مقصر تأخیر در انتقال اجساد تصادفی کیست؟

مقصر کیست؟ آمبولانس‌های پزشکی قانونی که خرامان‌خرامان به صحنه تصادف می‌رسند، پلیس که ممکن است مرگ یک‌شهروند بر اثر تصادف را دیر گزارش کند؟

ترافیک تهران که حتی به مرده‌ها هم رحم نمی‌کند؟ راننده سهل‌انگاری که اگر کمی وقت‌شناس بود شاید زمان مناسب‌تری را برای مردن انتخاب می‌کرد؟

شاید خبر رها شدن 11 ساعته جسد بلاتکلیف راننده تریلی در جاده ماهشهر به اهواز که اردیبهشت سال گذشته رخ داد و ماجرا با پاسکاری اورژانس، هلال احمر و پزشکی قانونی بدون پاسخی روشن پایان یافت، با گذشت زمان فراموش شده باشد، اما 9ساعت ماندن یک جنازه در صحنه تصادف آن هم در حاشیه یکی از بزرگراه‌های پایتخت؛ دیگر موضوعی نیست که بشود به این سادگی‌ها از کنار آن گذشت.

این اتفاق تامل برانگیز این پرسش را در افکار عمومی مطرح کرد که سازمان‌های متولی این بار برای قصور در انجام وظیفه خود به چه بهانه‌ای متوسل خواهند شد؟

این طور که پیداست بلاتکلیفی اجساد در صحنه تصادفات صرفا مختص تصادفات جاده‌ای نیست، به طوری که در معابر درون‌شهری و حتی در پایتخت (که به لحاظ دسترسی به امکانات و مطرح نبودن موضوع میزان مسافت هر توجیهی غیرمنطقی به نظر می‌رسد) تاخیرهای چند ساعته در انتقال اجساد از صحنه تصادف در حال تبدیل شدن به مشکلی جدی است.

ماجرا از این قرار است که ساعت 23 پنجشنبه گذشته کامیونی در بزرگراه یادگار امام (ره) به دلیل نقص در سیستم ترمز واژگون شد و راننده آن در دم کشته می‌شود، اما نکته دردناک‌تر این‌که جسد راننده 9 ساعت و 30 دقیقه روی زمین می‌ماند تا سرانجام پزشکی قانونی ساعت 8 و 30 دقیقه فردای آن روز جنازه را از محل حادثه منتقل می‌کند.

در شب حادثه افسران راهنمایی و رانندگی حاضر در صحنه تصادف دو بار با پزشکی قانونی برای انتقال جسد تماس می‌گیرند، اما با این پاسخ مواجه می‌شوند که برای انتقال جسد دستور کتبی از کلانتری لازم است.

رئیس پلیس راهور تهران با بیان این مطلب در گفت‌وگو با جام‌جم توضیح می‌دهد که« بر اساس تبصره یک ماده 14 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 89؛ مرکز فوریت‌های پزشکی (اورژانس) و هلال‌احمر موظف هستند در صورت درخواست ماموران نیروی انتظامی و هم راهنمایی و رانندگی نسبت به نقل و انتقال مجروحان و اجساد اقدام کنند که متاسفانه در خصوص این حادثه پزشکی قانونی درخواست افسران حاضر در صحنه تصادف را به طور شفاهی قبول نکرده و اعلام نموده فقط در صورت ارسال درخواست کتبی از سوی کلانتری محل، آمبولانس به محل حادثه خواهد فرستاد. اما نمابر کلانتری نواب (کلانتری محدوده محل حادثه) خراب بوده و کسی نتوانسته این درخواست کتبی را به پزشکی قانونی بفرستد». هرچند شنیده می‌شود که افسر نگهبان و افسر کشیک شب حاضر در کلانتری نواب (کلانتری محدوده محل حادثه) توبیخ شده‌اند،

هرچند شواهد نشان می‌دهد این اولین بار نیست که جسدی ساعت‌ها در صحنه تصادف روی زمین می‌ماند، مصداق این ادعا اظهارات چندی پیش رئیس پلیس راهور تهران است که در حاشیه جلسه هماهنگی طرح زمستانی پلیس سر درددلش باز می‌شود و از تاخیر طولانی آمبولانس‌های پزشکی قانونی برای انتقال اجساد از صحنه تصادفات در پایتخت گلایه می‌کند.

ترافیک سنگین خودروهای عبوری؛ صحنه خونین یک‌تصادف مرگبار، جنازه‌ای که به گفته رهگذران دو ساعتی است که روی زمین افتاده و تنها کاری که برایش انجام شده این بوده که با پارچه‌ای روی آن را پوشانده‌اند.

یکی از صحنه‌های ناخوشایند در تصادفات منجر به فوت در خیابان‌ها و معابر شهری، باقی ماندن چند ساعته جسد روی زمین است، شرایطی که ضمن دامن زدن به ترافیک سنگین شهر، موجب آزار روحی و روانی رهگذران نیز می‌شود.

این موضوع موجب انتقاد رئیس پلیس راهور تهران نیز شده است ؛ رحیمی با گلایه از تاخیرهای طولانی در انتقال اجساد از صحنه تصادفات در معابر و بزرگراه‌های شهری می‌گوید: متاسفانه در حمل اجساد از صحنه تصادفات دچار مشکلات جدی هستیم، به طوری که یک جسد گاه تا دو ساعت هم روی زمین می‌ماند!

نکته جالب در گفته‌های این مقام مسئول در پلیس راهور تهران این است که دو ساعت روی زمین ماندن جنازه در صحنه تصادف در خوشبینانه‌ترین حالت است و در اکثر موارد تا رسیدن آمبولانس‌های پزشکی قانونی، این مدت زمانی چند ساعت هم طول می‌کشد.

مصداق این ادعا وقوع دو تصادف فوتی طی روز گذشته (چهاردهم آذر) در مناطق یک و 13 پایتخت بود که به گفته رئیس پلیس راهور تهران در هر دو حادثه بیش از 5/2 ساعت طول کشید تا آمبولانس پزشکی قانونی به محل حادثه برسد.

قانون به صراحت تاکید می‌کند، وظیفه انتقال اجساد از صحنه تصادفات در داخل شهرها با پزشکی قانونی است؛ پس چرا این سازمان در انجام وظیفه خود اهمال می‌کند؟

این بار هم پای ترافیک در میان است؛ مسئولان پلیس راهور می‌گویند، پزشکی قانونی برای دیررسیدن آمبولانس‌های خود به صحنه تصادف و انتقال اجساد، ترافیک را بهانه می‌کند.

البته رئیس پلیس راهور تهران این بهانه را چندان قبول نداشته و می‌گوید، پلیس بارها به مسئولان پزشکی قانونی تاکید کرده این آمادگی را دارد که برای کمک به حل این مشکل خطوط‌ویژه را هم در اختیار آمبولانس‌های پزشکی قانونی قرار دهد تا اگر ترافیک دلیل تاخیرهای چند ساعته است، این مشکل هم حل شود.

هرچند رئیس سازمان پزشکی قانونی این گفته رحیمی را ردکرده و می‌گوید: موضوع آزاد بودن تردد آمبولانس‌های پزشکی قانونی در خطوط ویژه، تصمیم جدید مسئولان پلیس است که پزشکی قانونی تا حالا از آن بی‌خبر بوده است.

رحیمی به نکته مهم دیگری هم اشاره می‌کند، این‌که در قانون قبلی باید کلانتری‌ها گزارش تصادفات منجر به فوت و درخواست اعزام آمبولانس برای انتقال اجساد از صحنه حادثه را به پزشکی قانونی اطلاع می‌دادند، اما بر اساس قانون جدید حتی با درخواست پلیس در صحنه تصادف هم باید آمبولانس پزشکی قانونی در اولین فرصت به محل حادثه اعزام شود.

پلیس راهور در حالی از همکاری نکردن پزشکی قانونی در انتقال بموقع اجساد از صحنه تصادفات گلایه دارد که مسئولان سازمان پزشکی قانونی به هیچ وجه زیر بار این انتقاد نمی‌روند.

رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در گفت‌وگو با جام‌جم، تاخیر در اعزام آمبولانس‌های پزشکی قانونی برای انتقال اجساد از صحنه تصادف را نمی‌پذیرد و می‌گوید: اگر افسران راهنمایی و رانندگی مستقر در صحنه تصادفات، گزارش حادثه را بموقع بدهند، قطعا آمبولانس‌های پزشکی قانونی نیز با تاخیر به محل اعزام نخواهند شد.

در واقع این مقام مسئول در سازمان پزشکی قانونی کشور، دیر اطلاع دادن پلیس را دلیل اصلی تاخیر پزشکی قانونی در اعزام به محل تصادف و انتقال اجساد می‌داند.

احمد شجاعی معتقد است: متاسفانه افسران راهنمایی و رانندگی حاضر در صحنه تصادفات، حوادث منجر به فوت را دیر اطلاع می‌دهند، در نتیجه پزشکی قانونی محکوم به اهمال و کوتاهی در انجام وظیفه می‌شود.

این‌طور که از گفته‌های رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور برمی‌آید، هنوز اختلاف پزشکی قانونی با شهرداری تهران بر سر انتقال اجساد رشته دراز دارد.

شجاعی می‌گوید، مسئولیت و وظیفه اصلی انتقال اجساد در کشور با شهرداری‌هاست، اما متاسفانه در پایتخت چون مسئولان شهرداری تهران زیر بار این موضوع نمی‌روند، این موضوع به گردن پزشکی قانونی افتاده است.

تا وقتی پلیس و پزشکی قانونی و شهرداری همچنان یکدیگر را به کوتاهی در انجام وظیفه متهم می‌کنند؛ تا زمانی که هیچ مرجع بالادستی نباشد که از پزشکی قانونی یا پلیس در این زمینه بازخواست کند، همچنان پرونده حمل و انتقال اجساد از صحنه تصادفات باز خواهد ماند تا هرازچندگاه خبر بلاتکلیف رها شدن چند ساعته یک جسد در گوشه‌ای از حاشیه بزرگراه یا خیابان‌های شهر، ما را به یاد کم‌کاری‌ها و بی‌تفاوتی‌های دستگاه‌های متولی بیندازد.

پوران محمدی / گروه جامعه