آزادراه تهران ـ شمال از غرب تهران یعنی تقاطع بزرگراه همت شروع و با عبور از ناحیه کن، سولقان، دوآب (شهرستانک)، گچسر و مرزنآباد به کمربندی چالوس ـ تنکابن متصل میشود.
طول این آزادراه در مجموع 121 کیلومتر و دارای دو خط عبور در هر باند و پیشبینی سه خط در فرازهای تند است.
این پروژه در 4 فاز طراحی شده است که تاکنون فقط فازهای یک و 4 آن به مرحله اجرا رسیده است و در فازهای 2 و 3 هیچ اتفاق خاصی نیفتاده است. شاید بد نباشد در اینجا نگاهی به قطعات چهارگانه آزادراه تهران ـ شمال بیندازیم.
مسیر قطعه یک
منطقه یک آزادراه تهران ـ شمال از دهکده المپیک و تقاطع همت آغاز شده و تا دوآب شهرستانک به طول 32 کیلومتر ادامه مییابد. احداث آزادراه در این منطقه تاکنون 38 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است، از مجموع 5/27 کیلومتر تونل پیشبینی شده مجموعا 20 کیلومتر تونل حفاری و تثبیت شده است و برآوردها حاکی است از حجم پیشبینی شده 11 میلیون مترمکعب عملیات خاکبرداری مجموعا 7/4 میلیون مترمکعب آن تاکنون انجام شده است.
مسیر قطعه 2
منطقه 2 پروژه از دوآب شهرستانک شروع و تا پل زنگوله به طول 25 کیلومتر ادامه مییابد. در این منطقه سه تونل 4/6 کیلومتری به نام تونل البرز پیشبینی شده که در مجموع تونل دسترسی البرز به طور کامل و یکی از تونلهای اصلی به طول 800 متر تاکنون حفاری شده است.
عباسعلی آببر، مدیرعامل شرکت آزادراه تهران ـ شمال دلیل توقف احداث و اجرای عملیات پروژه در این قطعه را دستور قائممقام وزیر راه و شهرسازی عنوان کرده و گفته است: طی نامه شماره 76367/44 مورخ 23/6/90 دستور توقف عملیات اجرایی در منطقه 2 و 3 ابلاغ شده است.
براساس استدلال کارشناسی شرکت آزادراه، به دلیل منطقه بحرانی تونل البرز در پروژه، وزارت راه و شهرسازی موافقت کرد تا تنها در یک باند تونل البرز حفاری ادامه پیدا کند. همچنین تاکنون 61 پلاک ملک به مساحت 138 هزار مترمربع تملک و در اختیار تیم پروژه آزادراه تهران ـ شمال قرار گرفته است و 422 پلاک ملک به مساحت 510 هزار مترمربع در مسیر آزادراه باید تملک و برای ادامه مسیر در اختیار شرکت قرار گیرد.
مسیر قطعه 3
منطقه 3 آزادراه از پل زنگوله تا سهراهی دشت نذیر پیشبینی شده است و به جز نقشهبرداری و مطالعات کارشناسی در منطقه 3 کلا هیچ عملیات عمرانی قابل توجهی صورت نگرفته است. طبق مطالعات صورت گرفته در این منطقه در مجموع 400 ملک باید تملک شود.تاکنون بابت هزینههای مطالعات و نقشهبرداری حدود دو میلیارد و 400 میلیون تومان هزینه شده و برای احداث کامل پروژه در منطقه 3 به طول 46 کیلومتر حدود 2000 میلیارد تومان بودجه برای مصارف طراحی و اجرا و هزینههای بیمه و مالیات بر ارزش افزوده و تملک اراضی باید تامین شود.
مسیر قطعه 4
منطقه 4 به طول 20 کیلومتر از سه راهی دشت نذیر تا شهرستان چالوس تاکنون 83 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و پیشبینی میشد این منطقه تا پایان شهریور سال جاری به اتمام برسد. با این حال برخی مسئولان وزارت راه و شهرسازی از تاخیر در افتتاح این بخش از آزادراه تهران ـ شمال خبر میدهند. پیش از این گفته میشد قرار است قطعه 4 آزادراه تا عید فطر به بهرهبرداری برسد به طوری که حتی بعضی این گمانه را مطرح کردند که احتمالا دولت به منظور تسهیل در مسافرت مردم در تعطیلات ناشی از برگزاری اجلاس کشورهای عضو عدم تعهد سعی در بهرهبرداری زودهنگام از این قطعه دارد.