از سبزی تابستان خبری نیست، اما همین نم بارانی که گاهگاه روی تن جادهها مینشیند، همین رنگ به رنگ شدن طبیعت کافی است تا خیلیها هوس چمدان بستن و دل زدن به جاده کنند. سفر کردن بیهمسفر لذتی ندارد و به همین خاطر خیلیها گروهی سفر میکنند؛ این گروه شاید خانواده باشد و شاید توری گردشگری.
طرفدارهای تورهای گردشگری، اما فقط به این خاطر که سفر کردن با گروه لذت بیشتری دارد، این روش را انتخاب نمیکنند؛ آنها مسافر تور میشوند به این خاطر که میدانند سفر با تور باعث میشود تابع برنامهای منظم باشند، هیچجاذبه گردشگری را در مقصد از قلم نیندازند، از بیمههای رایگان مسافرتی بهرهمند شوند و از همه مهمتر این که سالهاست متولیان سفر در کشور به آنها نهیب میزنند سفر با تور کمهزینهتر است.
این مسئولان البته پربیراه هم نگفتهاند. هزینههای اصلی که در مسافرتهای خانوادگی خارج از تور به خانوادهها تحمیل میشود، هزینه اقامت در هتل و حمل و نقل است، اما از آنجا که آژانسهای مسافرتی محصولات گردشگری را عمده میخرند از تخفیف استفاده میکنند و همین موضوع سبب میشود، هزینه تمام شده سفر برای هر مسافرشان کمتر باشد.
همه این اوصاف وقتی درست از آب درمیآید که تورهای گردشگری تابع قانون باشند، اما اگر آنها تخلف کنند و مردم به این نتیجه برسند که هزینه سفری خانوادگی ارزانتر از پیوستنشان به توری گردشگری است، آنوقت بیشتر خانوادهها با خودروی شخصی به سفر میروند، آژانسهای مسافرتی که تورها را میفروشند ضرر میکنند، ورشکست میشوند و تصادفات جادهای زیاد میشود.
نگرانی از همین وضع باعث شده سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که سالهاست مسئولانش از مردم دعوت میکنند در تعطیلات با تور سفر کنند، حالا در آستانه سه روز تعطیلی غدیر با آژانسهای گردشگری اتمامحجت کنند که مبادا در تعطیلات آخر هفته، تورها را به مسافران گرانبفروشند.
این خبر را دیروز مرتضی شریفی، مدیرکل مراکز و خدمات گردشگری کشور در گفتوگو با فارس اعلام کرد که در راستای بخشنامهای که این معاونت به تمام استانهای کشور ابلاغ کرده است با هرگونه گرانفروشی در تورهای گردشگری مقابله شود و بر همین اساس بازرسان گردشگری از تمام مراکز گردشگری کشور بازدید میکنند و در صورت مشاهده هرگونه تخلف و گرانفروشی طبق قانون با آنها برخورد میکنند.
او درباره علت این تهدیدها گفت: معمولا در روزهای تعطیل برخی سودجویان حقوق گردشگران را پایمال میکنند و از آنها هزینههای بالایی برای ارائه خدمات دریافت میکنند که با آنها برخورد میشود.
تور قبل از آن که سازمان بجنبد، پهن شده بود
گواه گفتههای شریفی خبری است که تقریبا همزمان با انتشار هشدارش در مهر منتشر شد. اطلاعات منتشر شده در این خبر نشان میدهد که بالا رفتن نرخ ارز در ماههای اخیر، قیمت تورهای گردشگری داخلی و خارجی را نیز افزایش داده است.
هر چند هنوز هم برخی تورها همچون تورهای بهمقصد جزیره کیش و شهر مشهد پرفروش مانده و رزروشان دو هفته پیش از سفر انجام میشود، تورهای شهرهای دیگر همان روز فروخته میشود که یعنی متقاضیهای این تورها کم شده چرا که قیمت آنها افزایشی 30 درصدی نسبت به شش ماه گذشته داشته است.
نظارت کم، تخلف بیشتر
افزایش نرخ تورها معلولی از بالا رفتن نرخ هتلهاست، چرا که برای آژانسهای گردشگری نیز اصلیترین هزینه، نرخ اقامت مسافرانشان در هتلهاست، از سوی دیگر با وجود افزایش قیمت تورهای خارجی، این تورها هنوز پررونق است و همین مساله تورهای داخلی را کممسافر کرده و گردانندگان آنها ناچارند برای جبران ضررشان قیمتها را افزایش دهند حتی اگر تهدید به جریمه شوند.
این نکته را هم باید در نظر گرفت که امکانات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری محدود است و مسلما نمیتواند قیمت همه تورها را در آستانه تعطیلات کنترل کند و اگر قادر به انجام این کار بود مسلما از تغییر نرخ تدریجی تورها در چند ماه اخیر پیش از خبرنگارها باخبر میشد.
تهدید آژانسهای گردشگری به جریمه شدن در صورت گرانفروشی در شرایطی صورت میگیرد که به هر حال افزایش نرخ ارز، این آژانسها را در مضیقه مالی قرار داده است و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید چارهای برای حمایت از آنها و جلوگیری از ورشکست شدنشان بیندیشد.
از این گذشته، گرانفروشها در تعطیلات فقط آژانسهای گردشگری نیستند و شمار دیگری از فروشندگان خدمات سفر به مردم از جمله مراکز اقامتی، بخصوص ویلاهای مسکونی که سالهاست مسئولان درباره ساماندهیشان بهمردم وعده میدهند نیز در سایه نبود نظارت بر عملکردشان، در هر تعطیلی، مسافران را نقرهداغ میکنند.

مریم یوشیزاده / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم