مذاکره ایران، عربستان، ترکیه و مصر درباره سوریه

مرسی این طرح را چندی قبل در اجلاس مکه که به میزبانی ملک عبدالله، پادشاه عربستان و با حضور کشورهای اسلامی صورت گرفت، پیشنهاد داده بود. از ایران نیز محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور راهی مکه شد. نتیجه آن نشست، تعلیق سوریه از عضویت در کشورهای عضو سازمان همکاری‌ اسلامی بود که البته مورد اعتراض ایران هم قرار گرفت، اما از آنجایی که اکثریت اعضای آن نشست را مخالفان حکومت اسد تشکیل می‌دادند، تهران نتوانست مانع این اقدام شود. ترکیه و عربستان از جمله مخالفان دولت اسد هستند که به حمایت از معارضان سوری می‌پردازند.

با این حال محمد مرسی در آن نشست طرحی را ارائه داد که در ابتدا موفقیت‌آمیز متصور نمی‌شد، زیرا بین این چهار کشور، ایران حامی دولت اسد محسوب می‌شود، اما هم مورد استقبال تهران قرار گرفت و هم ریاض و آنکارا؛ چرا که همگی بر یافتن راهی جهت برون‌رفت از آشوب‌های سوریه تاکید دارند. بر این اساس مرسی طرح خود را با حضور کشورهای مستقل چهارگانه‌ در مناقشه سوریه ارائه کرد. البته طرح محمد مرسی چالش‌های خاص خودش را دارد، اما این مانع از آن نشده که ایران از فرصت به‌وجود آمده برای بازگشت آرامش به سوریه بهره نبرد؛ چرا که پذیرش حضور ایران در این نشست حاکی از آن است که کشورهای عربستان و ترکیه که هماهنگ با سیاست‌های آمریکا هستند، به جایگاه واقعی تهران اذعان دارند. بسیاری از ناظران سیاسی معتقدند، ایران می‌تواند برای حل مناقشه سوریه نقش کلیدی داشته باشد، اما آمریکا با هر سازوکاری برای سوریه که جمهوری اسلامی ایران در آن حضور داشته باشد، مخالف است. به همین دلیل تاکنون از حضور ایران در نشست‌هایی که درمورد سوریه برگزار شده، ممانعت به عمل آورده است. در چنین شرایطی رئیس‌جمهور تازه منتخب مصر میزبان نشست چهارجانبه شد.

به گزارش واحد مرکزی خبر،‌ رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران پیش از آغاز نشست مذکور اعلام کرد، هدف ایران از شرکت در نشست قاهره، کمک به حل بحران سوریه و بررسی طرح پیشنهادی مصر در این باره است.

به گفته وی، ‌تهران در این نشست پیشنهادهایی را برای تغییرات در طرح مصر در مورد سوریه مطرح کرد. امیر عبداللهیان معاون عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه از ایران در این نشست حضور یافت. وی قبل از این‌ که راهی قاهره شود با قائم مقام وزارت امور خارجه چین دیدار و گفت‌وگو کرد و تحولات منطقه را مورد بحث و رایزنی قرار داد. چین به همراه روسیه از مخالفان طرح‌های آمریکا در مواجهه با موضوع سوریه هستند و تاکنون دو بار قطعنامه‌های شورای امنیت در این باره را وتو کرده‌اند. در جدیدترین تحولات نیز مخالف تشدید تحریم‌ها علیه بشار اسد شده‌اند که توسط کشورهای غربی پیگیری می‌شود.

در همین راستا جانگ زی جون در دیدار با حسین امیرعبداللهیان با اشاره به تحولات منطقه خاورمیانه ضمن بیان دیدگاه‌های خود بر اهمیت تبادل‌نظر با تهران به عنوان یکی از کشورهای مهم منطقه تاکید کرد.

وی گفت: برخی طرف‌ها به دنبال حضور بلندمدت خود در منطقه هستند. قائم مقام وزارت امور خارجه چین همچنین تصریح کرد: مطمئنا تحولات منطقه و روی کارآمدن دولت‌های مردمی موردنظر برخی طرف‌ها نبوده و تحولات در سوریه نیز در راستای همین سیاست‌ها اتفاق افتاده است.

وی در عین حال از تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران در پیگیری و حل و فصل سیاسی تحولات سوریه قدردانی کرد. معاون وزیر خارجه کشورمان در این دیدار با بیان دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران درخصوص تحولات منطقه و تشریح حوادث تاکید کرد: سوریه با قوت در مسیر مبارزه با تروریسم گام برمی‌دارد. امیرعبداللهیان افزود: حمایت جمهوری اسلامی ایران از مردم سوریه و اصلاحات بشار اسد در محور مقاومت با قاطعیت ادامه می‌یابد و شرایط امروز سوریه به گونه‌ای است که دشمنان مردم سوریه از ادامه سیاست‌های خود ناامید شده و اکنون پیروزی مردم آن کشور آشکار شده است.

معاون عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه کشورمان همچنین ضمن قدردانی از حمایت‌های سیاسی چین در قبال سوریه بر اهمیت مواضع مشترک جمهوری اسلامی ایران و چین در حمایت از سوریه تاکید کرد. امیرعبداللهیان پیش از این تاکید کرده بود، ایده سیاسی مطرح شده از سوی مرسی، راهکار سیاسی معقولی درباره سوریه است.

معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه ایران قبل از عزیمت به مصر با بیان این‌ که «از جزئیات طرح پیشنهادی مرسی درباره سوریه اطلاعی نداریم»، درخصوص اختلاف دیدگاه مرسی با ایران درباره سوریه و دولتش ‌خاطرنشان کرد: ایران به طور کلی ایده سیاسی مطرح شده توسط مرسی را به عنوان راهکار سیاسی معقول مورد تائید قرار داده است، اما انتظار می‌رود که مرسی واقع‌بینانه نسبت به آنچه که در سوریه می‌گذرد برخورد کند و در عین حال طرح سیاسی خود را منطبق با واقعیات پیگیری کند.