بزرگ‌ترین غار دست‌ساز جهان در آستانه نابودی

به گزارش مهر، غار سنگ‌‌شکنان جهرم در جنوب غربی شهرستان جهرم (185 کیلومتری شیراز) قرار دارد. عده‌ای سنگ‌تراش در دل کوهی نزدیک شهرستان جهرم این غار را به ‌وجود آورده‌اند. برخی از ساکنان محلی و کارشناسان قدمت این غار را مربوط به حدود 600 سال قبل می‌دانند.

وسعت این غار حدود 40 هزار مترمربع با ارتفاع متوسط 3 متر است.

این غار به طور کامل مصنوعی بوده و به دست بشر ساخته شده است. غار سنگ‌شکنان در گذشته یک معدن سنگ بوده که از 3 لایه سنگ تحتانی، میدانی و فوقانی تشکیل شده است. 2 لایحه تحتانی و فوقانی دارای سنگ‌های سخت بوده و لایه میدانی به دلیل رطوبتی که داشته دارای سنگ نرم بوده است.

در دوره‌های گذشته معماران جهرمی این غار را کشف کرده و به وسیله ابزاری نظیر تیشه و اره‌هایی که داشته‌اند، سنگ‌هایی را استخراج کرده‌اند.

این غار به الفاظ مختلفی مانند غار سنگ‌شکنان و سنگ‌اشکنان شناخته شده و دارای 13 دهانه و 100 ستون است.

براساس نظر دوستداران میراث فرهنگی چهارستون از بزرگ‌ترین غار دست‌ساز جهان در حالی مدتی قبل از سوی میراث فرهنگی مرمت شد که وضعیت ظاهری گذشته خود را به طور کامل از دست داده است.

آنان بر این اعتقادند که در صورت ادامه تخریب غار تا چند سال آینده دیگر اثری از آن بجا نخواهد ماند.

یک فعال میراث فرهنگی در این گفت: براساس بررسی‌ها، این‌گونه به نظر می‌رسد که غار مربوط به دوران صفویه است که مردم با استخراج سنگ در این غار امرار معاش می‌کرده‌اند.

مازیار الطافی با بیان این‌که این غار هم‌اکنون به دلیل کم‌توجهی مسوولان در حال تخریب است، بیان کرد: مدتی قبل سازمان میراث فرهنگی نسبت به مرمت 2 ستون در غار سنگ‌شکنان اقدام کرد و این امر به گونه‌ای انجام شد که شکل ظاهری ستون‌ها به طور کامل تغییر کرده، البته 2 ستون فعلا بتن‌ریزی شده است.

وی با اشاره به این‌که در زلزله 6 سال قبل یک ستون از این غار ریزش کرد، اظهار داشت: بتن‌ریزی این ستون‌ها به گونه‌ای است که شکل آن به طور کامل به هم ریخته و جای تاسف دارد.

این دوستدار میراث فرهنگی در رابطه با دیگر مشکلات این غار گفت: غار سنگ‌شکنان در ایام نوروز فقط نورپردازی شده و در دیگر فصول سال از داشتن حداقل امکانات محروم است.

الطافی همچنین گفت: علاوه بر این ستون‌های بزرگ‌ترین غار دست‌ساز جهان تاکنون تقویت نشده به همین دلیل از حالت اولیه خارج شده و حتی امکان ریزش آنها نیز وجود دارد.

وی تاکید کرد: اگر این غار به حداقل امکانات جذب گردشگر مجهز شود، می‌توان از آن به عنوان منبعی برای درآمدزایی استفاده کرد.

رئیس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری جهرم در مورد این غار گفت: غار سنگ‌شکنان با 20 هزار متر مربع وسعت دارای 12 مدخل ورودی، بیش از 200 متر طول، حدود 4 متر ارتفاع و عرضی بین 60 تا 150 متر است.

عادل‌پور با بیان این‌که در این غار 100 ستون وجود دارد افزود: سنگ‌تراشان هنگام برداشت سنگ برای جلوگیری از تخریب غار پس از چند متر پیشروی، این ستون‌ها را برجای گذاشته‌اند که موجب زیبایی دوچندان غار شده است.

از این غار سنگ‌های سفید و آهکی به دست می‌اید که از آنها در نمای ساختمان‌ها، سردر و سنگ‌فرش منازل و بقاع متبرکه استفاده می‌شد.

رییس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری جهرم اضافه کرد: تیشه سنگ‌تراشان جهرمی در غار سنگ‌شکنان جهرم جلوه‌ای بی‌بدیل به وجود آورده و آن را به بزرگ‌ترین غار دست‌ساز تبدیل کرده است.

غار سنگ‌شکنان جهرم که قدمتی بین 150 تا 200 سال دارد در 185 کیلومتری جنوب شرق شیراز واقع شده است.