نوزدهمین دوره انتخابات پارلمانی اسرائیل چه تفاوتی با دورههای قبل دارد؟
این دوره از انتخابات با نوعی کمتوجهی یا کم اقبالی هم از سوی جامعه داخل اسرائیل و هم از سوی جامعه بینالمللی مواجه شده است. علت این امر هم ناشی از شرایط داخلی اسرائیل و شرایط پیرامونی و بینالمللی است. از یک طرف روابط اسرائیل با آمریکا رو به سردی رفته و همراه با انتقاد از سوی آمریکاییهاست. از سوی دیگر شرایط سیاسی داخل جامعه اسرائیل و فضای میان احزاب و شرایط اقتصادی این جامعه موجب شده است حدود 20 درصد مردم در مورد حضور در انتخابات دچار تردید و شک شوند. اکنون آمارها بیانگر آن است وضع اقتصاد اسرائیل به گونهای است که جدا از تورم و گرانی، بودجه دولت هم با 13 میلیارد دلار کسری مواجه شده که در تاریخ تاسیس این رژیم کمنظیر است.
آخرین نظرسنجیها از پیروزی ائتلاف دو حزب راستگرای لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو نخستوزیر و اسرائیل بیتنا به رهبری آویگدور لیبرمن وزیر خارجه مستعفی اسرائیل حکایت دارد. مهمترین متغیرهای کنونی تاثیرگذار بر انتخابات اسرائیل چیست؟
یکی از علل کمتوجهی مردم داخل اسرائیل همین نظرسنجی است. گویا مردم معتقدند اگر همین احزاب دست راستی کنونی در کنیست اسرائیل اکثریت را تشکیل دهند هیچ گونه آثار مثبتی در پیروزی این احزاب مشاهده نمیشود لذا قصد عدم مشارکت دارند.
مخالفان نتانیاهو چه وضعیتی دارند؟
سه حزب مخالف یعنی «کادیما» و «راهحلی وجود دارد» و «کار» احزاب میانهای هستند که با شتاب فوقالعادهای درصدد هستند تا ماورای انتخاب و تشکیل کابینه جدید را مورد توجه قرار دهند. سران این سه حزب اعلام کردهاند باید به سمت تشکیل یک حکومت فوقالعاده یا حکومت وحدت ملی بروند. این شعار از سوی سه رهبر احزاب مخالف نتانیاهو و لیبرمن حکایت از نگرانی احزاب مخالف از حکومت دست راستی و تندرو در اسرائیل و کشاندن این جامعه به سوی وضع نامطلوب در داخل و روابط خارجی دارد، یعنی از طرفی مشکلات با فلسطینیها افزوده میشود چون موجب گرایش احزاب فلسطینی به نوعی مذاکره و گفتوگو جهت مساله خود میشود. از سوی دیگر هم روابط با کشورهای همسایه فلسطین با چالش بیشتر همراه میشود، بنابراین همه این امور هشدارهایی برای اسرائیل است و احزاب میانه دنبال آرامسازی فضا هستند تا از ایجاد فضای تنشآمیز و تقابل با همسایگان فلسطین جلوگیری کنند.
در انتخابات کنونی اسرائیل نقش متغیرهای داخلی پررنگتر است یا منطقهای و بینالمللی؟
به نظر میرسد متغیرهای داخلی در انتخابات تاثیر بیشتری خواهد داشت. چنانچه وضع اقتصادی همراه با کسری بودجه و قیمتهای برق و... نارضایتی را در داخل جامعه بالا برده و در درجه اهمیت بالایی است.
به گفته برخی، در این دوره از رقابتهای انتخاباتی پارلمان اسرائیل، مساله برنامه اتمی ایران چندان مطرح نبود در عوض، احزاب و رایدهندگان بر مسائل داخلی و مشکلات اقتصادی تمرکز کردهاند. علت این امر چه بود؟
به نظر میرسد در شعارهایی که تاکنون از سوی احزاب داده شده است به موضوع هستهای ایران توجه عمده نشده است.
این امر به خاطر آن است که اگر ورود به این موضوع صورت گیرد احزاب دستراستی وارد شده و ورود این احزاب باعث میشود احزاب میانی و نسل جدید با هیجان بیشتری مخالفت کنند و فضا را برای پیروزی عمدهتر احزاب دستراستی از بین ببرند، لذا راستها نگران آن بودند که اگر مساله هستهای ایران مطرح شود ممکن است نتیجه عکس برایشان داشته باشد، مگر این که این یکی دو روز اتفاق دیگری رخ دهد و در فضای پیرامونی شعارهایی داده شود و به پیروزی دستراستی در انتخابات کمک کند.
با توجه به شرایط موجود چه احزابی شانس بیشتری برای پیروزی دارند؟
به نظر میرسد بنا بر نظرسنجیهایی که تاکنون وجود داشته است 47 تا 56 کرسی در پارلمان آینده اسرائیل از آن احزاب میانه و چپ خواهد بود و 64 تا 73 کرسی هم در دست احزاب دست راستی قرار خواهد گرفت. از اینرو نسبت کرسیها بسیار نزدیک است و در چنین شرایطی هیچ حزبی به گونه انفرادی دولتی تشکیل نمیدهد و مجبور است با ترفندهایی از بقیه احزاب دعوت کرده تا اکثریت پارلمانی را به دست آورند، یعنی کابینهای در اسرائیل تشکیل خواهد شد.
به نظر میرسد نتانیاهو ، در آستانه انتخابات امید زیادی به پیروزی دارد. با انتخاب دوباره وی به سمت نخستوزیری در آینده نگاه وی به مسائل داخلی و بینالمللی چگونه خواهد بود؟
اگر بار دیگر نتانیاهو دولتی تشکیل دهد، شاهد افزایش سردی روابط بین آمریکا و اسرائیل خواهیم بود و این امر هم باعث تنش با کشورهای همسایه و حتی کمک به متحدتر شدن فلسطینیها میکند. در این حال به نظر نمیرسد تغییر چشمگیری در نگرش به ایران انجام گیرد؛ چرا که ایران هم کمکم وارد انتخابات ریاستجمهوری میشود و تاثیرات آن عمده نخواهد بود.
علی رمضانی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم