سوزاندن ساقه‌های برنج؛ ثروتی که دود می‌شود

ساقه‌هایی معروف به «کاه و کلش» که نه تنها یکی از مهم‌ترین منابع تامین علوفه دام و غنی‌سازی خاک است، بلکه تولید فرآورده‌هایی با ارزش افزوده بالا از آنها، نظیر کاغذ و مواد سلولزی، موجب رونق اقتصادی خواهد شد.

یک کشاورز ساکن پیربازار رشت در این باره به ایسنا گفت: دو هکتار زمین کشاورزی دارم که پس از برداشت برنج و خرمن‌کوبی آن در مزرعه، کوهی از کاه و کلش در آن باقی می‌ماند که آنها را می‌سوزانم، چون این بقایا به دردم نمی‌خورد.

این روش ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین شیوه برای از بین بردن بقایای گیاهی در مزرعه است.

وی در پاسخ به این‌که چرا کاه‌ها را بسته‌بندی نمی‌کند و نمی‌فروشد، گفت: برای بسته‌بندی و حمل کاه از مزرعه به انباری که در خانه‌ام دارم، باید کلی هزینه کنم. بعد، این کاه‌ها را کجا و با چه قیمتی بفروشم که هزینه، زحمت و وقت صرف شده‌ام را جبران کند؟

یکی دیگر از کشاورزان آستانه اشرفیه نیزدر این باره گفت: پس از برداشت محصولم به تعدادی از دوستانم که دام دارند، خبر می‌دهم و آنها می‌آیند و کاه‌های مورد نیاز دام‌هایشان را جمع می‌کنند و می‌برند.

ایرج بنیادی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گیلا ن نیز با اشاره به این‌که سالانه در 238 هزار هکتار از شالیزارهای گیلان یک میلیون تن کاه، پس از برداشت برنج بر جای می‌ماند که 750 هزار تن آن قابل استحصال است، خاطرنشان کرد: کاه و کلش تولید شده در استان مورد نیاز دام‌های گیلان است و با جلساتی که با رئیس اتحادیه دامداران داشتیم، اعلام آمادگی شده است تا کاه و کلش‌ها از کشاورزان خریداری شود.

وی افزود: سوزاندن کاه و کلش موجب می‌شود بخشی از ثروت بخش کشاورزی دود شود و علاوه بر آن با آلودگی هوای استان، شاهد ناراحتی مسافران و مردم استان به دلیل افزایش آلودگی هوا خواهیم بود.

احمد علیپور، رئیس اتحادیه دامداران گیلان نیز در تشریح این موضوع گفت: هم اینک بیش از 700هزار راس دام سبک و سنگین در استان وجود دارد که تمام کاه و کلش اراضی شالیزاری کشاورزان مورد نیاز دام‌های استان است، بنابراین کشاورزان باید از سوزاندن این ثروت‌ها پرهیز کنند.

وی افزود: میزان تولید کاه و کلش استان 700 هزار تن است و بسیار مورد نیاز دام‌های گیلان است که بتدریج از کشاورزان خریداری می‌شود. هر بسته کاه و کلش در استان 1800 تومان خریداری می‌شود و در برخی موارد تا 2000 تومان هم پیشنهاد قیمت داریم.

علیپور با بیان این‌که سال گذشته برای علوفه مورد نیاز استان مجبور شدیم از استان‌های مجاور کاه و کلش را تا قیمت هر کیلو 5000 تومان هم خریداری کنیم، ادامه داد: اکنون قیمت علوفه بالاست، بنابراین کاه و کلش استان می‌تواند نیاز استان را برطرف کند.

رئیس اتحادیه دامداران گیلان تصریح کرد: کشاورزان می‌توانند کاه و کلش‌ها را با پوشاندن نایلون از باران و سیاه شدن حفظ یا در انبارها نگهداری کنند.

مهدی مختارزاده، مدیر امور دام سازمان جهاد کشاورزی گیلان نیز در این باره توضیح داد: دام‌های استان، سالانه به 969 هزار تن علوفه نیاز دارند و به دلیل گران بودن این علوفه‌ها و کمبود تولید آنها در گیلان، دامداران معمولا ترجیح می‌دهند از کاه و کلش برای نشخوار دام‌هایشان استفاده کنند.

وی افزود: اگر کاه‌های موجود در استان هنگام دروی برنج، بسته‌بندی و در جای خشک نگهداری شود، دیگر نیازی به واردات کاه از دیگر استان‌ها نداریم.

امیر عبدوس، مدیرکل محیط زیست گیلان نیز گفت: یکی از عوامل عمده آلودگی محیط زیست گیلان، سوزاندن کاه است و بر اثر سوختن یک تن از زایدات به طور متوسط بین 12 تا 20 کیلوگرم ذرات معلق و 3 کیلوگرم اکسیدهای ازت و گوگرد وارد هوا می‌شود.

وی افزود: ذرات معلق در هوا باعث به وجود آمدن پدیده وارونگی می‌شود و وجود این پدیده برای موجودات زنده زیانبار است که مسمومیت دام‌ها نیز از دیگر اثرات مخرب سوزاندن زایدات است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان اظهار کرد: کشاورزان در طول سال از میزان زیادی سموم ارگانوکلره استفاده می‌کنند که این امر خود بر اثر سوزاندن و ترکیب هوا با گازهای حاصل از سوختن سموم می‌تواند عامل مهمی در ابتلا به انواع بیماری‌های خطرناک باشد.