حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
قش فناوری اطلاعات در سازمان های یادگیرنده
در طول سالهای گذشته اطلاعات بشری جدیدتر و بیشتری تولید شده است. در حال حاضر، دانسته های هر فرد، هر 5سال دو برابر می شود.
می توان با قاطعیت اعلام کرد سازمانی که مدیرانش یادگیری را مدیریت نکنند و فضای حمایتی مورد لزوم برای یادگیری -که فناوری اطلاعات هم شامل آن است - را فراهم نکند، قابلیت تطبیق پذیری با دنیای امروز را نخواهد داشت.
سازمان یادگیرنده
ابتدا باید دید سازمان یادگیرنده چگونه سازمانی است سازمان یادگیرنده سازمانی است که تمامی قدرت فکری ، دانش و تجربه سازمان را برای ایجاد تغییرات و بهبود مستمر توسعه در اختیار می گیرد و بر آن مدیریت می کند.
در سازمان های یادگیرنده افراد در همه سطوح برای یادگیری منظم در کارشان تشویق و ترغیب می شوند، سیستم های برقراری و انتظار دانسته ها و اطلاعات در اختیار کارکنان است و برای یادگیری مستمر آنان ارزش گذاشته می شود.
سوال اینجاست که سازمان چگونه می تواند یاد بگیرد؛ انسان دارای هوش و استعداد است. پس یاد می گیرد. اگر سازمان را موجود زنده بدانیم ، باید هوش داشته باشد.
آیا سازمان ها می توانند هوش داشته باشند؛
یادگیری و آموزش در سازمان های کوچک بسیار آسان است. در یک سازمان کوچک همه می دانند چه کسی چه چیزی بلد است.
درواقع ، یادگیری از طریق تماسهای رودررو و برقراری جلسات برای به اشتراک گذاشتن آموخته ها و تجربه های گذشته صورت می گیرد؛ اما مشارکت در اطلاعات در سازمان های بزرگ از طریق یادگیری رودررو امکانپذیر نخواهد بود.
آقای ژوزف بهنامی ، مدیر بخش مشاوره سازمان مدیریت صنعتی در ارتباط با یادگیری در سازمان های بزرگ می گوید: «فقدان هوش سازمانی در سازمان های بزرگ مطرح می شود.
در بسیاری از سازمان ها چرخ آموزش و یادگیری ، از نو دوباره خلق می شود، در گوشه ای از سازمان دانشی هست ؛ تجربه ای صورت گرفته است ، اما امکان به اشتراک گذاشتن آن نیست و اگر فرد دیگری دوباره دچار همان مشکل شود، چرخ را دوباره از ابتدا به راه می اندازد. یک سازمان باهوش می تواند این قضیه را سازماندهی کند.
«آقای بهرامی با برجسته شمردن نقش فناوری اطلاعات می افزاید:» فناوری اطلاعات ایجاد نظامهای یادگیری و هوش سازمانی را امکانپذیر کرده است ، با استفاده از این فناوری ، بسیاری از سازمان ها، یادگیری را تحت مدیریت درآورده و به عنوان قدرت رقابتی از آن استفاده می کنند.
امروز کارها به صورت تیمی انجام می شود و فناوری اطلاعات کار کردن انسان ها را به صورت تیمی آسان می کند. با بهره گیری از این فناوری ، افراد می توانند بدون ملاقات حضوری باهم کار کنند و از پایگاه دانش مشترک با سرعت بالا استفاده کنند.
امروز از این همکاری های تیمی با عنوان «گروه افزار» نام برده می شود. از ایمیل می توان به عنوان پایه و فونداسیون گروه افزار نام برد که ساده ترین راه همکاری سریع و ثمربخش است ؛ اما درواقع مفهوم گروه افزار بسیار فراتر از ایمیل است ، چراکه تصاویر و مستندات قابل دریافت و ذخیره سازی هستند.
امکان تبدیل سریع و آنی پیغام در شبکه و دریافت پاسخ سریع وجود دارد و نظرخواهی سریع و همزمان از افراد مختلف درباره مستندات و سایر مسائل با سرعت بالا در شبکه امکانپذیر است.
امکان برگزاری کنفرانس های از راه دور و تبادل نظر در نقاط مختلف جغرافیایی را فراهم می کند و صرفه جویی بالایی در زمان و هزینه ها صورت می گیرد.
ژوزف بهنامی با اشاره به امکان ایجاد دهکده جهانی در یک سازمان می گوید: «به تمامی دانشی که در سالهای زیاد در سازمان جمع شده فکر کنید. آموخته ها چگونه محفوظ می شوند؛
وقتی افرادی که هزینه و زمان بسیاری برای آموزش مهارت ها به آنان صرف شده است ، سازمان را ترک می کنند و آموخته ها و تجربه های سالها را با خود می برند.
نیاز به حافظه سازمانی و ثبت دانش و در نتیجه فناوری اطلاعات خودنمایی می کند و به عبارت دیگر، تنها فناوری اطلاعات است که قابلیت دریافت ، نگهداری و جستجو را فراهم می کند و باعث می شود آثار وجودی کسی که روی او سرمایه گذاری شده است بر جا بماند و یک امتیاز رقابتی برای سازمان محسوب شود».
در سازمان های بزرگ خصوصا در سطح جهانی ، گسترش و متعادل کردن اطلاعات و دانش در سطح سازمان یک ابزار قدرتمند است و مانند اهرم عمل می کند. بنابراین واضح است که اطلاعات را باید بهنگام به دست آورد.
نمونه عملی ای که آقای بهنامی ارائه می کند، شرکت مشاوره مکینزی است که وظیفه اصلی آن ردیابی و پیگیری درخواست هاست و کارهایی که در حوزه ای خاص در سطح جهان صورت می گیرد به صورت یک پایگاه حفظ و نگهداری می کند و نیز وظیفه ثبت متخصصان در همه جای دنیا را به عهده دارد.
شرکت مشاوره مکینزی تعهد کرده است هر کس پاسخ خود را ظرف چند ساعت خواهد گرفت. شبکه ها در سطح سازمانی و مکانهای جغرافیایی نفوذ می کنند و گسترش می یابند.
کسانی که هنوز دانش را قدرت خود می پندارند و سعی می کنند جلوی نفوذ اطلاعات و به اشتراک گذاری آن را بگیرند، بزودی خود را تهی می یابند و مقاومت می کنند. آقای بهنامی درخصوص الزام ایجاد فرهنگ یادگیری در سازمان ها می گوید: «فناوری به اسب تروا می ماند.
اگر هوشیار نباشید سربازان فناوری می آیند و شهر را تسخیر می کنند». در پایان ، ناگفته پیداست سازمان ها باید نگاهی عمیق به یادگیری داشته باشند.
مریم عزیزی 
گفت و گو
