این خبر در حالی اعلام میشود که پیش از این مسوولان وزارت مسکن همواره بر استاندارد بودن ساخت و ساز مسکن مهر تاکید کردهاند بهطوری که معاون وزیر راه و شهرسازی در مصاحبه با «جامجم» گفته بود با وجود آنکه گروههای هدف در مسکن مهر، اقشار پایین و میان درآمدی هستند اما دولت به هیچ وجه کیفیت را فدای کمیت نکرده و هیچ استثنایی برای مسکن مهر از نظر انطباق آن براصول 20 گانه مقررات ملی ساختمان در نظر نگرفته است.
به گفته مسوولان وزارت راه و شهرسازی علاوه بر این دولت از محل یارانههای بخش مسکن و از طریق سازمانهای مسکن استانها اقدام به عقد قرارداد با شرکتهای دارای رتبه و واجد شرایط کردهاست تا نظارت بر عملیات ساخت مسکن مهر با اطمینان بیشتری حتی در مقایسه با مسکنهای شخصیساز صورت پذیرد؛ ضمن اینکه کیفیت ساخت مسکن مهر به طور مداوم توسط معاونت امور مسکن و ساختمان و با محوریت دفتر امور مقررات ملی ساختمان، مورد کنترل و نظارت قرار میگیرد.
در چنین شرایطی رئیس سازمان ملی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران با تاکید بر اینکه طبق ماده 155 قانون برنامه پنجم توسعه تمامی دستگاههای اجرایی مکلفند مصالح ساختمانی استاندارد را مورد استفاده قرار دهند، گفت: نمیتوان بهانه آورد که مصالح ساختمانی استاندارد در دسترس نیست ضمن اینکه مهندسان ناظر نیز مکلفند گواهی استاندارد محصولات مورد استفاده را در ساخت ساختمان چک کنند.
وی افزود: وزیر راه و شهرسازی به انبوه سازان تکلیف کرده است از مصالح ساختمانی استاندارد استفاده کنند که اگر پیمانکاری در این رابطه تخلف کند حتما مجازات خواهد شد. اما با وجود چنین تاکیداتی بارها گزارش رسیده دربرخی پروژههای مسکن مهر مصالحی که برای ساخت و ساز از سوی انبوهسازان استفاده شده غیر استاندارد است بخصوص با توجه به اینکه پروژه مهر به صورت صنعتی و نیمه صنعتی ساخته میشود بتنریزی آن در محل صورت میگیرد و از آنجا که سازمان استاندارد نمونهگیری از آن ندارد، ترکیبی که ساخته میشود در برخی پروژهها از کیفیت لازم برخوردار نیست.
فریدون بلغاری، مدیرکل نظارت بر اجرای استاندارد صنایع فلزی و انرژی سازمان ملی استاندارد در پاسخ به این سوال که در کدام پروژههای مسکن مهر تخلف صورت گرفته است به «جامجم» گفت: درخصوص این پروژهها اطلاعی ندارم، ممکن است گزارش آن را مستقیم به رئیس سازمان ملی استاندارد داده باشند اما آنچه مسلم است، وظیفه نظارت برساخت ابنیه و ساختمان به سازمان نظام مهندسی واگذار شده و این سازمان موظف است بر پروژهها نظارت کند و جلوی بهکارگیری مصالح غیراستاندارد را بگیرد. وی تاکید کرد: اگر ساختمانی با مصالح غیراستاندارد ساخته شد، باید تخریب آن از طریق شهرداری پیگیری شود.
بلغاری تصریح کرد: با این حال، مراکز عرضه مصالح ساختمانی مرتبا از سوی بازرسان سازمان ملی استاندارد و سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان از لحاظ کیفیت و قیمت بازرسی میشود و فروشندگان در صورت تخلف به مراجع قانونی معرفی و جریمه میشوند.
