ابتکار ایران برای نتیجه بخش بودن مذاکرات مسکو

اگرچه هوای مسکو آفتابی بود ولی گرم نبود به گونه‌ای که گویی سردی هوا به درون مذاکرات نیز تا حدی نفوذ کرده بود. ایران به همین دلیل، دیروز از برگزار نشدن نشست معاونان جلیلی و اشتون برای فراهم کردن مقدمات مذاکرات مسکو انتقاد کرد و گفت که با این کار از سوی 1+5 فرصت‌سوزی شده و به امکان موفقیت مذاکرات در مسکو آسیب‌زده است.پیش از آغاز مذاکرات، سعید جلیلی و اشتون عکس یادگاری گرفتند و مذاکرات پشت درهای بسته و بدون حضور خبرنگاران انجام شد.

سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و رئیس هیات مذاکره‌کننده ایران پیش از آغاز گفت‌وگوها با نمایندگان گروه 1+5 گفت که این مذاکرات آزمونی بزرگ برای کشورهای غربی است تا نشان دهند که آیا با پیشرفت ملت ایران موافق هستند یا نه.همچنین پیش از این مذاکرات، علی باقری معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و لی یو چنگ معاون وزیر خارجه چین در محل سفارت ایران در مسکو دیدار و گفت‌وگو کردند. برخی خبرگزاری‌ها اعلام کردند نماینده چین در این دیدار خواستار تعیین زمان و مکان مذاکرات بعدی از سوی ایران شده که البته ایران، صحبت در این زمینه را به بعد از مذاکرات موکول کرده است.همچنین محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور پیش از برگزاری این مذاکرات در گفت‌وگو با روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه نسبت به مذاکرات مسکو ابراز خوشبینی کرد و گفت: ما امیدواریم که در مسکو پیشرفت‌هایی در مذاکرات ایران با غرب دیده شود.

وی پیش‌شرط غرب مبنی بر بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تاسیسات پارچین را رد کرد و افزود:«بازدید از پارچین جزو تعهدات ما به آژانس نیست.»

رئیس‌جمهور گفت: ایران از ابتدا اعلام کرد که اگر کشورهای اروپایی سوخت ۲۰ درصد غنی شده را در اختیار ایران قرار دهند، اقدام به غنی سازی در ایران نخواهد کرد.

وی افزود: «امروز نیز اگر آنان تضمین بدهند که سوخت ۲۰ درصدی رآکتورهای ایران را تأمین می‌کنند، هیچ مشکلی نخواهیم داشت.»

براساس گزارش‌های رسیده یکی از مواردی که رسانه‌های غربی تقریبا بر آن در این دور از مذاکرات اتفاق نظر دارند، این است که پیشنهادهای 1+5 در مسکو، کم و بیش همان مواردی را شامل می‌شود که در دور پیشین مذاکرات در بغداد درباره آن صحبت شده، اما توافقی درباره آن صورت نگرفته بود.

در نقطه مقابل، ایران با یک خواسته دارای اولویت و بنیادین وارد مذاکرات شده و آن، به‌رسمیت شناخته شدن حق ایران در غنی‌سازی اورانیوم در هر سطحی، براساس معاهده ان.‌پی.‌تی است. در حقیقت، ایران معتقد است ابتدا باید غرب حق قانونی ایران را در زمینه غنی‌سازی به‌رسمیت بشناسد و تنها پس از انجام این کار است که می‌توان درباره ادامه یا تعلیق غنی‌سازی 20 درصدی به مذاکره پرداخت.

با وجود این یک دیپلمات نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایران گفته این تیم در دور اول مذاکرات در مسکو یک راهبرد 3 گامی را در پیش گرفته و 1+5 یک رهیافت منسجم از جانب تیم ایران مواجه شده است.گام اول از این راهبرد انتقاد از فرصت‌سوزی یک ماهه گروه 1+5 از مذاکرات بغداد به این‌سو و عدم برگزاری نشست معاونین است. بر این اساس، 1+5 کاملا در این باره توجیه خواهد شد که به این ترتیب به امکان پیشرفت در مسکو ضربه زده است.این دیپلمات ایرانی که نخواسته نامش فاش شود، گام دوم راهبرد ایران را «ورود جدی و محتوایی به بحث درباره محور مدنظر 1+5» نامیده و افزود: «ایران پاسخ‌هایی روشن، مستند و مبتنی بر ان.پی.تی به پیشنهادهای غرب آماده کرده است که به تفصیل برای تیم 1+5 توضیح داده خواهد شد.» وی این امر را روشن‌ترین دلیل بر جدیت ایران در مذاکرات مسکو دانست.

این عضو هیات ایرانی در مسکو اضافه کرد: «گام سوم راهبرد ایران تبیین 5 محور پیشنهادی ایران در بغداد به نحو تفصیلی‌تر و روشن‌تر است تا پایبندی گروه 1+5 به تعهد خود درباره درگیرشدن در بحث جدی درباره این موارد به آزمون گذاشته شود.»

در حالی که مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس هیات مذاکره‌کننده 1+5 در حاشیه این گفت‌وگوها به خبرنگاران گفت که طرف‌های مذاکره با ایران، همچنان به‌دنبال تحقق خواسته‌های پیشین خود از جمله توقف غنی‌سازی اورانیوم در سطح ۲۰ درصد و تعطیلی تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم فردو در نزدیکی قم هستند، روزنامه هاآرتص نیز در گزارشی برای نخستین‌بار اذعان کرد که غرب در مذاکرات با ایران درخواست‌های اسرائیل را مطرح کرده است.

خبرگزاری فارس نیز به نقل از روزنامه‌ صهیونیستی هاآرتص گزارش داد که ظاهرا قرار است برخی از نمایندگان گروه 1+5 پس از برگزاری نشست مسکو برای ارائه گزارش به مقامات رژیم صهیونیستی، عازم تل‌آویو شوند.

دور دوم گفت‌وگوهای ایران و 1+5 در حالی به پایان رسید که به گفته علی باقری معاون سیاست خارجی و امنیت بین‌الملل دبیر شورای‌عالی امنیت ملی قرار است این مذاکرات امروز ساعت 12 مجددا پیگیری شود و اشتون از جلیلی خواسته است تا امروز به وی فرصت داده شود که هم درباره پیشنهادهای طرف ایرانی و هم انتقادات ایران از پیشنهادات 1+5 تامل کند.

باقری که در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت، این دور از گفت‌وگوها را جدی و سازنده خواند و در تشریح دور نخست مذاکرات مسکو گفت: در نخستین روز گفت‌وگو‌ها در مسکو که در دو نوبت بین طرفین برگزار شد، ایران براساس توافق های استانبول 2 و گفت‌وگوی معاونان در ژنو، چارچوب جامعی را به طور دقیق ارائه کرد.

باقری خاطرنشان کرد: در گام‌های متقابلی که ما مطرح کردیم، حق غنی سازی ایران به عنوان عضو مسئول NPT همین طور اقدامات شفاف‌ساز و اعتمادساز طرف مقابل و تعاملی که دو طرف می‌توانند هم در عرصه هسته‌ای و غیرهسته‌ای انجام دهند مورد تأکید قرار گرفت.وی اضافه کرد: آنچه ایران بر آن تأکید دارد و در این جلسه بر آن تصریح شد این است که راهکار اصلی پیشرفت در عرصه گفت‌وگوها جلب اعتماد ملت ایران و پاسخ مناسب به اقدامات ایران در عرصه‌های مختلف برای تثبیت حقوق هسته‌ای خود است.باقری افزود: در جلسه عصر به طور دقیق و براساس مفاد اساسنامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مفاد منشور ملل متحد، غیرقانونی بودن ارجاع موضوع فعالیت‌های هسته‌ای ایران از شورای حکام به شورای امنیت و صدور قطعنامه‌های تحریمی شورای امنیت را برای طرف مقابل به طور تفصیلی تبیین کردیم.

وی خاطرنشان کرد: پاسخ طرف مقابل را در هر دو عرصه خواهیم شنید.