ترجمه نهج‌البلاغه از قرآن هم دشوارتر است

این شاعر و قرآن پژوه کشورمان روز گذشته در گفت‌وگو با جام‌جم از به سرانجام رسیدن یک‌سوم ترجمه نهج‌البلاغه خبر داد و گفت: همان‌طور که می‌دانید نهج‌البلاغه از سه بخش تشکیل شده است؛ بخش خطبه‌ها شامل 241 خطبه، بخش نامه‌ها (71 نامه) و بخش حکم (480 حکمت) که من به طور همزمان کار ترجمه را از هر سه بخش آغاز کرده‌ام.

او افزود: در حال حاضر یک سوم از هر بخش را ترجمه کرده‌ام و با توجه به دشواری‌هایی که این کار دارد، پیش‌بینی می‌کنم که بین دو تا سه سال دیگر کار ترجمه به پایان برسد.

گرمارودی که پس از انتشار مجموعه کامل آثار آیینی‌اش در قالب یک کتاب با نام «گوشواره عرش» به صورت جدی مشغول ترجمه نهج‌البلاغه است تاکید کرد که ترجمه نهج‌البلاغه حتی از ترجمه قرآن‌کریم هم دشوارتر است.

این شاعر و پژوهشگر کشورمان که پیش از این ترجمه کلام‌الله مجید و صحیفه سجادیه را منتشر کرده است؛ در توضیح دشوار بودن ترجمه نهج‌البلاغه گفت: دلایل مختلفی وجود دارد؛ به عنوان مثال در مورد قرآن کریم در مقایسه با نهج‌البلاغه کار بیشتری انجام شده است و به همین میزان منابع گسترده‌تری هم وجود دارد که مترجم می‌تواند از آنها بهره ببرد.او ادامه داد: نکته دیگر این است که نهج‌البلاغه ارجاعات فراوانی دارد؛ مثلا حضرت امیر(ع) شعر هم استشهاد فرموده‌اند و در بخش‌های مختلف نهج‌البلاغه بیتی یا سطری از شاعری از سوی مولا علی(ع) استشهاد شده است که مترجم باید حداقل شاعرش را پیدا کند و برای مخاطب اطلاعاتی در مورد آن شاعر و این شعر مانند این که چه زمانی و با چه رویکردی سروده شده است، ارائه کند.

گرمارودی افزود: مولا در سخنان خود خیلی از استعارات و تمثیل‌ها استفاده می‌کند که همین نکته و رویکرد جدی که من به زبان دارم بر دشواری ترجمه نهج‌البلاغه می‌افزاید.

وسعت و تعدد موضوعات که حضرت امیر(ع) در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و سیاسی بیان می‌کنند هم از دیگر نکاتی بود که گرمارودی به آنها اشاره می‌کند.

اما شامگاه پنجشنبه همایش ملی نهج‌البلاغه همزمان با برپایی چهارمین روز از بیستمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم در مصلای بزرگ امام خمینی(ره) تهران برگزار شد و در این مراسم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از ضرورت تجلیل از خادمان نهج‌البلاغه در کشور سخن گفت.

سیدمحمد حسینی در این مراسم که با پیام آیت‌الله جوادی‌آملی آغاز شد، با اشاره به ایجاد معاونت قرآن و عترت در وزارت ارشاد گفت: با آغاز به کار این معاونت بیش از گذشته از فعالیت‌های‌ مرتبط با قرآن، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه و... حمایت خواهد شد.او نهج‌البلاغه را به دریایی تشبیه کرد که هر قدر در آن کار شود بازهم مانند قرآن جای کار دارد و افزود: تاکنون 80 ترجمه فارسی از نهج‌البلاغه منتشر شده است که غالب این ترجمه‌ها بعد از انقلاب چاپ شده‌اند که در این مورد می‌توان به ترجمه آیت‌الله العظمی مکارم‌شیرازی و دکتر شهیدی اشاره کرد و همچنین دکتر گرمارودی هم ترجمه وزینی را در حال انجام دارند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به وجود 20 ترجمه نهج‌البلاغه به زبان‌های مختلف دنیا هم اشاره کرد و ادامه داد: تاکنون 20 ترجمه از نهج‌البلاغه به زبان‌های مختلف دنیا ثبت شده است که این تعداد کافی نیست و باید به سمت و سویی حرکت کنیم که زبان‌های زنده دنیا که دارای طرفدار هستند با ترجمه نهج‌البلاغه آشنا شوند و این امر می‌تواند تأثیر خوبی در کشورهایی داشته باشد که با اسلام آشنایی ندارند.

حسینی با بیان این که در بیستمین نمایشگاه قرآن بخشی به نهج‌البلاغه اختصاص داده شده و دارای جذابیت‌های فراوانی است، تاکید کرد: سریال امام علی(ع) وقتی ساخته شد، کشش و جاذبه‌ای داشت که این خود نشان می‌دهد جای ساخت سریال و فیلم‌های سینمایی در مورد یاران امام علی(ع) و حوادث تاریخی وجود دارد و در این زمینه باید بیشتر کار شود.