دولت برای جلوگیری از افت بورس تدابیر تازه می‌اندیشد

به گزارش خبرنگار جام‌جم، دیروز و در پایان معاملات بورس، شاخص کل روی عدد 25 هزار و 325 ایستاد که نسبت به روز گذشته 233 واحد افت نشان می‌دهد. افت شاخص کل بورس که به معنای افت بازدهی بازار نیز هست، دست‌کم 15 روز است که ادامه دارد و همین امر باعث نگرانی معامله‌گران شده است. این نگرانی باعث شد که مقامات سازمان بورس دیروز جلسه‌ای ویژه در دفتر وزیر اقتصاد برگزار کنند تا برای آن چاره‌ای بیندیشند. در این جلسه رئیس سازمان بورس، مدیرعامل شرکت بورس و اوراق بهادار و تنی چند از اعضای هیات مدیره سازمان بورس جضور داشتند.

هنوز خبری رسمی از محتوا و مذاکرات این جلسه منتشر نشده است، اما آن‌گونه که از فحوای کلام شرکت‌کنندگان برمی‌آید، سیدشمس‌الدین حسینی، وزیر اقتصاد قول داده با کمک بیشتر به تامین مالی شرکت‌های مشکل‌دار حاضر در بورس چشم‌انداز سوددهی آنها را افزایش دهد تا در نهایت شاخص کل بورس روند افزایشی خود را از سر گیرد.

حسن قالیباف‌اصل، مدیرعامل شرکت بورس و اوراق بهادار که یکی از شرکت‌کنندگان این جلسه بود، دیروز در گفت‌وگو با خبرنگار ما توضیح داد: در این جلسه آخرین وضعیت بازار سرمایه مورد بررسی قرار گرفت و در مورد عواملی که می‌تواند در کاهش شاخص‌ها موثر باشد به طور جزئی و دقیق بحث شد.

وی افزود: نمایندگان بورس در این جلسه اظهار کردند که اکثر شرکت‌های بورسی از نظر سوددهی در وضعیت مناسب و متوسطی به سر می‌برند و بودجه آنان نیز با مشکلات حاد مواجه نیست. با این حال برخی از این شرکت‌ها نیاز به تامین مالی از سوی بانک‌ها دارند که باید برای آن فکری شود.وی اظهار کرد: وزیر اقتصاد در پاسخ قول داد برای حمایت از تامین مالی این دسته بنگاه‌ها اقدام کند و از بانک‌ها بخواهد حمایت مالی‌شان از آنها را افزایش دهند.

قالیباف تصریح کرد: قرار شد فهرستی از این دسته بنگاه‌ها تهیه و به وزارت اقتصاد ارسال شود تا برای رفع مشکل آنان اقدام شود. همچنین این وعده به بورس داده شد که بانک‌ها به خود بازار سرمایه نیز کمک کنند.

مدیرعامل شرکت بورس گفت: با این حال جمع‌بندی جلسه این بود که عمده عواملی که باعث شده است شاخص بورس افت کند، تاثیر عوامل روانی و بین‌المللی است و مسائل صنایع حاضر در بورس سهم کمی در این اتفاق دارد؛ لذا مقرر شد بورس برای این موضوع نیز فکری کند و پیشنهاداتی را به وزیر بدهد تا در آن بخش نیز از حمایت وزارت اقتصاد برخوردار شویم.وی افزود: در مجموع تصمیمات این جلسه کاربردی و متعدد بود که چون هنوز اجرایی نشده نمی‌توان جزئیات آن را بیان کرد با این حال در روزهای آینده این تصمیمات عملی می‌شود و آثار آن در بازار مشاهده خواهد شد.

در همین حال کارشناسان و تحلیلگران ناظر بر بورس، مجموعه‌ای عوامل را بر افت شاخص کل بورس موثر می‌دانند که مهم‌ترین آن تاثیر عوامل روانی و شکل رفتاری خرده‌سهامداران حاضر در بورس است. به‌زعم آنان اگر مدیران بورس با رفع مسائل ساختاری مدیریتی حاکم بر بورس بتوانند بر این جو غالب شده و رفتار خرده سهامداران را با روش‌های اقناعی کنترل کنند با کمترین هزینه وضعیت بورس به حال عادی درخواهد آمد.

غلامرضا اسلامی بیدگلی، کارشناس بازار سرمایه در این باره به خبرنگار ما گفت: متاسفانه مشکلاتی در مدیریت عالیه بورس وجود دارد که این مشکلات با انتقال به رده‌های معاملاتی باعث بروز مشکل رفتاری در سهامداران می‌شود.

وی افزود: یکی از مسائل مهم در بورس‌ها، کنترل رفتار سهامداران از طریق ارائه اطلاعات و بالا بردن فرهنگ سهامداری است اما مدیران بورس در این راستا اقدامات کافی نکرده‌اند و در نتیجه تلقی سهامداران از خرید و فروش‌ها در بورس بطئی، احساسی و بعضا نادرست است.

اسلامی بیدگلی گفت: شما به ترکیب سهامداران و معامله‌کنندگان در بورس توجه کنید. افرادی که معاملات کلان را شکل می‌دهند، افراد کمی هستند؛ اما آنان که از تلاطمات بازار متشنج و هیجانزده می‌شوند و مثلا باعث ایجاد صف فروش می‌شوند، خرده سهامداران هستند.

این استاد دانشگاه تهران خاطر نشان کرد: شما اگر صف فروش‌های معمول بورس را بررسی کنید، خواهید دید اکثر حاضران در صف خرده‌سهامدارانی هستند که مجموع سهامشان به پنج میلیون سهم نمی‌رسد؛ اما همین‌ها با رفتار «توده‌وار» خود به تشنج در بازار دامن می‌زنند و سازمان بورس باید آنها را کنترل کند؛ راه کنترل آنها نیز اقناع اطلاعاتی به موقع است.

اسلامی بیدگلی افزود: اقناع اطلاعاتی یعنی به فردی که به سقوط امروز قیمت یک سهم نگاه کرده و عزم به فروش سهامش می‌کند با اطلاعات منطقی از سودآوری شرکت گفته شود که این افت همیشگی نیست و لذا از فروش سهامش ضرر می‌کند. مدیریت بورس باید کانال‌ها و ابزارهای ویژه اقناع اطلاعاتی را به موقع در بورس ایجاد کند.

وی تصریح کرد: سهامدار باید بداند بورس محل ریسک است و ریسک آداب خودش را دارد؛ اما در بازار بورس ما به جای یک چنین فرهنگی، توده‌واری وجود دارد؛ یعنی به جای نگاه به اطلاعات و چشم‌انداز، به دهان و رفتار و سکنات یکدیگر نگاه کرده و خرید و فروششان را انجام می‌دهند. روشن است در این راستا هر گونه سوءاستفاده‌ای از طریق شایعه‌اندازی نیز می‌تواند صورت بگیرد.

وی گفت: از سوی دیگر مدیران بورس بیشتر به دنبال صدور بخشنامه هستند نه اعمال روش‌های علمی، عملی. مثلا برای من سوال است که چرا مدیران بورس وجوه در اختیارشان را سپرده ثابت کرده و از آن برای دخالت در بازار استفاده نمی‌کنند؟یا مثلا کارمزد معاملات در بورس بالاست؛ یعنی از فروش سهام 75/1 درصد و از خرید سهام 25/1 درصد کارمزد دریافت می‌شود؛ چرا از این کارمزد کم نشده و این مابه‌التفاوت برای تنظیم خرید و فروش‌ها و دخالت در بازار در هنگام بحران‌ها استفاده نمی‌شود؟

این کارشناس ارشد بازار سرمایه تصریح کرد: علت اصلی افت شاخص‌های بورس، عوامل روانی است که 50 درصد از ایجاد یک چنین عاملی نیز مربوط به رفتارهای مدیریتی بورس است. وی با اشاره به دیگر عوامل موثر در افت شاخص‌های بورس گفت: تخلف در برخی کارگزاری‌ها که اقدام به فروش مخفی و با نام غیرسهام می‌کنند، افزایش نرخ سود بانکی توسط بانک مرکزی و صدور بخشنامه‌های بی‌مورد از دیگر عوامل موجود هستند که مدیریت بورس باید فکری برای آن کند.