حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
گزارش تحلیلی تشکیل ستادهای حفاظت اجتماعی به دور از شتابزدگی
تشکیل «ستاد حفاظت اجتماعی» موضوعی اجتماعی قضایی است که در مدت چند ماه گذشته در محافل حقوقی ، اجتماعی و حتی سیاسی جامعه محلی برای بحث و تبادل نظر یافته است.
معاون اجرایی قوه قضاییه که پیش از این رئیس کل دادگستری استان خوزستان بود ، به عنوان یکی از طراحان اصلی این ستاد ایده خود را براساس اجرایی کردن ستاد حفاظت اجتماعی در استان خوزستان مطرح کرده است . پس از تصویب تشکیلات ستاد حفاظت اجتماعی و شروع به کار آن در برخی استانها ، واکنش های مختلفی از ناحیه افراد، گروهها و مسوولان اجرایی کشور بروز یافت که عمده ترین این واکنش ها بر محور «موازی کاری این ستاد با بسیج و ستادهای امربه معروف و نهی ازمنکر» می چرخید. واکنش های اولیه نسبت به طرح تشکیل این ستاد ، مسوولان قضایی را بر آن داشت که بر این نکته تاکید کنند که این ستاد در واقع ستاد پیشگیری و حفاظت اجتماعی است . اضافه شدن مفهوم پیشگیری به نام این ستاد ، بیانگر و تداعی کننده وظیفه قانونی قوه قضاییه در پیشگیری از وقوع جرم است . در عین حال سخنگوی قوه قضاییه و حتی آیت الله هاشمی شاهرودی بارها تاکید کردند کار این ستادها نه دخالت در وظایف ضابطان قضایی است و نه حق دخالت در بازرسی و دستگیری افراد به آنها داده شده است . رئیس کل دادگستری استان اصفهان درباره تشکیل ستادهای حفاظت اجتماعی به یک نکته مهم اشاره می کند و می گوید: در این مساله نباید شتابزده عمل کنیم . شتابزدگی عاملی است که در بسیاری از طرحهای چند ساله اخیر به مانعی برای بهره برداری مناسب از آنها تبدیل شده است . واکنش های اولیه و بعضا شتابزده به طرح تشکیل ستادهای پیشگیری و حفاظت اجتماعی همانقدر نامناسب بود که اجرای شتابزده و به دور از ضابطه این طرح می تواند تبعاتی را ایجاد کند. کارشناسان معتقدند اگر ستاد حفاظت اجتماعی از جنبه حکومتی و دولتی خود فاصله بگیرد و به عنوان طرحی برگرفته از نظام قضایی به پدیده های اجتماعی و مردمی تبدیل شود، می تواند هسته هایی اجتماعی را در محلات و شهرکهای کوچک و بزرگ تشکیل دهد که براساس آن کنترل های اجتماعی مبتنی بر عرف ، آداب و رسوم اجتماعی شکل گیرد. معاون اجرایی قوه قضاییه نیز معتقد است ، دستاوردهای حفاظت اجتماعی از خشونت هایی که به نام امربه معروف و نهی ازمنکر توسط افراد موسوم به خودسر انجام می شود و در جامعه بازتاب های منفی دارد ، جلوگیری می کند. به گفته او ، قوه قضاییه می خواهد امور مردم را به خود آنها بسپارد و در این جهت به تشکیل شوراهای حل اختلاف و ستادهای حفاظت اجتماعی دست زده است . اظهارنظر معاون اجرایی قوه قضاییه درباره ستادهای پیشگیری و حفاظت اجتماعی نکته ای است که در صورت عملی شدن می تواند برخی ذهنیت های پیش آمده درباره عملکردهای امربه معروف و نهی ازمنکر را پاک کند و آن را در اذهان عمومی ، ستادی مردمی معرفی کرده و واقعا مردم را برای مقابله با برخی ناهنجاری ها پیشقدم کند. آنچه در سالهای اخیر در بحث مربوط به امربه معروف و نهی ازمنکر و کنترل های اجتماعی به حاشیه رانده شده است ، حضور مردان و زنان سن و سال دار و پیشقدمی آنها در جلوگیری از بروز ناهنجاری ها است. ستادهای حفاظت اجتماعی می توانند وظیفه رنگ باخته و شاید جرات از دست رفته افراد معتمد محل را برای مشورت خواهی و جداکردن «راه از چاه» در قالبی کاملا مردمی احیاء کنند.
گفت و گو
