عیار برنامه‌های اقتصادی نامزدها از نگاه کارشناسان

به گزارش خبرنگار ما، ارزیابی کارشناسان مستقل اقتصادی نشان می‌دهد هیچ‌یک از هشت نامزد مطرح در انتخابات یازدهم ریاست‌جمهوری در کسب نمره قابل‌قبول برای درک مشکلات و ارائه راه‌حل مشکلات اقتصادی موجود کشور موفق نبوده‌اند.

نگاهی کلی به اظهارات نامزدها نشان می‌دهد گرچه آنان به تناسب شرایط موجود و خواست مردم، اقتصاد را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده‌اند و این امر در هر حال اتفاق مبارکی است، اما هنوز از ارائه راه‌حلی سنجیده، شفاف، دارای پشتوانه تئوریک و عملی و متناسب با موانع موجود خبری نیست.

جلیلی: نقدینگی را در مسیر درست قرار می‌دهیم

به گفته سعید جلیلی یکی از بحث‌های اصلی این است که موضوع اقتصاد در حوزه اجرایی سامان داده شود و ساختار اجرایی و اداری کشور در حوزه اقتصادی متناسب با ظرفیت‌ها و شرایط کشور باشد. او برنامه خود برای حل مشکل تورم را مبتنی بر راهکارهای ساختاری عنوان کرده و می‌گوید: اگر نقدینگی را در مسیر درست قرار دهیم، نتیجه بسیار متفاوت است تا این‌ که بگذاریم نقدینگی در بازار کاذب جولان دهد.او همچنین درباره راهکار خود برای ایجاد اشتغال و حل معضل بیکاری می‌گوید: اشتغال باید در تولید باشد و این تولید مبتنی بر رقابت و کیفیت بیشتر است.

حدادعادل: قیمت‌ها را در کوتاه‌مدت تثبیت می‌کنم

غلامعلی حدادعادل، دیگر نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری هم وابستگی اقتصاد به نفت را یک اشکال اساسی می‌داند و مهم‌ترین وظیفه دولت آینده را تثبیت نرخ ارز و ساماندهی مصرف ارز در بازار عنوان می کند . او راهکار خود را برای کنترل تورم این‌گونه بیان می‌کند: باید برای تورم یک راهکار کوتاه‌مدت در نظر گرفت و آن تثبیت قیمت‌هاست و همچنین راهکارهای درازمدت و میان‌مدت که از جمله مهم‌ترین آن می‌تواند اجرای اصل 44 قانون اساسی باشد.

رضایی: اقتصاد را چندمحصولی می‌کنم

محسن رضایی هم تاکید دارد که پس از مردمی کردن اقتصاد، به دنبال تبدیل اقتصاد تک‌محصولی ایران به سوی اقتصاد چندمحصولی با تمرکز بر کشاورزی، صنعت، توریسم، تجارت و... هستم. برنامه دیگر رضایی تحول در کشاورزی است و آن‌گونه که گفته، می‌خواهد کشاورزی را از طریق سنتی به پیشرفته تبدیل کند و به این بخش یارانه سبز بدهد. او کسری بودجه دولت، حجم دولت، تحریم‌های اقتصادی، یارانه‌ها و مسکن مهر را پنج مساله‌ای عنوان کرده که گرانی را به‌وجود آورده‌است و وعده داده که با برنامه‌های خود، این پنج عامل را کنترل می‌کند.

روحانی: بسته‌های تشویقی ویژه دارم

حسن روحانی هم ریشه بسیاری از مشکلات کنونی جامعه در حوزه اقتصاد را مربوط به مدیریت و کارآمدی دولت دانسته و اصلی‌ترین وظیفه دولت را این می‌داند که محیط کسب و کار را بهبود بدهد. او گفته برای حل کوتاه‌مدت مسائل اقتصادی بسته‌های تشویقی ویژه‌ای خواهد داشت که با اجرای آن می‌توان حرکت اقتصادی در جامعه ایجاد کرد.

روحانی همچنین گفته است: ما می‌توانیم با تعامل سازنده با کشورهای جهان، کشور را از مشکلات نجات دهیم و با بیکاری و گرانی مقابله کنیم. روحانی راه‌حل اصلی کنترل تورم را مهار نقدینگی و رفع موانع تولید عنوان کرده است.

