نوسازی روستاهای آذربایجان شرقی تا پایان سال 93

براساس آمار سال 85، حدود 240 هزار واحد مسکونی روستایی در استان آذربایجان شرقی وجود دارد که از این تعداد 50 درصد ـ یعنی 120 هزار واحد ـ با مصالح کم‌دوام و بی‌دوام ساخته شده است که بر اثر وقوع هر نوع حادثه غیرمترقبه‌ای امکان تخریب آنها وجود دارد.

وجود 120 هزار واحد مسکونی کم‌دوام در مناطق روستایی استان از یک‌سو و واقع‌شدن این مناطق روی گسل، ضرورت نوسازی و مقاوم‌سازی هرچه سریعتر این خانه‌ها را ایجاب می‌کند.

هر چند، طرح مقاوم‌سازی خانه‌های روستایی از جمله طرح‌های مهم و زیربنایی دولت در چند سال اخیر محسوب می‌شود و اجرای آن تا حدود زیادی به دوام و پایداری منازل روستایی می‌انجامد، اما زلزله اخیر نشان داد این طرح آن‌طور که باید و شاید مورد استقبال روستاییان (دست‌کم در سه شهرستان اهر، هریس و ورزقان) قرار نگرفته و درصد تخریب روستاها و برآورد میزان خسارات آنها در این مناطق دلیل اصلی این ادعاست.

رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی آذربایجان‌شرقی درباره طرح مقاوم‌سازی خانه‌های روستایی کم‌دوام در این استان می‌گوید: عملیات اجرای طرح مقاوم‌سازی مناطق مسکونی روستایی در استان آذربایجان شرقی از سال 85 آغاز شد و با توجه به این‌که طبق مصوبه باید هر سال 12 هزار واحد مسکونی در روستاهای این استان بهسازی شود، تاکنون حدود 72 هزار واحد مقاوم‌سازی شده است.

قربان محمدی با بیان این‌که بقیه واحدها طبق برنامه در حال نوسازی است در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: از واحدهای باقیمانده نیازمند مقاوم‌سازی، حدود ده هزار واحد در سه شهرستان اهر، هریس و ورزقان قرار گرفته است که نزدیک به یک‌سوم واحدهای کم‌دوام و بی‌دوام موجود در این سه شهرستان را شامل می‌شود.

وی تصریح می‌کند: با توجه به زلزله اخیر و تصویب نوسازی 20 هزار واحد در سال‌جاری که 16 هزار واحد آن در این سه شهرستان واقع شده است، سعی می‌کنیم تا اواخر سال 93 یا اوایل سال 94 تمام خانه‌های روستایی کم‌دوام موجود در استان را مقاوم‌سازی کنیم.

برخی از آسیب‌دیدگان، نبود امکانات مالی در پرداخت اقساط وام را دلیل اصلی نو و مقاوم‌نکردن خانه‌های خود عنوان می‌کنند، این درحالی است که رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی آذربایجان شرقی دلیل این مساله را سهل‌انگاری و تمایل‌نداشتن روستاییان به ساخت خانه‌های با مقاومت بیشتر ذکر می‌کند و می‌گوید: این‌که روستاییان نداشتن وسع مالی در پرداخت اقساط را علت دریافت‌نکردن وام برای نوسازی منازل خود می‌دانند، بهانه است؛ چراکه اگر آنها به جان و مال خود اهمیت بدهند حتی با فروختن یک راس گوسفند هم می‌توانند پول قسط خود را بپردازند.

در همین حال علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی بتازگی در جلسه ستاد بحران استانداری آذربایجان شرقی ‌ با بیان این‌که مردم زلزله‌زده بیشتر از افراد مستضعف هستند و معلوم نیست این افراد بتوانند وامی را که قرار است به آنها داده شود بازپرداخت کنند، می‌گوید: باید برای این مساله چاره‌اندیشی شود و در صورت نیاز مجلس هم برای جبران خسارت، متمم و بودجه تصویب می‌کند.

وی با بیان این‌که آسیب‌دیدگان زلزله، دغدغه نحوه بازپرداخت وام را دارند که البته بجا و منطقی است، می‌افزاید: آسیب‌دیدگان برای مشارکت در ساخت اعلام آمادگی کردند، البته در صورتی که مصالح مورد نیاز در اختیارشان باشد که این فرصت مناسبی برای تسریع بخشیدن به روند بازسازی است.

افزون بر خانه‌های نامقاوم و بازسازی‌نشده، منازل روستاییانی نیز که اقدام به نوسازی و بهسازی خانه‌های خود با وام کم‌بهره کرده بودند، آسیب‌هایی دیده است، هرچند این آسیب‌ها نسبت به خانه‌های کم‌مقاوم جزئی‌تر بوده است.

استاندار آذربایجان شرقی دراین‌باره معتقد است: باید براساس قانون با مهندسان ناظر و پیمانکاران ساختمان‌های نوسازی که در این حادثه دچار تخریب شده است، برخورد شود.

احمد علیرضابیگی می‌گوید: با توجه به این‌که روستاییان نتوانستند بدرستی از تسهیلات مقاوم‌سازی مسکن روستایی استفاده کنند، دچار این حادثه با میزان خسارات زیاد شدند، اما باید از این فرصت برای ایجاد سازه‌های مقاوم و مستحکم بدرستی استفاده کرد.

رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی آذربایجان شرقی نیز درباره وضعیت واحدهای مسکونی نوسازی‌شده‌ای که در زلزله اخیر خسارت دیده است، می‌گوید: باتوجه به این‌که هنگام پرداخت وام به مالک، واحد مسکونی را بیمه کرده‌ایم، بنابراین روستاییانی که منازل آنها در اثر زلزله خسارت دیده است، می‌توانند با مراجعه به دفاتر بیمه، خسارت خود را دریافت کنند.

محمدی می‌افزاید: هرچند بنیاد مسکن وظیفه دارد در دو برنامه پنج ساله تمام واحدهای مسکونی کم‌دوام و بی‌دوام را بهسازی و مقاوم‌سازی کند، اما وقوع زمین‌لرزه‌های اخیر و تصویب بهسازی 20 هزار واحد مسکونی در سال‌جاری،‌ نوسازی 12 هزار واحد سهم یکساله این استان را حدود 5/1 سال جلو انداخت.

وی همچنین با اشاره به گلایه برخی مردم مناطق زلزله‌زده مبنی بر همکاری نامناسب بعضی بانک‌های عامل در زمینه ارائه تسهیلات با سود 5 درصد به متقاضیان می‌گوید: بنا به گفته مردم و بررسی‌های به عمل‌آمده، بانک‌های عامل از ابتدای امسال ارائه تسهیلات مقاوم‌سازی به مردم را با وجود تصویب با سود 5 درصد در هیات دولت، به 21 درصد سود افزایش داده‌اند که اگر این مورد صحت داشته باشد با آنها برخورد می‌کنیم.

سعیده دلال علیپور / جام‌جم تبریز