمبر سری پستی جورج ششم کشور هندوستان (1940 میلادی) به بهای اسمی 3.5 آنا در سیزدهم ژوئن 1942 (برابر با 23 خرداد 1323 هجری شمسی) از پستخانه بمبئی به مدیر بانک ملی ایران در تهران پست شده است.

تاریخ وصول آن 27 تیر 1321 هجری شمسی درج شده است. این پاکت‌نامه یک ‌بار در هنگام ارسال و بار دیگر در هنگام دریافت از سوی ماموران نظامی انگلیس در هند و قوای اشغالگر انگلیس و شوروی سابق در ایران بازبینی (سانسور) شده است.