خبرنگارهایی که از هدیه رئیس‌جمهور جاماندند

داستان اعطای هدیه سال 90 خبرنگاران از روز 17 مرداد آن سال یعنی روز خبرنگار آغاز می‌شود، یعنی همان زمانی که سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از هدیه 300 هزار تومانی برای خبرنگارهای مجرد و 400 هزار تومانی برای خبرنگارهای متاهل خبر داد و در پاسخ به پرسش‌ها زمان پرداختش را «بزودی» اعلام کرد.

«بزودی» اما اصطلاحی نسبی بود و نمی‌شد دقیقا حدس زد که چه وقت این هدیه به خبرنگارها داده می‌شود، بنابر این آنها در بسیاری از برنامه‌هایی که با حضور وزیر ارشاد بود درباره زمان دقیق پرداخت هدیه‌شان پرسیدند.

سرانجام مسوولان اعلام کردند که احتمالا این هدیه تا پایان مرداد در اختیار اصحاب رسانه قرار می‌گیرد، اما این قول عملی نشد، نه در مرداد و نه آن‌طور که برخی مسوولان وعده دادند در آذر و کار به جایی رسید که دست آخر وزیر فرهنگ و ارشاد به خبرنگارها دلگرمی داد که به هر حال آنها تا پایان سال، به هدیه‌شان می‌رسند و این وعده در 28 اسفند سال 90 یعنی 2 روز مانده به سال نو عملی شد و به خبرنگارها اعلام شد برای گرفتن هدایایشان راهی خیابان پاستور شوند و دقیقا از همان زمان، نابسامانی‌ها در پرداخت هدیه‌ها نیز آغاز شد.

گذشته از آن که به دلیل زمان اجرایی کردن این وعده، یعنی 28 اسفند، شمار زیادی از اصحاب رسانه به ساختمان کوثر در خیابان دوازدهم فروردین هجوم آوردند تا نرسیده به سال نو هدیه‌شان را بگیرند و این وضع، روند اعطای هدایای خبرنگاران را به کلی آشفته کرد. گروهی از خبرنگاران هم در مراجعه به این واحد نهاد ریاست جمهوری و ارائه کد ملی شان متوجه شدند نامشان در فهرست دریافت‌کنندگان هدیه که به مرکز اطلاع رسانی نهاد ریاست جمهوری ارائه شده نیست.

پدرام پاک‌آیین، مدیرکل مطبوعات داخلی کشور در گفت‌وگو با «جام‌جم» درباره دلیل حذف نام شمار نسبتا زیادی از اصحاب رسانه از این فهرست توضیح می‌دهد: در سال‌های گذشته برای تهیه فهرست خبرنگاران فعال از مدیران مسوول نشریات می‌خواستیم تا اسامی خبرنگاران را به اداره کل مطبوعات وزارت ارشاد اعلام کنند، اما این روش اشکالاتی داشت که باعث شد اقدام به راه‌اندازی سایتی برای برقراری ارتباط مستقیم با خبرنگاران و دریافت اطلاعات آنها کنیم.

پاک‌آیین درباره مشکلاتی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را درباره راه‌اندازی سایت سمان به یقین رساند، تاخیر در ارسال این فهرست‌ها از سوی مدیران مسوول نشریات را مثال می‌زند، اما مساله مهم‌تر از آن که او آن را دلیل اصلی راه‌اندازی سمان می‌داند این است که در سال‌های گذشته در فهرست «معدودی» از نشریات، نام‌هایی به چشم می‌خورد که به گفته پاک‌آیین، گرچه در بدنه اجرایی رسانه‌ها فعالیت داشتند اما روزنامه‌نگار نبودند و در بخش‌های اداری و... روزنامه‌ها مشغول به کار بودند.

