شما بهعنوان مدیر گروه اجتماعی شبکه سه در اتاق فکر سینما در سیما چه وظیفهای دارید و قرار است درباره چه مسائلی با دیگر اعضاء صحبت کنید؟
این گروه در حال تبیین یک استراتژی برای کل برنامههای سینمایی تلویزیون و حتی مشخص کردن رویکرد کلی سیما در قبال سینمای ایران است؛ اینکه برنامههای سینمایی از چه نقطهای شروع و به سمت چه نقطهای حرکت کند. بهعنوان مثال ما در شبکه سه، گفتمان برنامه «هفت» را بررسی میکنیم و براساس آن هر هفته درباره قسمت بعدی صحبت خواهیم کرد.
البته این جلسات جنبه مشورتی دارد و اعضاء درباره مسائل مختلف پیشنهادهای خود را ارائه میکنند. به عبارت دیگر، ما در اتاق فکر سینما در سیما وارد ریز برنامهها نمیشویم و تنها درباره رویکرد کلی آنها صحبت خواهیم کرد. درواقع گروهی به موضوعات مربوط به سینما و سیما میپردازد و آنچه حاصل خرد جمعی است به مدیران ارائه میشود.
آنطور که شما گفتید اتاق فکر سینما در سیما رویکرد یکساله برنامههای سینمایی در تلویزیون را مشخص میکند. گمان نمیرود این اتاق فکر، همه برنامهها را شبیه هم کند و به سمت فرمایشی بودن سوق دهد؟
به هیچ عنوان، بازخورد و نتیجه عملکرد اتاق فکر سینما در سیما چنین نخواهد بود، چراکه ما یک راهبرد کلی برای برنامهها داریم تا مسیر درستی را طی کنند و ضد و نقیض یکدیگر نباشند. مثلا هدف برنامه «هفت» و «ققنوس» باید یکی باشد و براساس چشمانداز سازمان صدا و سیما حرکت کند، اما به هیچ وجه در جزئیات آنها دخالت نمیکنیم. این اتاق فکر کارکرد پیچیدهای ندارد، ما به دنبال ارتقای برنامههای سینمایی و کمک به سینمای ایران هستیم. حال این کمک کردن میتواند به گونههای مختلف صورت گیرد. مثلا گاهی تبلیغ فیلمهای سینمایی را مد نظر قرار میدهیم یا اینکه دیگر؛ چندان به دنبال نقد فیلمها نیستیم و بیشتر ترغیب مخاطب به سینما رفتن برای ما اهمیت و اولویت دارد.
در دعوت از مهمانان برنامهها هم دخالتی ندارید؟
ما قصد نداریم به هیچوجه دست تهیهکننده را ببندیم. مثلا نمیگوییم چه کسانی باید دعوت شوند و چه کسانی دعوت نشوند، بلکه تنها رویکرد کلی برنامهها مشخص خواهد شد و هر شبکه براساس ماموریت خود، مهمانها و موضوعات را پیگیری خواهد کرد. این اتاق فکر همانطور که عرض کردم، عملکرد مشورتی دارد که اتفاقا میتواند کمک بسیار قابل توجهی، هم به تهیهکنندهها و هم برنامهسازها ارائه کند.
ما گاه شاهد درگیریهایی در سینمای ایران هستیم؛ مسائلی مانند اعتراض و تجمعات گروههای مختلف فکری یا پایین آوردن فیلمهای دارای مجوز از روی پرده و... برای رویارویی با این اتفاقها در برنامههای سینمایی تلویزیون چه فکری کردهاید؟
وقتی میگویم استراتژی، منظورم همین است. نیمی از برنامهها مخاطب عام و نیمه دیگر مخاطب خاص دارد که نیمه دوم، اهالی سینما و کارگردانها را شامل میشود. مباحث نظری و تحلیلی بیشتر برای این قشر از مخاطبان است. رویکرد اتاق فکر سینما در سیما کمک به سینمای ایران و انقلاب اسلامی است و در ادامه این هدف، تمام رویدادهای خوب و بد سینمایی مورد بررسی قرار میگیرد؛ مثلا اینکه مطرح کردن فلان اتفاق به نفع سینمای ایران است یا خیر.
برنامههای سینمایی تلویزیون باید کمکی به سینما باشد، بنابراین قرار نیست ما به اختلافنظرها و جنگ و دعواهای بین صنوف سینما دامن بزنیم، بلکه باید برای سینماگران فضای همدلی به منظور رشد سینما فراهم آوریم. دیدگاههای مختلف را رودرروی هم قرار خواهیم داد، اما اگر بدانیم طرح موضوعی اختلافها را چند برابر خواهد کرد، به یقین مانع خواهیم شد. البته در اتاق فکر درباره همه وقایع و موضوعات روز سینما صحبت خواهد شد، اما قرار نیست به ریز همه آنها بپردازیم چون عموما سودی برای سینما، سینماگر و مخاطب ندارد. ما سعی داریم به تنه اصلی تکیه دهیم و به شاخههای فرعی چنگ نزنیم.
اگر ممکن است برای ملموس شدن عملکرد این اتاق فکر، به خروجیها و تاثیرات آن اشاره کنید؟
ما در اتاق فکر تصمیم نمیگیریم، بلکه نظر مشورتی گروه را در مورد هر موضوعی به معاون سیما ارائه میکنیم. آنها نیز بررسی میکنند و در صورت موافقت برای تصویب اقدام خواهند کرد.
تاکنون نظرهای مشورتی اعضای اتاق فکر توسط مدیران اجرا شده است؟
بله، این اتفاق افتاده است. مثلا پیشنهاد کردیم برخی جشنوارهها برنامه مداوم و مستقیم در سیما داشته باشند. مانند جشنواره مهم فیلم مقاومت که سالهای گذشته نمایش نداشتند. در گذشته فقط جشنواره فیلم فجر برای سیما اهمیت داشت، اما هماکنون جشنوارهای دیگر مانند کودک و نوجوان هم اهمیت پیدا کرده و حتی درباره نمایش جشنواره فیلم کوتاه، بحث و صحبت شده، پس ما خروجیهای خوبی داشتیم.
یا اینکه رویکرد اصلی برنامه هفت، کمک به سینما و گیشه است، به همین دلیل ما نقد فیلم در زمان اکران را به تحلیل و معرفی با حضور کارگردان و بازیگران تغییر دادیم تا سینما جذب مخاطب کند و نقد را به پس از اکران موکول کردیم. این رویکرد برای فیلمهای روی پرده از ابتدای سال عملی شد و چهار فیلم نوروزی فروش مناسبتری را نسبت به ماههای قبل تجربه کردند. تهیهکننده و کارگردانها نیز بسیار راضی بودند و درواقع میتوان بخشی از علت فروش رو به رشد فیلمها را در رویکرد و استراتژی اتاق فکر سیما یافت.
درباره کمیت و کیفیت برنامههای سینمایی هم صحبت کنید. آیا برنامههای سینمایی موجود جوابگوی نیاز سینما و مخاطب است؟
شبکه نمایش اخبار، رویدادها، معرفی فیلمها و صحبت با کارگردانها را کاملا پیگیری میکند. شبکه 4 در زمینه طرح مباحث نظری و اندیشهای سینما فعال است و شبکه 3 به دلیل آنکه شبکه جوانان است کمی عمومیتر به این موضوع میپردازد. شاید در آینده شبکه یک هم برنامه سینمایی تولید کند. در ضمن ما نمیتوانیم به یک حوزه بیشتر از بقیه حوزهها توجه کنیم، چراکه باید ذائقه مخاطبان را در نظر بگیریم و به موسیقی، تئاتر، هنرهای تجسمی و... نیز بپردازیم. البته به نظرم برای سینمای کنونی ما همین چند برنامه کفایت میکند و در صورت افزایش توجه و علاقهمندی به سینما در سطح جامعه، برنامههای سینما در سیما نیز گسترش پیدا خواهند کرد.
از آنجا که اتاق فکر سینما در سیما تازه تاسیس است ما باید در آینده شاهد نتایج عملکرد آن باشیم، با این اوصاف آیا چشماندازی از اقدامات این اتاق فکر دارید؟
باید اجازه داد اتاق فکر در سال جدید جلسات بیشتری برگزار کند و ما بتوانیم طی یکی دو ماه آینده سیاستگذاریهای لازم را انجام دهیم. هرچند سال گذشته به طور کلی درباره سینمای سال 92 صحبت کردیم، اما لازم است ابتدای امسال نیز براساس سیاستها، شعار سال، روش و دیدگاههای تبیین شده در سیما، نسبت به برنامههای سینمایی موجود بازنگری داشته باشیم تا بتوانیم یک برنامه جامع از رویکرد و استراتژی سیما به سینمای ایران ارائه کنیم.
مریم احمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم