مراقب بحران مالی ناشی از دلارهای نفتی باشیم

افزایش قیمت نفت و سرازیر شدن دلارهای نفتی به سوی حساب های خزانه و صندوق ذخیره ارزی یک تیغ دو لبه و البته بسیار تیز است.

کد خبر: ۴۵۹۵۱

از یک سو دولت مسرور است که ذخایر ارزی کشور غنی شده و امکان سرمایه گذاری و رتق و فتق امور کشور بیشتر فراهم شده است ؛ اما از سوی دیگر نگرانی بزرگی درباره «مدیریت منابع ارزی» و تبدیل نشدن آن به «سم نقدینگی سرگردان» وجود دارد. اکنون با رشد قیمت نفت انتظار می رود درآمد ارزی کشور، قبل از رسیدن به نهمین ماه سال از 16.1 میلیارد دلار پیش بینی شده در بودجه 83 عبور کند و در خزانه و صندوق ذخیره ارزی دپو شود، اما هرگاه بانک مرکزی بخواهد از این منابع استفاده کند، حفره «مدیریت منابع» و نگرانی از نتیجه معکوس منابع در اقتصاد ملی که همانا رشد نقدینگی و اثرات تورمی است ، ایجاد می شود.محمد کردبچه ، مدیر دفتر اقتصاد کلان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کسی است که نسبت به حساسیت مدیریت منابع جدید ارزی هشدار داده است . وی به خبرنگار ما گفت : وقتی موجودی حساب ذخیره ارزی افزایش یابد و دولت بخواهد از آن برداشت کند، بانک مرکزی به عنوان کارگزار دولت باید توانایی تبدیل ذخایر را به ریال ، در بازار داشته باشد، در غیر این صورت احتمال ایجاد بحران مالی وجود دارد. وی افزود: اگر بانک مرکزی نتواند ذخایر ارزی را در بازار بفروشد، مجبور است معادل ریالی آن را از منابع سیستم بانکی برداشت کند که دراین صورت نوعی شبه استقراض دولت از بانک مرکزی اتفاق می افتد که نتیجه آن افزایش نقدینگی و رشد تورم است . وی اظهار کرد: سالهای قبل نیز این مشکل وجود داشت که بانک مرکزی نمی توانست ارز را در بازار بفروشد، به همین دلیل متوسط نرخ رشد نقدینگی در سالهای برنامه سوم 28درصد بوده و آن گونه که ما انتظار داشتیم ، کاهش نیافته است . وی تصریح کرد: اما امسال وضعیت حساس تر است . چون درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت احتمالا بیشتر می شود و به تبع آن برداشت از حساب ذخیره ارزی یا خزانه افزایش می یابد. لذا باید توجه ویژه ای به بحث مدیریت منابع ارزی کرد و تمهیداتی برای فروختن ارز در بازار ایجاد کرد. دکتر سعید شیرکوند، معاون اقتصادی وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز به خبرنگار ما گفت : اگر بخش تولیدی اقتصاد، توان جذب ارز را داشته باشد، مشکل مدیریت منابع ارزی جدید تا حد زیادی حل است ؛ اما اگر بانک مرکزی مجبور شود برای تامین ریال ، ارز را به خودش بفروشد، احتمال ایجاد بحران وجود دارد. وی افزود: نگرانی که برخی ابراز می کنند این است که با افزایش درآمد ارزی میزان برداشت ارزی دولت نیز افزایش یابد و آن گاه بانک مرکزی نتواند ارز مازاد را بفروشد. اما باید بگویم بجز مجوزهایی که براساس قانون برای برداشت ارزی به دولت داده شده است ، مجوز جدیدی برای استفاده از اضافه درآمد ارزی صادر نمی شود و از این لحاظ نگرانی بی مورد است . وی اظهار کرد: اما اگر بانک مرکزی همین مقدار ارز قانونی پیش بینی شده را هم نتواند بفروشد، باید نگران شد. البته کوشش شورای پول و اعتبار این است که حتما میزان ارز پیش بینی شده به فروش برسد. با این حال با این که دولت مکانیسم واریز ارز مازاد حاصل از فروش نفت را براساس ماههای سال به خزانه و حساب ذخیره ارزی مشخص کرده ، اما تمهید خاصی برای مدیریت آن نیندیشیده است و تمام بار بر دوش بانک مرکزی قرار گرفته است . کارشناسان پولی - مالی نگرانند کوچک ترین لغزش بانک مرکزی در فروش ارز به بازار، بحران مالی بزرگی را ایجاد کند و دلارهای نفتی به جای مشکل گشایی ، بلای جان اقتصاد ایران شود.