طبیعی است در این شرایط که هزینههای تحصیل در خارج از کشور چند برابر شده است و بانکها هم تمایلی به پرداخت ارز دانشجویی ندارند، بسیاری از دانشجویان ایرانی مایل به بازگشت به کشور باشند، همین موضوع باعث شده است که وزارت علوم در اقدامی تازه، شرایط سادهتری برای بازگشت این دانشجویان به داخل کشور در نظر بگیرد. در واقع آییننامههای قبلی درباره نحوه بازگشت دانشجویان ایرانی به داخل کشور بهگونهای بود که طیف گستردهای از دانشجویان مقیم خارج از کشور نمیتوانستند به دانشگاههای ایران منتقل شوند.
تخفیف در شرط معدل
در صورتی که دانشجوی مقیم خارج از کشور بخواهد به دانشگاههای داخل منتقل شود، باید حداقل معدلی را که در آییننامههای وزارت علوم تصویب شده است دارا باشد؛ مثلا مطابق آییننامه فعلی، دانشجوی مقیم خارج از کشور برای انتقال به دانشگاههای داخل باید حداقل معدل 12 را در دانشگاه محل تحصیلش کسب کرده باشد. اما حالا وزارت علوم برای آسانتر شدن شرایط بازگشت این گروه از دانشجویان، شرط معدل و در واقع مفاد آییننامه فعلی را به نفع آنها تغییر داده است. معاون امور دانشجویان داخل وزارت علوم درباره جزئیات این تخفیف معدل به مهر گفته است: در مقطع کاردانی درصورتی که 12 واحد درسی گذرانده شده و معدل 12 باشد، امکان بازگشت وجود دارد، اما اگر معدل زیر 12 هم باشد این دانشجویان امکان بازگشت دارند.
مجتبی بذرافشان با تعمیم این تخفیف معدل به دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی، توضیح داده است: دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته باید بجز دروس جبرانی شش واحد درسی را گذرانده و دارای معدل حداقل 14 باشد، اما از این به بعد معدل زیر 14 نیز مورد پذیرش قرار میگیرد. برای کارشناسی ارشد پیوسته، دکترای حرفهای و دامپزشکی نیز دانشجو باید 30 واحد درسی را گذرانده و معدل حداقل 13 باشد.
شرط اقامت برای بازگشت دانشجویان دکتری
افزون بر تخفیف شرط معدل که برای همه مقاطع تحصیلی اعمال خواهد شد، شرط اقامت نیز برای دانشجویان دکتری که مایل به بازگشت به کشور هستند، شامل تخفیف شده است.
بذرافشان تاکید کرده است: براساس آییننامه فعلی، دانشجوی دکتری باید حداقل دو نیمسال تحصیلی را به صورت حضوری و نیمهحضوری در کشور محل تحصیل اقامت داشته باشد، اما در شرایط فعلی، اگر کسی کمتر از یک سال در کشور موردنظر اقامت داشته است و به دلیل مشکل مالی نمیتواند به تحصیل خود ادامه دهد، میتواند به دانشگاههای داخل کشور برگردد.
معاون امور دانشجویان داخل وزارت علوم تصریح کرده است: دانشجویانی که به داخل کشور برمیگردند، به دانشگاههای همتراز خود معرفی میشوند؛ اما در شرایط خاص، اگر کسی در دانشگاههای غیرمعتبر نیز تحصیل کرده باشد، او را میپذیریم و در دانشگاههای غیرانتفاعی جای خواهیم داد.این مقام مسئول در وزارت علوم پیشبینی کرده که در دور اول، حداقل 5000 متقاضی داشته باشیم که به دانشگاههای دولتی همتراز، پردیسهای آنان و دیگر مراکز آموزش عالی از جمله دانشگاههای غیرانتفاعی، پیامنور و علمی ـ کاربردی معرفی خواهند شد.
هشدار نسبت به سوءاستفاده
اگرچه وزارت علوم، با تخفیف قائل شدن برای شروط معدل، اعتبار مدرک و مدت اقامت، شرایط را برای بازگشت طیف گستردهای از دانشجویان ایرانی فراهم کرده است، اما کامران صداقت، کارشناس آموزشی و مدرس دانشگاه در گفتوگو با جامجم تاکید میکند: این احتمال وجود دارد که برخی دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی به دلیل ترافیک سنگینی که در این مقطع تحصیلی وجود دارد، به فکر سوءاستفاده از این شرایط بیفتند.وی توضیح میدهد: وقتی وزارت علوم شروط انتقال به دانشگاههای داخل را کمرنگ کند، ممکن است دانشجویی یک ترم را در مقطع دکتری در دانشگاهی خارجی بگذراند و بعد هم به دانشگاههای داخل انتقالی بگیرد؛ یعنی براحتی با این کار، آزمون دشوار دکتری داخل را دور بزند.
امین جلالوند / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم