اصول اولیه برخورد با زخم‌ها

برای بندآوردن خونریزی اولین اقدام فشردن محل خونریزی است. معمولا خونریزی به کمک گازاستریل، پارچه تمیز و حتی فشردن انگشت به مدت 10دقیقه متوقف می‌شود. زمانی که خونریزی شدید با فشردن قطع نمی‌شود، ممکن است نیاز به مسدود کردن خون‌رسانی اندام با بستن پارچه یا تسمه‌ای در بالای محل خونریزی باشد. ایراد این روش قطع خون‌رسانی به پایین محل انسداد است. برای جلوگیری از این عارضه حداکثر مدت قابل استفاده 30 دقیقه است و پس از آن باید پارچه یا تسمه را باز کرد.

اگر زخم حاوی مواد خارجی(خاک، براده آهن و آسفالت) باشد باید با آب فراوان شستشو داد. برای زدودن آلودگی نباید زخم را تراشید؛ شستشو به‌تنهایی کفایت می‌کند. شستشو از زمان بروز حادثه تا ترمیم زخم مقدور است؛ بنابراین نباید به منظور شستن زخم، رساندن بیمار به اورژانس را به تاخیر انداخت. در مورد زخم ناشی از سوختگی با مواد اسیدی و قلیایی است که تاخیر باعث اثر این مواد می‌شود. در این گونه موارد ابتدا با حجم فراوانی از آب زخم بیمار را بشویید سپس به انتقال بیمار اقدام کنید. حس بیمار در مورد وجود جسم خارجی به مانند معاینه پزشک دارای اهمیت و ارزش است. بنابراین زمانی که احساس می‌کنید چیزی در زخم وجود دارد، باید این حس را به پزشک اطلاع بدهید. برای دیدن جسم خارجی روش‌های متفاوتی در دسترس است. هرچه از زمان بروز زخم تا ترمیم و بخیه فاصله بیفتد خطر عفونت بیشتر می‌شود. ترمیم زخم بسته به میزان آلودگی و دیگر شرایط ممکن به صورت اولیه در ساعات اولیه یا به صورت تاخیری پس از چند روز (عموما 4 روز بعد) انجام می‌شود. بهترین زمان برای ترمیم زخم‌های تمیز در 6 ساعت ابتدایی است. بنابراین تمام بیماران در اولین فرصت به مراکز درمانی منتقل ‌شوند.

برای جلوگیری از بروز عفونت، پس از انجام بخیه، عموما به مدت 5 روز توصیه به مصرف آنتی‌بیوتیک می‌شود. در زخم‌های سر و صورت به دلیل خون‌رسانی خوب در صورت نبود آلودگی معمولا آنتی‌بیوتیک نمی‌دهند.

زمان کشیدن بخیه‌ها بر اساس محل زخم متفاوت است. هرچه خون‌رسانی در محل زخم بهتر باشد سریع‌تر جوش می‌خورد و می‌توان بخیه‌ها را زودتر کشید.

واکسیناسیون علیه کزاز از موارد مهم است. به یاد آوردن آخرین نوبت واکسیناسیون و دفعات انجام شده، جهت برآورد نیاز به تجویز واکسن اهمیت دارد. برای اثر بخشی کامل واکسیناسیون باید حداقل 3 نوبت واکسن تجویز شده باشد.