عارف: هر سال یک میلیون شغل ایجاد می‌کنم

محمدرضا عارف، گفته که تلاش می‌کند تورم را به زیر 10 درصد برساند. عارف همچنین اعلام کرده که تلاش خواهد کرد هر سال یک میلیون فرصت شغلی ایجاد کند.

او برنامه خود در بازار ارز را هم حرکت به سمت نظام تک‌نرخی ارز اعلام کرده و گفته است: سیاست‌های کلی اصل 44 را راه نجات کشور می‌دانیم و آن را به طور جدی دنبال خواهیم کرد. عارف همچنین درخصوص راهکار خود برای کنترل تورم تصریح کرده است: اگر دولت می‌خواهد تورم را کنترل کند اول باید خودش را کنترل کند. رشد نقدینگی بیشترین اثر را در تورم دارد.

غرضی: دولت ضدتورم تشکیل می‌دهم

سیدمحمد غرضی تاکید اصلی خود را بر تشکیل دولت ضدتورم گذاشته و گفته است: می‌خواهم دولت ضدتورم تشکیل دهم و سایر خدمات را در زیرمجموعه این کار دنبال کنم، نه در کنار تورم. او بارها به این نکته اشاره کرده که «در صد سال گذشته کشور با تورم اداره شده و در طول این صد سال دست دولت دائم در جیب فقرا بوده است و این در حالی است که دولت‌ها کار چندانی نکرده‌اند». غرضی تورم را نتیجه این می‌داند که دولت بیشتر از درآمدهایش هزینه می‌کند و راهکار مقابله با این پدیده را نیز جلوگیری از هزینه‌های اضافه بر درآمد عنوان کرده است.

قالیباف: طرحی 2 ساله دارم

محمدباقر قالیباف روند مدیریتی در کشور را نیازمند تحول اساسی و جدی می‌داند و می‌گوید: طرحی دو ساله برای حل مشکلات اقتصادی کشور آماده کرده است تا با اجرای آن ساماندهی و آرامش راوارد اقتصاد کند.او با بیان این ‌که مردم هرروز نباید شاهد این باشند که نرخ‌ها تغییر می‌کند، وعده داده است که قیمت ارز را تثبیت می‌کند و پس از کنترل قیمت‌ها، کاهش قیمت‌ها را دنبال خواهد کرد. او معتقد است نقدینگی ای که در کشور وجود دارد باید کنترل شود و به سمت تولید و متناسب با اولویت‌ها هدایت شود. او هم تاکید دارد که به بخش کشاورزی باید یک یارانه سبز تعلق بگیرد.

ولایتی: 100 روزه اقتصاد را ساماندهی می‌کنم

علی‌اکبر ولایتی هم در وعده‌های خود خطاب به مردم گفته است: ما ظرف یکی دو سال معیشت شما مردم را سامان می‌دهیم. او البته چند مرتبه این نکته را گفته که صد روز اول بسیار تعیین‌کننده است. ولایتی گفته است نقدینگی نیز به رقم بالایی رسیده و عملا موجب تورم شده است. او بر این باور است که در اقتصاد دو اصل مهم وجود دارد که اگر به این دو اصل توجه کنیم می‌توان یک اقتصاد تولیدمحور را ساماندهی کرد. این اصول عبارتند از: حمایت از تولید و مردمی کردن تولید براساس اصل 44. ولایتی گفته است؛ کشور ما به لحاظ جغرافیایی موقعیت بی‌نظیری دارد. احیای جاده ابریشم، موضوع دیگری است که می‌تواند به اقتصاد ما کمک کند.

کارشناسان: این برنامه‌ها اجرایی و قابل تکیه نیست

در همین حال کارشناسان مستقل اقتصادی با مروری بر این وعده‌ها، آنها را خالی از برنامه کمی و اجرایی ارزیابی می‌کنند. به‌زعم آنان، اظهاراتی که تاکنون از هشت نامزد شنیده شده، صرفا بیان مشکلات عمده اقتصاد ایران بوده که شهروندان عادی نیز بدان واقف هستند و کم و بیش از کیفیت تاثیر آن بر اقتصاد ایران آگاهی دارند.به گفته کارشناسان اقتصادی، هنوز هیچ‌یک از نامزدها برنامه مشخصی برای حل مشکلات عمده اقتصاد ایران ارائه نداده‌اند. برخی از آنها هم که از مصادیق مشخصی برای حل مشکلات موجود سخن گفته‌اند، محاسبات اجرایی آن را و این‌که اصولا چگونه و با چه پیش‌فرض‌هایی به این راه‌حل‌ها رسیده‌اند و آیا به امکانات یا تبعات آن اندیشیده‌اند یا نه، بیان نکرده‌اند.

