سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکرهکننده ارشد کشورمان پیش از این در خصوص پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران، مطالبی را مطرح کرده بود؛ اما این برای اولین بار است که متن کامل بسته پیشنهادی کشورمان منتشر میشود.
در بخشی از این بسته پیشنهادی با تاکید بر اینکه اقدامات انجام شده باید مبتنی بر رویکرد قدم به قدم و بر اساس اقدام متقابل باشد بر ضرورت بازگردانده شدن پرونده ایران در شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام به حالت عادی و لغو کامل تحریمهای یکجانبه و چندجانبه شورای امنیت علیه ایران تاکید شده است.
در این بسته پیشنهادی همچنین از طرف مقابل خواسته شده تا برای برخورداری عملی ایران از تمام حقوق هستهای در چارچوب NPT و قوانین آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ازای اجرای تعهدات پادمانی آژانس، ضمانت کافی به کشورمان داده شود.
در ادامه پیشنهادهای ایران آمده است: جلسههایی بین سعید جلیلی و کاترین اشتون و نمایندگان گروه 1+5، هر سه ماه یکبار برگزار میشود و جلسههای سطح کارشناسان نیز بین هفت کشور، به ریاست معاونان جلیلی و اشتون، قبل از هر نشست اصلی برگزار خواهد شد.
بر اساس بسته پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران طرفین خود را متعهد خواهند دانست تا گامهای اعتمادساز متقابل را به نحوی «همزمان»، «معادل» و «متوازن» تعریف و اجرا کنند و به حقوق و تعهدات در نظر گرفته شده در NPT متعهد بمانند.
بنابراین هیچ توافقی نباید و نمیتواند حقوق و تعهدات در نظر گرفته شده در NPT را تضعیف کند یا به گونهای تفسیر شود که آنها را محدود یا زایل کند.
جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که همچون گذشته، همکاری گسترده خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را در چارچوب تعهدات پادمانی و قانونی آن ادامه خواهد داد و 1+5 نیز باید در راستای شفاف کردن مقاصد خود، تمامی تحریمهای یکجانبه و چندجانبه علیه ایران را (خارج از چارچوب شورای امنیت) فسخ کند.
ایران همچنین اعلام کرده است برای تأمین سوخت غنیشده مورد نیاز برای رآکتور هستهای تهران با 1+5 همکاری خواهد کرد.
طرح اشکالات بسته گروه 1+5
ایران همچنین در بخشی از بسته پیشنهادی خود با اشاره به اشکالات موجود در طرح پیشنهادی 1+5 آورده است: برخی از گزارههای موجود در این بسته، نادرست؛ بعضی از آنها مبهم؛ بعضی مغایر با اسناد بینالمللی و بعضی با واقعیت ناهمخوان است.
در بسته پیشنهادی کشورمان آمده است: بین انتقال مواد خام 20 درصدی به خارج از کشور و غنیسازی 20 درصدی ارتباطی وجود ندارد. تمام مواد خام، تحت «نظارت»، «مجوز» و «بازرسیهای سرزده» آژانس است.
ایران همچنین تاکید کرده است: این تأسیسات، پایگاه نظامی نیست و دلیلی برای نگاه این چنینی به آن وجود ندارد. از هیچکدام از تجهیزات و لوازم به کار رفته در این تأسیسات و بخصوص از تجهیزات مربوط به جمعآوری مواد غنیشده در آن، نمیتوان برای جمعآوری مواد غنیشده در سطح بالا استفاده کرد؛ نه طراحی و نه سیستم آن نیز چنین قابلیتی ندارد.
در ادامه بسته ایران آمده است: مدیر کل آژانس به صراحت تأیید کرده است که تمام تجهیزات و فعالیتهای فردو برای اهداف صلحآمیز بوده و تحت نظارت آژانس است.
جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده است: هدف اصلی تأسیسات فردو، محافظت از آن در برابر تهدیدهاست، امّا از آن برای غنیسازی 20 درصد، فعالیتهای تحقیق و توسعه، آزمایشگاه، انبارهای ذخیره و ... نیز استفاده میشود. در شرایطی که ما با تهدیدهای دایم مواجه هستیم، لازم است تأسیسات بنیهداری داشته باشیم تا بتوانیم از فعالیتهای غنیسازیمان محافظت کنیم.
جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده است: همکاری فنی آژانس با ایران در زمینه فعالیتهای هستهای صلحآمیز ایران، یکی ازتعهدات آژانس در قبال ایران بوده و حق ایران بهعنوان یکی از کشورهای عضو آژانس و NPT محسوب میشود. ایران اعلام میکند، حاضر است در صورت نیاز سایر کشورها، تجهیزات نرمافزاری و سختافزاری خود در حوزه امنیت رآکتورهای تحقیقاتی را با نظارت آژانس در اختیار آنها قرار دهد.
جزئیات مذاکرات هستهای استانبول به روایت کریستین ساینس مانیتور
در همین حال روزنامه «کریستین ساینس مانیتور» با اشاره به مذاکرات کارشناسی ایران و 1+5 که هفته قبل در استانبول برگزار شد، نوشت: جزئیاتی درباره محتوای گفتوگوهای هستهای ایران با 1+5 نشان داد دو طرف از یکدیگر فاصله دارند، اما درباره مسائل اساسی تعامل میکنند.
به گزارش ایسنا، این روزنامه آمریکایی افزود: اولویتهای ایران اکنون مشخص شده است و آنها تضمین روشن «حقوق هستهای» برای انجام غنیسازی و رفع تمامی تحریمها را مطالبه کردهاند.
همچنین روشن شده است ایران قصد دارد که درباره حساسترین فعالیت هستهای خود یعنی غنیسازی 20درصدی مذاکره کند، اما بسیاری از دیگر درخواستهای 1+5 را رد میکند.
این روزنامه با اشاره به مذاکرات اخیر در استانبول نوشت: این گفتوگوها در سطح پایین و دارای ماهیت فنی بود. این گفتوگوها بر دو موضوع تمرکز داشت؛ اول توقف غنیسازی 20 درصدی ایران و انتقال ذخایر 20 درصدی به خارج از کشور. در ادامه این گزارش آمده است: دومین نکته مطرح شده در استانبول این خواسته 1+5 بود که ایران تاسیسات غنیسازی فوردو را تعطیل کند.
بنابراین گزارش، 1+5 میگوید که باید ابتدا شاهد اقدامات اعتمادساز ایران باشد و این اقدامات پیش از اینکه یک چانهزنی واقعی آغاز شود، باید انجام گیرد.