اجرایی به دور از تیپسازی
پیمان قریبپناه، گوینده الفبای جوانی در ارتباط با این برنامه میگوید: الفبای جوانی در واقع مانند یک مجله است که بخشهای مختلفی دارد؛ مثلا آشنایی با نویسنده و داستان کوتاه که در سری قبل مسابقه هم وجود داشت.
او ادامه میدهد: دوستی دیرینه من با سردبیر این برنامه و علاقه وافری که به گروه فرهنگ دارم باعث شد اجرای این برنامه را بپذیرم. در واقع کار در این گروه به علایق من بسیار نزدیکتر است.
قریبپناه میگوید: اگر همزمان اجرای یک برنامه در تلویزیون و رادیو به من پیشنهاد شود رادیو را ترجیح میدهم، چون تلویزیون 2 مقوله بزرگ دارد. اول اینکه بیوفاست و بعد از مدتی فراموش میشوی، ولی در رادیو شاید مدتی کمکار شوی، اما همیشه حضور داری و بعد هم اینکه در تلویزیون آنقدر فراغ بال برای کارکردن و ارائه کارهای مختلف را نخواهی داشت، در صورتی که در رادیو چنین نیست.
قریبپناه که تاکنون برنامههایی همچون عابران سپیده، کلاس جوونی، عقیق و عتیق، صدای کاغذی و رو موج ما بمون و... را در شبکه رادیویی جوان داشته است در ادامه اظهار میکند: مهمترین مشخصه این برنامه، مجلهواربودن آن است و در کنار این در زمینه فرهنگ و ادبیات، اطلاعات عمومی میدهد که فکر میکنم برای مخاطب جذاب و جالب باشد. الفبای جوانی یک محفل گرم و صمیمی است، یک برنامه جمعهای باارزش.
او ادامه میدهد: این برنامه از آن برنامههایی است که برای اجرایش به داشتن اطلاعات نیاز است و باید پیش از اجرای برنامه در زمینههای مختلفی همچون ادبیات و... مطالعه داشت. به طور کلی داشتن اطلاعات عمومی برای این برنامه ضروری است.
او اذعان میکند: اجرای این برنامه را بسیار دوست دارم، چراکه در آن ـ فارغ از هرگونه تیپسازی یا ظاهرسازی ـ خودم هستم.
برنامهای شاد و ایرانی
علیرضا محمدنیا، تهیهکننده الفبای جوانی میگوید: این برنامه شامل بخشهای مختلفی است که از آن جمله میتوان به نقد یک فیلم، شعر طنز، تاریخ طنز و.. اشاره کرد؛ البته به طور کلی برنامهای است با کلیت طنز ایرانی، یعنی یک فضای شاد ایرانی را برای مخاطب فراهم میکند. در این برنامه از موسیقیهای سنتی و در عین حال شاد برای القای حس شادی به مخاطب استفاده میشود.
او میگوید: به طور کلی برنامه به گونهای است که با حال و هوای عصر جمعه همخوانی دارد و در عینحال یک فضای مفرح را برای شنوندگان آن ساعت از روز فراهم میآورد. این نکته حتی در گنجاندن موسیقی فاصلهها هم رعایت میشود و در واقع تا حد زیادی ساعت پخش برنامه را برای گنجاندن بخشهای مختلف در نظر میگیریم.
محمدنیا اذعان میکند: با توجه به اینکه فضای کلی برنامه طنز است سعی میکنیم برنامه جوانپسند باشد، البته کار به گونهای است که قشر میانسال هم آن را میپسندد. به طور کلی با توجه به اینکه بیشتر افراد در آن ساعت از روز در خانه نیستند سعی ما بر این است که فضای برنامه با حس و حال و جنب و جوش بیرون از خانه نیز همخوانی
داشته باشد.
او ادامه میدهد: برای القای حس شادی به شنونده چند راه حل به نظر من میرسد. اول اینکه برنامه ریتم بالایی داشته باشد. البته ریتم بالا صرفا به معنای داشتن موسیقیهای تند در برنامه نیست، بلکه به معنای استفاده از بخشهای کوتاه و اجرای با ریتم تند آنهاست که به فضای کلی برنامه کمک میکند و دوم هم اینکه در برنامه از موسیقیهای ریتمیک و ایرانی و جذاب استفاده شود که به شاد کردن برنامه بسیار کمک میکند. این برنامه یک برنامه شاد و طنز ادبی است که زیرمجموعه گروه فرهنگ شبکه جوان است و بیشتر در حوزه طنز کار میکند. یکی از شاخصههای این برنامه ایجاد شادی در برنامههاست. شاید فضای برنامه تفریحی باشد، اما آنقدر ریتم دارد که مناسب آن ساعت از روز باشد.
او میگوید: اگر عوامل برنامه به درستی کنار یکدیگر چیده شوند و تفکر برنامهسازی هم رعایت شود برنامه با توفیق مواجه خواهد شد.
محمدنیا میافزاید: در این برنامه یک روند سینوسی را برای پیشبرد برنامه مد نظر داریم، یعنی پس از مدتی که برنامه در اوج قرار گرفت فضای آن را با یک داستان کوتاه میشکنیم. در واقع شنونده را اذیت نمیکنیم، چون فضای یکنواخت باعث کسلی مخاطب میشود حتی اگر آن فضای یکنواخت همیشه در اوج باشد، لذا اگر این روند بخوبی کنار هم قرار گیرد برنامه خوب پیش خواهد رفت.
او در ارتباط با نام برنامه میگوید: نامگذاری این برنامه قبل از ما صورت گرفته است. البته این برنامه به گونهای بود که همان زمان هم که پخش میشد در اوج قرار داشت و این کار ما را سختتر میکرد، زیرا اگر قرار باشد برنامهای را که در اوج است همچنان در اوج نگهداری، کاری سخت در پیش داری.
او ادامه میدهد: مهمترین عامل جذب مخاطب بسته به ذائقه مخاطب کاملا نسبی است. ما نیز این برنامه را براساس ذائقه مخاطب ایرانی پیش میبریم. لذا از موسیقی شاد و ایرانی تا حد امکان استفاده میشود که سازگار با ذائقه مخاطب جوان و ایرانی است. این برنامه یکی از برنامههای خوب شبکه بوده و هست و امیدوارم این روند ادامه داشته باشد.
محمدنیا ـ که برنامههای متفاوت و متعددی از جمله آپارات، کافه رادیو، اینجا شب نیست، قرار شبانه، کسی صدام میزنه، خارج از کادر و معمولی نیست را روی آنتن شبکه رادیویی جوان داشته است ـ میگوید: در واقع برنامههای متفاوتی داشتهام که هرکدام ویژگیها و مشخصههای خاص خودشان را داشتهاند و هیچکدام را نمیتوان با دیگری قیاس کرد. به نظر من محیط و فضای هر برنامه ویژگیهای خاص خودش را برای برنامهسازی میطلبد.
برنامهای برای جوانان
مهدی شاهرضایی، سردبیر برنامه در ارتباط با الفبای جوانی میگوید: این برنامه شامل بخشهایی چون ایرانشناسی، نگاهی به هنر نقاشی و هنرمندان تجسمی و مروری بر زندگی آنان با اجرای پریس طنزیفی است. معرفی یک نویسنده و کتاب در حوزه طنز توسط محمدعلی مومنی انجام میشود و ایرانگردی و معرفی مکانهای دیدنی و گردشگری و نگاهی به تاریخچه کمدی و طنز در ایران از دیگر بخشهاست.
او میگوید: به نظر من تعامل دوسویه مخاطب با برنامه بسیار مهم و یکی از عوامل تاثیرگذار در موفقیت برنامه به شمار میآید.
آنچه در برنامهسازی رادیویی همواره باید مد نظر داشت این است که تکنیک و ایده مکمل هم هستند و تلفیق این دو کنار یکدیگر است که سطح کار را نشان میدهد. سردبیر برنامه ادامه میدهد: علاقه، مطالعه و پیگیری 3 فاکتور مهمی هستند که در توفیق برنامهسازی تاثیر میگذارند. علاوه بر اینها، گروه مخاطب برنامه و نیز زمانی که برنامه در آن ساعت روی آنتن قرار میگیرد نیز بسیار مهم است. در الفبای جوانی نیز ما سعی کردهایم با در نظر گرفتن آیتمهای متنوع و کوتاه ریتم برنامه به گونهای باشد که متناسب با عصر جمعه باشد.
شاهرضایی میگوید: با توجه به زمان پخش برنامه ما مخاطبان خود را در چند دسته سنی تقسیم کردهایم؛ از نوجوان و مخاطب دبستانی در این برنامه جای دارند تا افراد مسن، کارمندها و حتی بانوان خانهدار. به جرات میتوانم بگویم بخشهای برنامه با مخاطبشناسی مناسبی انتخاب شدهاند. اما با توجه به تعریف شبکهای که برنامه در آن روی آنتن قرار میگیرد تمرکز ما بیشتر بر قشر جوان جامعه است.
وی خواندن داستانهای کوتاه در برنامه را از دیگر بخشهای برنامه عنوان میکند و میگوید: همانطور که گفتم بخشهای متنوعی را برای جذاب شدن برنامه در نظر گرفتهام، اما آیتمی که خیلی با استقبال مواجه شده داستانهای کوتاهی است که مخاطبان برای ما میفرستند خوانده میشود. او ادامه میدهد: بیشتر مردم دوست دارند فضای عصرگاهی جمعه را با برنامهای متفاوت سپری کنند، لذا این نکته یکی از مهمترین فاکتورهایی بود که در چیدن آیتمهای مختلف برنامه کنار هم مد نظر قرار دادم. سردبیر برنامه الفبای جوانی ادامه میدهد: یکی از عواملی که باعث القای شادی در مخاطب میشود به کارگیری آیتمهای طنز در برنامه است (مانند آیتم یک فیلم یک نگاه که به بررسی فیلمهای طنز میپردازد)، لذا در این برنامه هم تا حد زیادی از این موضوع بهره بردهایم و فضای برنامه در کل یک فضای شاد و تا حدی هم طنز هست.
شاهرضایی که برنامههایی همچون اینجا شب نیست، الفبای جوانی، کافه رادیو و یک سبد ترانه را روی آنتن شبکه رادیویی جوان دارد در پایان، مطالعه را از مهمترین فاکتورهای موفقیت میداند و میگوید: در واقع هرکس که به نوعی کار در رسانه را تجربه میکند باید در سطحی از آگاهی و بینش قرار داشته باشد که بتواند مطالب را بخوبی برای شنونده ارائه کند.
هاجر یاراحمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم