فرستادن آدم به فضا، ارزان‌تر از آیپد برای مدارس

مساله‌ای که در برابر این حرکت اپل وجود دارد، دو بعد دارد؛ نخست این‌که آیپد به‌عنوان بستری سخت‌افزاری برای نیازهای مدارس و دانش‌آموزان نامناسب است، نه به‌دلیل امکاناتی که در آن وجود دارد، بلکه به‌علت مقاومت سخت‌افزاری‌‌اش.

در مورد نکته دوم، اگر از درهای بسته این شرکت بگذریم، به این مساله می‌رسیم که آیپد اکوسیستم مدیریت نرم‌افزاری مناسب برای میزبانی و به‌کارگیری چرخه کامل امور مدرسه مدارس را ندارد.

با یک هم اندیشی می‌توان به این نتیجه رسید که نیازهای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای ایجاد زیرساخت مناسب این امر پدیده‌ای بسیار دشوار است. چقدر دشوار؟ شاید در حد سفر به فضا.

اگر فرض بگیریم که آیپد دستگاه مرجع ماست و فرض بگیریم که قیمت پایه آن 500 دلار خواهد بود، تنها کافی است آن را در تعداد دانش‌آموزان یک کشور ضرب کنیم. (حدود 55 میلیون دانش‌آموز تنها در آمریکا حضور دارند) که به رقم 5/27 میلیارد دلار هزینه سخت‌افزاری خواهیم رسید که تنها یک آیپد را به دست هر دانش‌آموز خواهد رساند.

این 27 و نیم میلیارد دلار که با توجه به استفاده هر روز دانش‌آموز از آن، در بهترین حالت طول عمری دو ساله را می‌توان برای آن در نظر گرفت و این بهترین حالت ممکن است، چرا که تنها بادقت‌ترین دانش‌آموزان می‌توانند دستگاه خود را تا این مدت سالم نگه دارند.

حالا با فرض این‌که اپل بتواند آیپد 2 یا دستگاه مجهز به iOS دیگری را با تخفیف 20درصدی دانش‌آموزی حساب کند، می‌توانیم 5/7 میلیارد دلار را از این رقم کم کنیم و به رقم 20میلیارد دلار برای هر دو سال برسیم.

این‌که این 20میلیارد دلار چطور تهیه خواهد شد، رسالت این مقاله نیست. حمایت مالی دولتی از طریق مالیات قاعدتا به این میزان نخواهد رسید و در بهترین حالت از طریق والدین و با کمک اندکی از سوی دولت تامین خواهد شد و در اینجا فروش آن به خانواده‌های کم‌درآمدتر زیر خط فقر دشوار خواهد شد.

البته همان‌طور که امکان تولید آیپدهایی بسیار ارزان‌تر برای دانش‌آموزان را قلم نمی‌گیریم، می‌توانیم به این نتیجه برسیم که نرخ بازیافت آیپدها و ارائه مجدد آنها به مدارس عمومی کافی نیست.

مساله اینجاست که برنامه‌های کتب درسی باید طوری طراحی شوند که طول عمری 10 تا 12 ساله داشته باشند تا بتوانند یک کودک را از مدرسه تا دبیرستان همراهی کنند.

پیاده‌سازی فناوری اپل به رقمی معادل 100میلیارد دلار، آن هم فقط برای تهیه سخت‌افزار نیاز دارد که بتواند طی 10 تا 12 سال پاسخگو باشد. حتی اگر بتوان در نظر گرفت که دولت بخواهد 50درصد آن را تقبل کند و از طرف دیگر، اپل تخفیف بزرگی بدهد، به 50 میلیارد دلار پول از سوی دولت و 50 میلیارد دلار پول از سوی خانواده‌ها نیاز است که تنها برای خرید سخت‌افزار مصرف شود.

جالب است بدانیم که در برنامه ارائه شده به ناسا برای سفر انسان به فضا در سال 2020 بودجه‌ای 38میلیارد دلاری پیش‌بینی شده است. برای بررسی دقیق‌تر این رقم، بهتر است بدانیم که ارزش برنامه آپولو سال 1960 با ارزش دلار 2012 حدود 100 میلیارد دلار، کمی بالاتر یا پایین‌تر ارزیابی شده است.

به‌طور خلاصه، رفتن به سیاره‌ای دیگر از این‌که به دست هر کودک یک آیپد بدهیم، ارزان‌تر تمام می‌شود.

از هر زاویه‌ای به این مساله نگاه کنیم، هزینه تامین سخت‌افزار آیپد به دست کودکان بسیار سنگین است. هر چه بیشتر هم آن را تحلیل کنیم، بیشتر متوجه می‌شویم که این اقدام اپل ره به جایی نخواهد برد.

و حالا متون الکترونیکی چطور؟ اپل در نظر دارد متون الکترونیکی را به مدارس بفروشد و همه‌مان با آشنایی به سیستم کتب مدارس، می‌دانیم که این اتفاق هرگز رخ نخواهد داد.

اپل در نظر دارد با مدارس قراردادهای بزرگ ببندد تا مدارس با در اختیاردادن کوپن‌هایی به دانش‌آموزان، هر کتاب را به رقم 99/14 دلار خریداری کنند، بعد از خرید دانش‌آموز صاحب کتاب خواهد بود و نمی‌تواند آن را به دانش‌آموز دیگری قرض بدهد.

این تفکر از پایه نامعقول به‌نظر می‌رسد، چرا که مفهوم استفاده مجدد از کتب در مدارس را زیر سوال می‌برد. یک کتاب 50 تا 75 دلاری در مدارس طول عمری حدود 5 تا 10 سال دارد و بعد با کتاب دیگری جایگزین می‌شود. ناشران کتاب هم با مدارس قرارداد دارند تا ویرایش‌ها و نگارش‌های جدیدتر آن کتاب را در اختیار مدارس بگذارند.

کتاب‌های آیبوکس اپل این طور که تا به‌امروز مشخص شده، طوری طراحی شده است که در اختیار گران‌ترین مدارس قرار بگیرد و همچنین ناشران در این سیستم بیشتر از مدارس سود خواهند کرد.

باید این سوال را مطرح ‌کنیم که آیا با نصف و حتی یک‌چهارم هزینه کتب الکترونیکی اپل، متون الکترونیک برای این مساله راه‌حلی خواهند بود؟

امروزه اکثر مدارس برای تامین وسایل مورد نیاز خود با مشکل مواجهند و مساله تنها تهیه کتاب نیست. تنها گران‌ترین مدارس می‌توانند کتاب‌های مرجع و لوازم گران را تهیه کنند. هر چند این مساله هنوز نمی‌تواند طرح یک آیپد برای هر کودک را نقض کند، اما به‌نظر می‌رسد پیش از بررسی دقیق ورود متون الکترونیک به مدارس، باید اکوسیستم تحصیلی را به‌طور کامل تصحیح کرد.

آیا مفهوم ایجاد متون الکترونیکی به نفع مدارس و کودکان است یا تنها شرکتی ثروتمند برای کودکان ثروتمند طراحی کرده است؟

اگر این جور اکوسیستم‌ها نتوانند برای جوامع ضعیف‌ پاسخگو باشند، ابدا پاسخگو نخواهند بود.

بهتر است اشتباه برداشت نشود، مفهوم مجهز کردن کودکان به فناوری و کمک به یادگیری و قراردادن آنها در شرایط رقابتی مفهوم فوق‌العاده‌ای است، اما شاید بهتر باشد پیش از اختراج مجدد کتاب در قرن 21، یک بار آن را روی کاغذ بیاوریم.