دکتر احمد میر مطهری، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار ما، اظهارات نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در برنامه‌های تلویزیونی و بویژه در مناظره اقتصادی برگزار شده را بسیار کلی عنوان کرده و می‌گوید: در مناظره‌ای که تحت عنوان مسائل اقتصادی میان نامزدها برگزار شد، یکی از نامزدها بشدت روی مساله تورم پافشاری می‌کرد، بدون این‌که راهکاری برای کنترل آن ارائه بدهد یا حتی دلایل بروز این پدیده را عنوان کند.به گفته میر مطهری، یکی دیگر از نامزدها تاکید زیادی روی مساله تولید داشت، ولی نگفت که تولید از چه منظری دچار مشکل است؟

میرمطهری خاطرنشان کرد: این کلی‌گویی است که صرفا بر تامین ارز از صادرات غیرنفتی تاکید شود؛ چراکه در مرحله اول باید نیروی محرکه برای تولید ایجاد شود و همزمان هم در بازارهای خارجی بازاریابی صورت گیرد که اگر به این مساله هم با یک دید واقع‌بینانه نگاه کنیم، با توجه به تحریم‌ها این کار قدری مشکل است.این کارشناس اقتصادی با تاکید بر این‌که قصد بزرگنمایی مشکلات را نداریم، تاکید کرد: مساله اساسی اینجاست که نامزدها باید به صورت واقعی مسائل و مشکلات پیش روی کشور را ببینند و درباره آن وعده و برنامه بدهند، نه این‌که کلی‌گویی کنند و فقط آمال و آرزوهای خودشان را بیان کنند.

وی افزود: اینها هیچ کدام سریع جواب نمی‌دهد و زمانبر است و احتیاج به فراهم کردن زیرساخت‌های زیادی دارد.لذا در مجموع تا اینجای کار چه در متن سخنرانی‌ها و چه در مناظره برگزار شده، حرف جدیدی درباره برون‌رفت از مشکلات کنونی اقتصادی نشنیده‌ایم و این باعث نگرانی و تاسف است.

مباحث مطرح شده، کلی است

دکتر میثم موسایی هم بحث‌های اقتصادی ارائه شده از سوی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری را مباحثی کلی عنوان کرد که برنامه علمی و منسجمی برای اجرایی شدن آن ارائه نشده است. این عضو هیات علمی دانشگاه تهران مباحث مطروحه را نیازمند ارائه ابزارهای عملیاتی دانست که تاکنون نه این ابزارها مشخص شده و نه راه‌حل مشکلات ارائه شده است.او خاطرنشان کرد: در شرایطی که منابع کشور محدود بوده و مشکلات ساختاری زیادی وجود دارد، بسیار مهم است که مشخص شود مسائل با چه سیاست و استراتژی مرتفع خواهد شد.به گفته موسایی، عمده مباحثی که در مناظره‌ها یا وعده‌های انتخاباتی مطرح شده بیشتر از آن‌که دارای یک ایده مشخص باشد، وجه و جنبه تبلیغاتی داشته و با هدف جلب آرای مردم بوده است.

شعارهای واقع‌گرایانه داده نمی‌شود

غلامرضا تاجگردون هم درخصوص شعارهای اقتصادی نامزدهای ریاست‌جمهوری می‌گوید: مساله مهمی در اظهارات بیشتر نامزدها مغفول واقع شده و آن نیز بیان شعارها برمبنای نگاه واقع‌گرایانه و به دور از انگیزه‌های پنهان جذب افکار عمومی است.

او تاکید کرد: برای حل مشکلات اقتصادی ایران نیازمند برنامه‌ریزی و تبیین راهکار و سیاست‌های راهبردی و کاربردی هستیم. وی افزود: شعارهای مطرح شده به بیان مشکلات امروز اقتصادی می‌پردازد، اما راهکارهای ارائه شده برمبنای واقع‌گرایی نیست و بیشتر ماهیت جذب افکار عمومی را دارد.