وی با اشاره به اینکه بیش از 70 درصد مصالح تولیدی کشور استاندارد است خاطرنشان کرد: تا سال 85 فقط 37درصد مصالح تولیدی کشور استاندار بود که با اقدامات انجام شده اکنون نتایج خوبی حاصل شده است.
به گفته این مقام سازمان ملی استاندارد در سال 85 از 1200 واحد تولید شن و ماسه فقط 12 درصد نشان استاندارد داشت اما در حال حاضر بیش از 700 مورد دارای نشان استاندارد است. در زمینه بتن آرمه نیز تا سال 85 از 700 واحد تولیدی شناسایی شده، 20 درصد دارای نشان استاندارد بود که هماکنون این تعداد به 70 درصد رسیده است.
بلغاری در پاسخ به این سوال که چه نوع مصالحی کمترین کیفیت را دارد گفت: بدترین کیفیت تولیدات در مصالح ساختمانی به بلوکهای سیمانی برمیگردد که به صورت سنتی و توسط کارگران نیمه ماهر و عمدتا از طریق مهاجران افغان در خارج از شهرها تولید میشود.
وی افزود: در حال حاضر از حدود 800 واحد شناسایی شده تولید بلوک سیمانی 25 درصد آن دارای نشان استاندارد است، اما تولیدات سیمان، کاشی و سرامیک کاملا استاندارد است. تولید تیرآهن و میلگرد نیز نزدیک صددرصد دارای نشان استاندارد است.
مدیرکل نظارت براجرای استاندارد صنایع فلزی و انرژی در پاسخ به این سوال که نظارت بر پروژههایی که به صورت صنعتی و نیمه صنعتی ساخته میشود چگونه است، گفت: در مصالح نوین مرکز تحقیقات ساختمان نظارت میکند اما تا زمانی که برای محصولی استاندارد ملی تدوین نشود، معیاری برای سنجش آن نخواهد بود.
بلغاری در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است بتنریزی در محل پروژههای مسکن مهر کیفیت لازم را نداشته باشد، اظهار کرد: بله این امکان وجود دارد برای آنکه چگونگی اختلاط شن و ماسه برای تهیه بتن بسیار با اهمیت است و گاهی دراینباره دقت نمیشود ولی اگر از بتن آماده که دارای نشان استاندارد است در ساخت و ساز استفاده شود، مشکلی پیش نمیآید.
سازمان نظام مهندسی، مسوول اصلی نظارت
به گفته کارشناسان، نظارت، پایه و شرط اصلی در ساخت و ساز محسوب میشود و طبق قانون، سازمان نظام مهندسی کشور مسوول و متولی اصلی امر نظارت بر حسن اجرای پروژههای عمرانی بخصوص در حوزه ساخت و ساز مسکن است اما گاهی دیده میشود که نظارت بر امر ساخت و ساز و امور عمرانی در کشور بسیار ضعیف است.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان هم در گفتوگویی با قبول این نکته که در 15درصد پروژههای مهر ضعفهایی از لحاظ کیفیت وجود دارد، اظهار کرد: بیش از 85 درصد واحدهای مسکونی مهر با کیفیت و دارای استانداردهای لازم است.
هاشمی نظارت بر ساخت و ساز را امری مهم و لازم خواند و افزود: در ایران برای نظارت بر ساخت و ساز کمتر از یک درصد هزینه میشود در حالی که این رقم در سایر کشورها بین 2 تا 5 درصد است.
با توجه به زلزله خیز بودن کشور لازم است هماهنگی دستگاهها برای نظارت بر تولید مصالح و همچنین ساخت و ساز در کشور روز به روز تقویت شود تا خدای ناکرده شاهد حوادثی ناگوار نباشیم. در این زمینه به نظر میرسد، لازم است سازمان نظام مهندسی با نظارت دقیقتر و برخورد و معرفی ناظران متخلف در زمینه اجرای پروژه مسکن مهر، بدون اغماض به وظیفهاش عمل کند تا بحث تولید کیفی ساختمان از سوی مهندسین ناظر جدیتر گرفته شود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم