چکش ارزان حراج کریستی برای هنر ایران

به گزارش خبرنگار ما، در دوازدهمین دوره حراج کریستی (هنر مدرن و معاصر عرب، ایران و ترکیه) در مجموع 154 اثر هنری از 13 کشور امارات، ایران، ترکیه، مصر، سوریه، عراق، لبنان، سودان، مراکش، فلسطین، عربستان، کویت و تونس به روی میز حراج رفت که سهم هنرمندان ایرانی 43 اثر بود.

دکتر نعمت‌الله کیکاووسی، کارشناس هنری و معاون سابق مجموعه کاخ‌موزه سعدآباد در ارتباط با وضعیت حضور ایران در حراج کریستی به «جام‌جم» می‌گوید: امسال در شب اول از حراج کریستی که در سالن «گودفین هتل امارات تاورز» برگزار شد از میان 9 اثر ایرانی که به روی میز حراج رفت تنها 6 اثر به فروش رفت که بالاترین رقم 116 هزار دلار، متعلق به رضا درخشانی بود که او هم در مجموع رتبه هشتم این حراج را در شب اول داشت.

او ادامه می‌دهد: در شب اول اثر هنری محمود سعید، هنرمند مصری با فروش 602 هزار دلار بالاتر از آثار هنرمندان عرب، ایران و ترک ایستاد؛ همچنین احمدالسودانی عراقی با فروش 386 هزار دلار رتبه دوم حراج را به خود اختصاص داد.

کیکاووسی با انتقاد از شیوه گزینش و انتخاب آثار ایرانی برای ارائه در این دوره حراج کریستی می‌افزاید: متاسفانه دوستانی که گزینش آثار را بر عهده داشتند دقت مناسبی نداشته‌اند و به‌عنوان نمونه از پرویز تناولی که با فروش 2میلیون و 841 هزار دلاری اثرش در سال 2008، رکورددار بزرگ منطقه خاورمیانه و شمال آفریقاست تنها 2 اثر بسیار کوچک به روی میز حراج بردند که با فروش 62 هزار و 500 دلاری و 37 هزار و 500 دلاری آنها، جایگاه این هنرمند بزرگ را زیر سوال بردند.

این کارشناس هنری تاکید می‌کند: قطعا خود آقای تناولی هم از عرضه اینچنینی آثارش در حراجی راضی نیست.

کیکاووسی درباره شب دوم حراج کریستی هم می‌گوید: در شب دوم خوشبختانه از 32 اثر ارائه شده 31 اثر به فروش رفت و هنرمندان جوان ما درخشش خوبی داشتند.

او می‌افزاید: در شب دوم تابلوی علی شیرازی به ارزش 60 هزار دلار به فروش رفت که بسیار فراتر از حد انتظار و برآوردهای اولیه بود؛ همچنین فرهاد مشیری، با فروش 74هزار دلاری تابلوی «الله طلایی» رکورد دوم این شب را به‌دست آورد. البته فاتح مدرس، هنرمند فقید سوریه و صفوان داهول، هنرمند 51 ساله سوریه‌ با فروش 80 هزار دلاری به‌صورت مشترک رتبه‌ نخست این شب را از آن خود کردند.

نکته دیگری که کاووسی به آن اشاره می‌کند خارج شدن تامل‌برانگیز اثر محمد احصایی از میز حراج بود؛ کاری که قیمت پایه آن 150 تا 200 هزار دلار برآورد شده بود و پیش‌بینی می‌شد که چند برابر قیمت پایه به فروش برسد و رکورددار آثار ایرانی در دوازدهمین دوره حراج کریستی باشد.

در شب دوم حراج کریستی همچنین تابلویی نه‌چندان مطرح و معروف از سهراب سپهری به قیمت 16هزار دلار به فروش رسید که همین ماجرا انتقاد پروانه سپهری، خواهر این شاعر و هنرمند کشورمان را برانگیخت.

پروانه سپهری در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌گوید: من برای مسوولان کریستی قطعا نامه‌ای رسمی خواهم نوشت، چراکه کسی که کار سهراب را در این حراج ارائه کرده است قبلا سابقه جعل‌امضا و نقاشی‌های سهراب را داشته است.

او می افزاید: آثار سپهری در همین حراج و دیگر حراج‌های مشابه با مبالغ 600 هزار دلار و 700 هزار دلار به فروش رفته است و فروش یک اثر از سپهری در حراج کریستی با قیمت 16هزار دلار به جایگاه او خدشه وارد می‌کند.

پروانه سپهری با انتقاد از نمایندگان یا رابطان حراج کریستی در ایران تاکید می‌کند: ای کاش مسوولان این حراج بزرگ از خانواده یا وابستگان هنرمندان درباره اثر ارائه‌شده نظرخواهی می‌کردند.

شاید مهم‌ترین پرسشی که برای مخاطبان و مردم در این زمینه مطرح باشد چگونگی انتخاب و ارسال اثر به حراج کریستی باشد؛ پرسشی که دکتر کیکاووسی درباره آن این گونه توضیح می‌دهد: معمولا گالری‌داران و مجموعه‌داران مطرح، آثاری را برای حضور در حراج کریستی انتخاب می‌کنند و در سال‌های قبل همه این آثار در محلی مانند موزه سعدآباد یا پردیس ملت در کنار هم به نمایش درمی‌آمد و کارشناسان کریستی با حضور در ایران از میان آنها تعدادی اثر را گزینش می‌کردند.

او ادامه می‌دهد: امسال اما تا آنجا که من اطلاع دارم از طریق ارسال اسلاید و فایل تصویری اثر و همچنین روابطی که وجود داشته آثار انتخاب شده است.

معاون سابق موزه سعدآباد همچنین بالارفتن ارزش دلار، تنش‌های سیاسی پیش‌آمده میان امارات و ایران و همچنین غیبت برخی مجموعه‌داران بزرگ و قدیمی ایرانی را از جمله عواملی معرفی می‌کند که باعث شد تا هنرمندان ایرانی در مقایسه با دوره‌های قبل حضور درخشانی در حراج کریستی نداشته باشند.

او همچنین اظهار امیدواری می‌کند با همکاری مسوولان مرکز هنرهای تجسمی وزارت ارشاد ایران بتواند خود میزبان هنرمندان جهانی باشد و اکسپوهای بین‌المللی برپا کند.