ساماندهی خاکسپاری هنرمندان در بهشت زهرا

به گزارش جام‌جم، سال‌ها از تاسیس قطعه هنرمندان در‌بهشت زهرای تهران می‌گذرد و هنوز بعد از سپری شدن این سال‌ها، تعریف مشخصی از هنرمند وجود ندارد تا ببینیم چه‌کسانی حق دارند در این قطعه به خاک سپرده شوند و چه کسانی نباید در آنجا دفن شوند.

حالا بعد از گذشت این سال‌ها هنرمندان بسیاری در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفته‌اند و وجود تک‌تک نام‌های این قطعه، اعتباری به آن بخشیده است. با این حال هنوز هم معلوم نیست مرجع تصمیم‌گیری برای تشخیص این‌ که هنرمندی در قطعه هنرمندان دفن شود، کیست.

مرتضی طلایی، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران به خبرنگار ما گفت: تاکنون برای تشخیص خاکسپاری هنرمندان در قطعه هنرمندان به استناد معرفی‌نامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عمل می‌کردیم و در پاره‌ای از موارد برای تدفین هنرمندان موضوع در کمیسیون فرهنگی اجتماعی یا توسط رئیس شورای شهر بررسی می‌شد.

او ادامه داد: بنا به مسائل پیش آمده درباره یکی دو نفر از هنرمندان طی ماه گذشته من شخصا پیشنهاد دادم آیین‌نامه‌ای در شورا تصویب شود تا مکانیزم تشخیص تدفین هنرمندان در قطعه هنرمندان مشخص شود.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران افزود: باید کمیسیون فرهنگی و اجتماعی این آیین‌نامه را بررسی کند و درباره جزئیات آن کار کند، ولی در حال حاضر از نگاه ما مرجع تصمیم‌گیری برای دفن هنرمندان در قطعه هنرمندان وزارت ارشاد است. اگر هم در پاره‌ای از موارد اعضای شورای شهر پیشنهاداتی می‌دهند بنا به معرفی‌نامه ارشاد است.

اکبر توکلی‌نژاد، مدیرعامل سازمان بهشت زهرا(س) و شهردار حرم مطهر حضرت امام خمینی(ره) نیز در گفت‌وگو با جام‌جم درباره مرجع تشخیص این ‌که چه کسانی در قطعه‌ هنرمندان یا نام‌آوران به خاک سپرده شوند، گفت: برای این ‌که هنرمندی در قطعه هنرمندان دفن شود، فقط نامه و امضای معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ما مورد تائید است.

وی ادامه داد: اصحاب رسانه و چهره‌هایی که باید در قطعه نام‌آوران دفن شوند نیز فقط با امضای مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران در این قطعه به خاک سپرده می‌شوند.

مدیرعامل سازمان بهشت زهرا گفت: ورزشکاران نیز با امضای کمیته ملی المپیک و شهدا با نامه مدیرکل بنیاد شهید استان تهران در قطعات ویژه خود به خاک سپرده خواهند شد. آن‌طور که از اظهارات مدیرعامل سازمان بهشت زهرا برمی‌آید، سینماگران، نویسندگان و شاعران نیز که در مجموعه وزارت ارشاد زیرنظر معاونت‌های سینمایی و فرهنگی این وزارتخانه فعالیت می‌کنند، با حکم معاون امور هنری حق دارند در قطعه هنرمندان به خاک سپرده شوند. همچنین اصحاب رسانه نیز که زیرنظر معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد فعالیت می‌کنند باید با دستور رئیس شورای شهر تهران در قطعه نام‌آوران دفن شوند.

طی هفته‌های گذشته و در جریان تدفین دو نفر از نویسندگان و مترجمان علی اسماعیلی، سرپرست معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسما اعلام کرد که این معاونت درباره محل تدفین آنها تصمیم‌‌گیرنده نبوده است و شورای شهر را باعث دفن نشدن آنها در قطعات هنرمندان و نام‌آوران دانست.

از طرفی خسرو دانشجو، سخنگوی شورای شهر تهران این موضوع را تائید نکرد و گفت: مرجع نهایی تشخیص هنرمندان، وزارت ارشاد است و این‌گونه نیست که رئیس یا اعضای شورای شهر تهران در این باره اظهارنظر کنند؛ بلکه اگر فردی از سوی وزارت ارشاد به سازمان بهشت زهرا(س) معرفی شود، این سازمان موظف به دفن فرد یاد شده در قطعه هنرمندان است.

علیرضا دبیر، عضو هیات رئیسه شورای شهر نیز چندی پیش گفته بود: اگر مرجع نهایی تصمیم‌‌گیرنده در این ارتباط در هر یک از اقشار هنرمندان، نام‌آوران و ورزشکاران به صورت جداگانه مشخص شود، این چندگانگی از بین خواهد رفت.

دبیر افزود: این موضوع در لایحه تعیین نرخ قبور بهشت زهرا(س) که سال گذشته از سوی شهرداری ارائه شد، مطرح شده بود. اما از آنجا که مدیریت شهری قصد افزایش بهای قبور را نداشت، این لایحه فعلا مسکوت مانده است. با این حال امیدواریم که این دستورالعمل، جدای از نرخ قبور به شورا ارائه شود تا بتوان یک بار برای همیشه درباره مقررات تشخیص افراد واجد شرایط برای دفن در قطعه هنرمندان، نام‌آوران و ورزشکاران مراجعی را تعیین کرد.

احمد مسجدجامعی، عضو شورای شهر تهران و وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز درباره پیشینه شکل‌گیری قطعه نام‌آوران گفت: سال‌ها پیش کلمه هنرمند، طیف وسیع‌تری از تعریف ساده هنرمند را در برمی‌گرفت و شامل روزنامه‌نگاران و نویسندگان هم می‌شد. همه‌ این‌ موارد به معاونت هنری وزارت ارشاد اعلام می‌شد و آنها هم اقدام می‌کردند. مثلا مرحوم زرین‌کوب و زریاب خویی و... هم در همین قطعه دفن هستند.

این عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران به تاریخچه‌ شکل‌گیری قطعه نام‌آوران اشاره کرد و گفت: چند سال پیش یکی از روزنامه‌نگاران به نام مرحوم سیدمهران قاسمی فوت کرد. آن زمان من در وزارت ارشاد نبودم، اما به آقای ایمانی ، معاون هنری آن زمان وزارت ارشاد گفتم که ایشان هم در گروه همان کسانی است که با توجه به شناخت ما می‌تواند در قطعه‌ هنرمندان دفن شود و اگر امکان دارد این مساله انجام شود.

مسجدجامعی ادامه داد: به هر حال این کار انجام نشد و وزارت ارشاد با این قضیه موافقت نکرد و ما با بهشت زهرا صحبت کردیم و ایشان در قطعه دیگری دفن شدند که منطقه بکری هم بود. دومین نفری که در این قطعه به خاک سپرده شد، مرحوم احمد بورقانی بود و این قطعه بعد از مدتی به قطعه نام‌آوران تغییرنام داد. روال کار این بود که برای دفن کسی که جزو نفرات واجد شرایط بود، نامه‌ای به معاونت فرهنگی می‌نوشتند و براساس ضوابطی که مشخص است این کار انجام می‌شد. بنابراین دو قطعه وجود داشت، یکی قطعه‌ هنرمندان که در اختیار ارشاد بود، اما از آنجا که ارشاد در آن دوره‌ها اجازه‌ دفن بعضی از هنرمندان و اصحاب مطبوعات و رسانه‌ و سینما را به سختی صادر می‌کرد یا اصلا صادر نمی‌کرد، قطعه نام‌آوران هم برای تکمیل کردن این بخش اضافه شد.