آثار پیشنهادی ایران برای ثبت در حافظه جهانی 2012 به یونسکو ارسال شد

فریبا فرزام، عضو کمیته ملی حافظه جهانی در این باره گفت: پرونده مربوط به نسخه‌هایی که از این آثار تهیه و در اختیار ما گذاشته شده بود، چند بار ترجمه شد که آخرین ویرایش و بازخوانی نهایی سه‌شنبه هفته گذشته انجام شد.

وی افزود: بعد از این اقدامات، پرونده‌های نهایی برای ثبت در برنامه حافظه جهانی (IAC) به مقر یونسکو در پاریس ارسال شد.

حافظه جهانی میراث مستند در سال 1997 تشکیل شده است و به ترویج میراث مستند بااهمیت جهانی می‌پردازد. در‌این برنامه جهانی فهرستی از مجموعه‌های کتابخانه‌ای و منابع آرشیوی بااهمیت جهانی گردآوری و ثبت می‌شود. این مرکز هر دو سال یک‌بار با فراخوانی از کشورهای مختلف، آثار مهم جهانی را در حافظه جهانی ثبت می‌کند.

بر اساس این گزارش، کمیته ملی حافظه جهانی امسال نیز 2 اثر شامل «مجموعه نقشه‌های دوره قاجار» (مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی) و «ذخیره خوارزمشاهی» (کتابخانه و مدرسه عالی شهید مطهری) را به عنوان آثار پیشنهادی ایران برای ثبت در برنامه حافظه جهانی یونسکو در سال 2012 انتخاب و به یونسکو معرفی کرده است.

مجموعه نقشه‌های مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، مربوط به دوره قاجار هستند که فهرستی از آنها از سوی این مرکز در دست تدوین است. این مجموعه حدود 500 برگ یا در واقع 500 نقشه منحصر به فرد و دست‌نگار را شامل می‌شود.

نسخه دیگری از این نقشه‌ها وجود ندارد و برخی از آنها نیز چاپ سنگی هستند. از نظر موضوعی هم نقشه‌ها مربوط به ایران و حوزه آن هستند و برخی هم نقشه‌های مرزی است و درباره کشورهایی توضیح می‌دهد که بر اثر حوادث تاریخی و سیاسی در مقاطعی از تاریخ از ایران جدا شده‌اند. برخی از نقشه‌های این مجموعه مربوط به کلات نادری و برخی هم مربوط به پستخانه‌ها و تلگرافخانه‌های ایران است و در حاشیه بسیاری از آنها امضای رجال و شخصیت‌های فرهنگی و سیاسی دوره مربوطه حک شده است.

«ذخیره خوارزمشاهی» دومین اثر پیشنهادی ایران برای ثبت در حافظه جهانی هم اثر برجسته‌ای به زبان فارسی و درباره طب ایرانی است و پیشرفت آن را در مقطعی از تاریخ ایران نشان می‌دهد. این کتاب هم حاصل مطالعات «جرجانی» و هم حاصل تجربیات وی است و در آن از شاخه‌های بسیار زیادی از طب از گفتاردرمانی گرفته تا سموم آفت‌ها سخن رفته است. چند نسخه از این کتاب در چند مرکز علمی و پژوهشی کشور نگهداری می‌شود، اما کمیته ملی حافظه جهانی، نسخه موجود در مدرسه عالی شهید مطهری را به دلایلی مانند سلامت نسخه و دقیق بودن تاریخ کتابت به عنوان دومین اثر پیشنهادی ایران به برنامه حافظه جهانی انتخاب کرد.

سال گذشته «خمسه» (نظامی گنجوی) و «التفهیم» (ابوریحان بیرونی) به عنوان میراث معنوی ایران در برنامه حافظه جهانی یونسکو (IAC) به ثبت رسیده بودند.