مشهد پایتخت فرهنگی جهان اسلام می‌شود

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی کشورهای اسلامی (آیسسکو) وابسته به سازمان کنفرانس اسلامی، مشهد مقدس را برای سال 2017 به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام اعلام کرده است.

مشهد اگرچه کانون توجه عاشقان و زائران رضوی است و همه ساله بیش از 25 میلیون زائر برای زیارت به این شهر بهشتی مشرف می‌شوند، اما آن گونه که شایسته چنین جایگاهی است توسعه نیافته و نه‌تنها از زیرساخت‌ها و امکانات شایسته پایتخت معنوی ایران برخوردار نیست، بلکه از مشکلات و معضلات دیرینه و مزمن رنج می‌برد.

یکی از آشکارترین مشکلات شهر مشهد، معضل بافت فرسوده پیرامون حرم مطهر است که تمامی زائران 25 میلیونی بایستی از همین بافت عبور کنند و به آستان شریف رضوی مشرف شوند.

در 16 سالی که از آغاز طرح بهسازی و نوسازی بافت پیرامون حرم مطهر می‌گذرد در خوشبینانه‌ترین برآوردها شاهد رشد کمتر از 35 درصدی این پروژه هستیم؛ یعنی حدود 2 درصد در سال! چنین روندی چشم‌انداز تکمیل این پروژه را برای حدود 35 سال دیگر ترسیم می‌کند.

معضل بعدی حاشیه‌نشینی900 هزار نفری مشهد است؛ مهاجرت بی‌رویه و ساخت و سازهای غیرقانونی، بی‌ضابطه و غیرایمن، حاشیه‌ای را برای مشهد رقم زده است که کلکسیونی از مشکلات و البته ناهنجاری‌های فرهنگی و اجتماعی است که نمی‌تواند زیبنده پایتخت معنوی ایران باشد. حاشیه شهر مشهد نیز از معضلات رها شده این شهر مقدس است که هرگز برای توقف رشد و نیز اصلاح وضع کنونی آن تصمیم جدید اتخاذ نشده است و می‌تواند برای آینده مشهد مشکلات جدی پدید آورد.

علاوه بر اینها توسعه زیرساخت‌های مشهد شامل بزرگراه‌ها و معابر شهری، فضای سبز، ناوگان حمل و نقل درون‌شهری، فضاهای فرهنگی، تاریخی، تفریحی و تجاری، امکانات اقامتی و... همچنین خدمات شهری جاری در مشهد و نیز خطوط هوایی، ریلی و جاده‌ای منتهی به مشهد و نیز امکانات میان‌راهی آن باید متناسب با جمعیت 25 میلیونی زائر انجام شود، نه ساکنان 3 میلیونی آن! بویژه آن‌که حضور زائران در مشهد در مقاطعی کاملا متراکم است، به این مفهوم که بخش اعظمی از آنها در ایام نوروز، روزهای پایانی ماه صفر و سه ماه تابستان به این شهر سفر می‌کنند و در هنگام تراکم زائران، مشهد با معضلات بسیار پیچیده‌ای مواجه می‌شوند.

شهردار مشهد با بیان این‌که این شهر کارکردی ملی و فراملی دارد و تمام مسائل مربوط به شهرالرضا(ع) مربوط به تمام ملت ایران و حتی مسلمانان دنیاست، می‌گوید: با وجود این به دلیل عدم اعتنا به طرح‌های کلان و اعتبارات مورد نیاز در وضع مطلوبی قرار ندارد.

محمد پژمان در ارتباط با عدم توجه جدی مسئولان به توریسم مذهبی خاطرنشان می‌کند: با این‌که در مشهد مقدس از نظر امکانات و ظرفیت پذیرش مسافر با کمبودی مواجه نیستیم، ولی تاکنون نتوانستیم در حد امکان و ظرفیت از آنها استفاده کنیم، به طوری که با وجود مواهب طبیعی تاکنون هیچ توجهی به بحث توریسم مذهبی نشده، در حالی که باید به درآمدهای فراوان این بحث توجه کنیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عوامل آلایندگی هوا در مشهد یادآور می‌شود: عمده آلاینده‌ها از وسایل نقلیه است، چرا که بخش عمده‌ای از این آلودگی‌ها ناشی از میزان مصرف سوخت در خودروها و استفاده نکردن از سوخت استاندارد و معیوب و فرسوده بودن خودروهاست.

شهردار مشهد در ادامه با بیان این‌که عمده فعالیت‌های عمرانی شهرداری مشهد مربوط به بخش حمل و نقل و ترافیک است، می‌گوید: 40 درصد بودجه شهرداری مشهد در بخش حمل و نقل و ترافیک هزینه می‌شود که اصلاح هندسی، احداث تقاطع غیرهمسطح، احداث زیرگذر و روگذر، پارکینگ و پایانه‌ها و توقفگاه‌های برون و درون‌شهری و توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی از جمله پروژه‌های حائز اهمیت این بخش است.

پژمان درباره وضع نوسازی بافت‌های فرسوده نیز یادآور می‌شود: هنوز به ضوابط و مقررات شهرسازی در طرح‌های جامع و تفصیلی به تناسب ساخت و ساز در این شهر توجهی نشده است.

وی می‌افزاید: مساحت بافت‌های فرسوده در ایران بیش از 60 هزار هکتار است و دولت باید در این خصوص در یک برنامه زمان‌بندی شده، یعنی طی 10 سال برای احیای آنها اقدام کند و این در حالی است که با گذشت پنج سال از این برنامه زمان‌بندی هنوز 10 درصد پیشرفت حاصل شده و تنها 5/3 درصد سهم مشهد است.

وی درباره احیای بافت فرسوده اطراف حرم رضوی نیز می‌گوید: احیای بافت فرسوده اطراف حرم رضوی 46 درصد رشد داشته است، ولی در حال حاضر در بافت فرسوده اطراف حرم ایرادات قانونی زیادی داریم.(فارس)