خودروهای فرسوده برسر دوراهی

همان مصوبه‌ای که هشت اردیبهشت در کارگروه کاهش آلودگی هوای تهران به تصویب رسید و بر اساس آن مقرر شد تردد خودروهای فرسوده از اول تیر در پایتخت و هفت کلانشهر دیگر ممنوع شود و حالا که چند روزی بیشتر تا اول تیر نمانده، بازار اظهارنظرهای موافق و مخالف بر سر اجرایی شدن یا نشدن این مصوبه هر روز داغ‌تر شده و ابعاد تازه‌تری به خود می‌گیرد.

طرحی به قدمت 10 سال

طرح ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده برای اولین بار اواخر دهه 70 از سوی مسئولان محیط زیست وقت مطرح شد، اما به دلیل این‌که امکان اجرای آن با توجه به تردد بیش از یک میلیون خودرو و موتورسیکلت وجود نداشت، هیچ گاه اجرایی نشد.

در عین حال اعلام خبر ممنوعیت دوباره تردد خودروهای فرسوده در پایتخت و هفت کلانشهر دیگر از ابتدای تیر از فردای همان روز با واکنش‌های مثبت و منفی فراوانی مواجه شد.

موافقان، اجرای این مصوبه را عملی و راهکاری موثر برای برون رفت از بحران آلودگی هوا می‌دانستند و مخالفان، اجرای چنین طرحی را به دلیل فراهم نبودن بسترها و زیر ساخت‌های آن غیرممکن و در نهایت طرحی شکست خورده می‌دانستند.

در چنین شرایطی در حالی که انتظار می‌رفت این طرح نیز مانند بسیاری از طرح‌های مشابه به دلیل عدم برخورداری از پشتوانه کارشناسی لازم پیش از اجرا متوقف شود اما رییس سازمان حفاظت محیط زیست خبر از اجرای این قانون با همکاری استانداری‌ها و نیروی انتظامی داد و گفت: این طرح قابلیت اجرا شدن دارد و قطعا نیز اجرایی خواهد شد.

حالا در شرایطی که فقط چند روزی تا زمان وعده داده شده برای ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در کلانشهرهای کشور باقی مانده است همگان منتظرند ببینند آیا این طرح در موعد مقرر اجرایی خواهد شد یا خیر؟

فرمانده نیروی انتظامی ناجا با تاکید بر این‌که پلیس وظیفه‌ای برای جمع‌آوری خودروهای فرسوده از سطح شهرها ندارد، مخالفت مجموعه خود را با این مصوبه اعلام کرد و گفت: سال گذشته فقط 200 هزار خودروی فرسوده از رده خارج شد که اگر این میزان به 500 هزار خودرو می‌رسید طی سه سال تمامی خودروهای فرسوده از رده خارج می‌شد.

سردار اسماعیل احمدی‌مقدم تصریح کرد: هر کاری نباید بر دوش پلیس گذاشته شود، چرا که پلیس را از ماموریت‌های اصلی برای مقابله با سارقان و مواد فروشان بازمی‌دارد، اما با وجود این در صورت ابلاغ قانونی، این موضوع را پیگیری و اجرا خواهیم کرد.

اما این فقط مسئولان پلیس نیستند که چشم امیدی به اجرای موفق مصوبه ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده ندارند، به طوری که مسئولان شهرداری تهران نیز روی خوشی به اجرای این مصوبه نشان نمی‌دهند.

معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در حالی که معتقد است این مصوبه قابلیت اجرایی ندارد، با موضعگیری تندی در این زمینه می‌گوید: این مصوبه دولت قابلیت اجرا ندارد و غیرکارشناسی است و کسانی که آن را به تصویب رسانده‌اند، مجبورند سکوت کنند و کاری به خیر و شر این مصوبه نداشته باشند یا مصوبه‌شان را پس بگیرند.

تشکری هاشمی می‌افزاید: چه کسی در شهر تهران یا سایر شهرها می‌تواند خودروهای شخصی بالای 20 سال را از زیر پای مردم بیرون بکشد و اجازه تردد به آنها در شهر ندهد؟!

وحید نوروزی در گفت‌وگو با مهر می‌گوید: پیشنهاد ما برای حل مشکل خودروهای فرسوده در پایتخت با روش‌هایی که در دنیا اجرا می‌شود، چندان متفاوت نیست. بر خلاف برخی از دوستان که تلاش می‌کنند با برخی روش‌ها که در دنیا سابقه ندارد و در هیچ کجای دنیا اجرا نمی‌شود، مشکلات را حل کنند، ما پیشنهاد می‌کنیم مانند دنیا نرخ عوارض و بیمه خودروهای بالای 20 سال تا 10 برابر افزایش پیدا کند.

نوروزی با اشاره به سخنان مسئولان محیط زیست و استانداری که ادعا می کنند این طرح در خصوص منع تردد این خودروهاست، نه از رده خارج کردن آنها، می‌گوید: منع تردد این حجم خودرو بدون جایگزینی آن امکان‌پذیر نیست و تقریبا غیرممکن است و قاطعانه می گویم این طرح غیرکارشناسی و غیرفنی است.

اما در حالی که مسئولان معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران اجرای مصوبه مذکور را ناممکن می‌دانند، برخی سازمان‌های زیرمجموعه شهرداری اظهارنظرهایی را در موافقت با اجرای مصوبه ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده مطرح می‌کنند که ابهام در موضعگیری دوپهلوی مسئولان شهرداری در خصوص اجرای مصوبه مذکور را مطرح می‌سازد.

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نیز در گفت‌وگو با مهر در حالی که معتقد است اگر طرح ممنوعیت تردد خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده به شکل درستی اجرا شود، می‌تواند در حل مشکل آلودگی هوای تهران نقش موثری داشته باشد، به مصوبه ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در پایتخت و هفت کلانشهر اشاره کرده و می‌گوید: این طرح قابلیت اجرایی دارد و تنها نیازمند این است که اراده واقعی ما در ممنوعیت خروج خودروهای فرسوده باشد.

یوسف رشیدی در گفت‌وگو با مهر توضیح می‌دهد: اگر طرح ممنوعیت تردد خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده به شکل درستی اجرا شود، می‌تواند در حل مشکل آلودگی هوای تهران نقش موثری داشته باشد، به خصوص در ساماندهی موتورسیکلت‌ها که نقش بسیاری در آلودگی هوا و صدا دارد.

در شرایطی که مسئولان پلیس و شهرداری تهران به دلیل فراهم نبودن زیرساخت‌های لازم مخالف اجرایی شدن ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در تهران و دیگر کلانشهرها هستند، مسئولان استانداری تهران همچنان بر اجرایی شدن این مصوبه از اول تیرماه تاکید می‌کنند.حالا که فقط چند روزی تا مهلت تعیین شده برای آغاز اجرای ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده در پایتخت و هفت کلانشهر دیگر کشور باقی نمانده است، باید منتظر ماند و دید با وجود نظرات موافق و مخالفی که همچنان در این زمینه مطرح است، آیا مصوبه مذکور به مرحله اجرا خواهد رسید یا همانند برخی طرح‌های مشابه هنوز آغاز نشده، مسکوت خواهد ماند یا در نیمه راه متوقف خواهد شد؟

پوران محمدی - گروه جامعه