این وضعیت باعث شد سایت سمان به عنوان راهی برای راه‌اندازی بانک اطلاعات خبرنگاران از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی راه‌اندازی شود که مدیر کل مطبوعات داخلی می‌گوید پس از راه‌اندازی آن، بارها به خبرنگارها اعلام شد مشخصاتشان را در آن ثبت کنند و حالا پاک آیین می‌گوید همان‌هایی از هدیه ریاست جمهوری محروم شده‌اند که اطلاعاتشان را در این‌ سایت ثبت نکردند یا ناقص ثبت‌نام کردند. این در حالی است که پیش از آغاز اعطای هدیه ریاست جمهوری اسامی خبرنگاران مورد تایید از سوی روزنامه‌ها همچون سال‌های گذشته به دستور وزارت فرهنگ و ارشاد تهیه شد و در اختیار این وزارتخانه قرار گرفت، اما مدیرکل مطبوعات داخلی کشور درباره دلیل درخواست این اسامی می‌گوید: ما از سایت سمان برای تهیه فهرست خبرنگاران مشمول دریافت هدیه استفاده کردیم و دلیل درخواست اسامی از مدیران مسوول آمارگیری‌ها و سنجش‌هایی بود که از سوی این وزارتخانه برای برنامه ریزی در حوزه مطبوعات انجام می‌شود.

از سوی دیگر گروهی از خبرنگار‌ها نیز وجود دارند که با وجود ثبت مشخصات‌شان در سامانه سمان از دریافت هدیه محروم شده‌اند. پاک‌آیین در این باره توضیح می‌دهد: اطلاعات برخی از کسانی که در سایت ثبت‌نام کرده بودند، کامل نبود برای مثال از خبرنگاران درخواست شده بود تصویر 3 عدد از آثارشان را نیز در سایت قرار دهند.

اما با وجود گفته‌های این مسوول، خبرنگاران مدعی هستند که گروهی از دریافت‌کنندگان این هدیه جزو کادر فنی روزنامه‌ها یا بخش‌های اداری بوده اند و برخی نیز در سایت سمان ثبت‌نام نکرده‌اند و با این حال هدیه خبرنگاری دریافت کرده‌اند.

براساس گفته‌های مدیرکل مطبوعات داخلی کشور، کسانی که در فهرست دریافت‌کنندگان هدیه رئیس‌جمهور قرار ندارند، دیگر نباید امیدی به دریافت هدیه مربوط به سال 90 خبرنگاران داشته باشند.

او در این باره توضیح می‌دهد: هدیه سال 90 براساس فهرستی که وزارت فرهنگ و ارشاد به مرکز اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری ارائه کرده است پرداخت می‌شود و برای آن اعتباری مشخص در نظر گرفته شده و به همین دلیل کسانی که نامشان در فهرست نیست، نمی‌توانند از هدیه آن سال استفاده کنند.

به گفته پاک‌آیین از آنجا که تشکیل بانک اطلاعاتی خبرنگاران از طریق سایت سمان با هدف شناسایی خبرنگاران برای ارائه تسهیلاتی همچون ارائه وام، خدمات بیمه‌ای، ارتقای آموزشی، صدور پروانه خبرنگاری، رتبه‌بندی و... راه‌اندازی شده است آن گروه از اهالی رسانه که هنوز در این سایت ثبت‌نام نکرده‌اند یا اطلاعاتشان ناقص است، باید هرچه سریع‌تر در این سایت ثبت‌‌نام کنند و در غیر این صورت امکان دارد از تسهیلات بعدی ویژه خبرنگاران نیز محروم شوند.

حدود 8 ماه از زمانی که قول اعطای هدیه به خبرنگاران داده شد می‌گذرد، از قدیم رسم بر این بوده که هدیه را با دل خوش می‌گیرند و با دل‌خوش هم از آن یاد می‌کنند اما نابسامانی‌ها در اعطای هدیه سال 90 خبرنگاران باعث شده است حالا چه آن گروه از اصحاب رسانه که به دلایل مختلف نام‌شان در فهرست دریافت‌کنندگان هدیه نیست و چه برخی از آنها که هدیه را دریافت کرده‌اند با خاطری آزرده از آن یاد کنند چون بسیاری از بازمانده‌ها از فهرست دریافت‌کنندگان هدیه کسانی هستند که حضوری فعال در عرصه رسانه دارند و با این حال خبرنگار به حساب نیامده‌اند و از سوی دیگر آنها که هدیه را دریافت کرده‌اند و آزرده خاطر هستند نیز اعتقاد دارند که راه و رسم هدیه دادن این نیست و شایسته‌تر بود به جای کشاندن خبرنگاران تا خیابان 12 فروردین در میدان پاستور، هدیه آنها به شکلی محترمانه و در خورشأن، به حساب بانکی‌شان که وزارت فرهنگ و ارشاد آن را پیش‌تر به مرکز اطلاع رسانی ریاست جمهوری واگذار کرده است، واریز می‌شد.