انفعال سینمای ایران در برابر هجمه‌های خارجی

به گزارش جام‌جم، پس از پیروزی انقلاب اسلامی سینمای هالیوود پروژه‌های متعدد ضدایرانی را تولید کرده که حالا دیگر می‌شود فهرست بلندی از آنها را تهیه کرد. اگر از سریال ضدایرانی «زمانی برای خیانت» ویلیام بالدوین بگذریم، تنها یک کمپانی هالیوودی «برادران وارنر» ساخت سه فیلم ضدایرانی را در کارنامه خود به ثبت رسانده است. این کمپانی که فیلم سینمایی «300» زاک اسنایدر را از روی کتاب مصوری نوشته فرانک میلر ساخته و دومین قسمت آن را هم با عنوان «300: نبرد آرتمیشیا» برای اکران سال آتی میلادی آماده می‌کند، این روزها فیلم سینمایی «آرگو» به نویسندگی و کارگردانی بن افلک را هم روی پرده سینماها برده است.

باوجود روند جدی تولید و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های ضدایرانی یا حتی ساختن فیلم‌هایی درباره تاریخ و تمدن ایران با تعابیر خاص هالیوودی، سینمای ایران بجز واکنش‌های مقطعی و احساسی، عکس‌العمل دیگری نشان نداده است. سوال اینجاست که سینمای ایران نه در پاسخ به فیلم‌های ضدایرانی که در ارائه تصویری واقعی از تاریخ و فرهنگ ایرانی و اسلامی تا چه میزان موفق عمل کرده است؟

سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اختتامیه جشنواره فیلم «وارش» با اشاره به ساخت فیلم سینمایی «آرگو» گفت: متاسفانه غربی‌ها در اقدام اهانت‌آمیز فیلم سینمایی «آرگو» را که به تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در تهران توسط دانشجویان ایرانی در سال 58 اشاره دارد، با نگاه غربی و آن‌گونه که اهداف آنان هم بیان شده، به تصویر کشیده‌ است. او تاکید کرد: در هر صورت کشورهای غربی همچنان درصدد پیاده کردن اهداف شوم خود در جنگ تبلیغاتی علیه ایران هستند و این وظیفه اهالی فرهنگ و هنر را برای تولیدات ارزشی و بامحتوا دوچندان می‌کند.

احمد نجفی، عضو شورای عالی سینما با بیان این‌که سینما دستوری، بخشنامه‌ای و انتقامی نیست، دراین‌باره به جام‌جم گفت: سینما ناسلامتی هنر است، ما باید اساطیر خودمان را به‌گونه‌ای برجسته کنیم تا دیگران بفهمند؛ نه این‌که به دنبال پاسخ‌دادن باشیم. ما باید خودمان را باور کنیم که اساطیر، بزرگان و تاریخ بی‌نظیری داریم که از آنها می‌توانیم استفاده کنیم.

او افزود: به نظر من این‌که فقط به فکر پاسخ دادن باشیم، نتیجه‌اش آثار نه‌چندان قوی‌ای می‌شود که فقط پول هدر می‌دهد. ما به جای پاسخ دادن باید فیلم‌های فاخری درباره ارزش‌های فرهنگی، قدیمی، دینی و بزرگان خود بسازیم. حتی ما می‌توانیم این داشته‌ها را به‌روز کنیم و به شکل مدرن بسازیم.

نجفی با ذکر این‌که فرهنگ، لج و لج بازی ندارد، افزود: تاریخ ما واقعا پربار بوده و حیف است که به آن نپردازیم؛ البته باید امکانات فراهم شود، چون فیلم‌هایی از این دست، پرهزینه هستند و بخش خصوصی نمی‌تواند تولید کند. دولت باید در این خصوص مشاوره بدهد و کمک کند. او گفت: ما فرهنگی فوق‌العاده داریم که پر از شاهکارهای انسانی است. قصه‌های شاهنامه و دیگر بزرگان سرزمین ما، قابلیت به تصویر کشیده شدن برای جهانیان را دارند، ولی ضعف در فیلمنامه عمده‌ترین مشکل ماست. من پاسخگویی را در اولویت نمی‌بینم، ما باید براساس نظریاتمان فیلم‌های خودمان را بسازیم.

مجتبی فرآورده، تهیه‌کننده فیلم «ملک سلیمان» هم دراین‌باره به جام‌جم گفت: این موضوع را باید از دوستان متولی پرس‌وجو کرد و از آنها سازوکار لازم را جویا شد. من با مقابله موافق نیستم و به نظرم مقابله چیز خوبی نیست.

او افزود: مشکل ما این است که کم‌کار هستیم، به همین خاطر است که وقتی یک فیلم علیه ما می‌سازند، تعادل ما را به‌هم می‌زند. اگر ما در مسیر صحیح و درست انقلاب قدم برداشته باشیم، هیچ اتفاقی نمی‌افتد. نه این‌که با وزش یک باد مخالف، شروع کنیم به واکنش نشان دادن.

فرآورده با بیان این‌که ما در عرصه داشته‌های ایرانی ـ اسلامی‌مان فعالیتی نکرده‌ایم، گفت: ما به طور اساسی کاری نکرده‌ایم، ما در کدام حوزه فرهنگی قوی عمل کرده‌ایم؟

او ادامه داد: شما معاونت‌های سینمایی قبلی و کنونی را نگاه کنید که همیشه گفته‌اند فیلمی قرار است ساخته شود و هیچ وقت هم ساخته نشده. نزدیک سالگرد رحلت امام خمینی(ره) می‌شود، می‌گویند قرار است فیلمی درباره امام بسازند. نزدیک آزادسازی خرمشهر می‌شود، می‌گویند قرار است فیلمی در این باره بسازند. مدت‌هاست که قرار است فیلمی راجع به انقلاب بسازند، اما اینها همه در حد شعار و حرف است.

چند روز قبل محمد خزاعی، دبیر جشنواره سی‌ام فیلم فجر در گفت‌وگو با ایکنا در واکنش به ساخت فیلم آرگو، هدف از این حملات را مخدوش کردن ایران اسلامی دانسته و گفته بود، ایران کشوری است که برای منافع استعماری آنان خطرناک است، به همین دلیل هم می‌بینیم با ساخت فیلمی چون آرگو درصدد تحریف واقعیت هستند.

خزاعی با اشاره به فیلم‌های دیگر ضدایرانی که ساخته شده، افزود: نکته‌ای که باید به آن توجه داشت و درخصوص آن روشنگری کرد، این امر است که غرب همیشه با شعار آزادی بیان، به دنبال شعارهای خود است؛ شعارهایی که به هیچ وجه رنگ واقعیت به خود نمی‌گیرد. نمود بارز این ادعا را می‌توان در تحریم شبکه‌های ایرانی روی ماهواره هاتبرد مشاهده کرد.

خزاعی درباره عملکرد سینمای ایران در مقابل این هجمه‌ها نیز گفت: متاسفانه عملکرد ما در مواجهه با هجمه‌های سینمایی غرب آنچنان که باید شایسته نیست و تنها در سطح برگزاری چند راهپیمایی خلاصه می‌شود، در صورتی که ساخت آثار اسلام‌ستیزانه و ضدایرانی متوقف نشده و نخواهد شد.

خزاعی در این گفت‌وگو خاطرنشان کرد: برای این‌که بتوانیم سینمای خود را به جهان معرفی کرده تا به واسطه آن آرمان‌های انقلاب را عرضه کنیم، باید در زمینه اکران خارجی حضوری پرقدرت و فراگیر داشته باشیم. رسیدن به این خواسته هم با سرمایه‌گذاری مناسب حاصل می‌شود.

نکته جالب توجه در این میان انتقاد برخی منتقدان منصف سینمایی جهان و آمریکا به فیلم آرگو است. در همین رابطه منتقد سینمایی روزنامه انگلیسی زبان اریش تایمز گفته است: آرگو براساس داستانی است که عده زیادی از ما باید درباره آن بدانیم ولی این‌گونه نیست. هفته گذشته زمانی که داشتم درباره این فیلم با «جان‌گودمن»‌ (بازیگر فیلم آرگو) بحث می‌کردم، او نیز پذیرفت که پیش از قبول این پروژه، درباره این حادثه چیزی نشنیده بود.

این روزنامه در ادامه به این مساله اعتراف می‌کند: در رابطه با این فیلم مشکلاتی نیز وجود دارد، برخی از صحنه‌های مهم و تاثیرگذار فیلم کاملا ساختگی‌ است و به نظر می‌رسد که در فیلمنامه و طرح موضوعات فرعی مشکلات جدی دارد.