سال اول هدفمندی یارانه‌ها چراغ راه آینده

اگر باز توزیع یارانه را در این مدت به 2 بخش مردمی در قالب یارانه نقدی و بخش تولید در نظر بگیریم، مشاهده می‌کنیم که بخش پرداخت یارانه نقدی مردم در این مدت یکساله بخوبی انجام شده، اما تطبیق نداشتن منابع و هزینه‌ها باعث شده تا بخش تولید با مشکلاتی مواجه شود و گزارش‌های دیوان محاسبات و نمایند گان مجلس نیز موید این نکته است که با توجه به درآمدهایی که در ردیف بودجه از محل اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها پیش بینی شده، هزینه‌ها و منابع در آمدی با هم تطبیق نداشته است.

متاسفانه بخش تولید نتوانسته از سهمی که برای آن در نظر گرفته شده، برخوردار شود. در نظر گرفتن سهم 30 درصدی از محل درآمدهای حاصل از هدفمندی یارانه‌ها در ابتدا و کاهش این سهم به 20 درصد در تصمیم گیری‌های بعدی نشان می‌دهد که پرداخت یارانه نقدی به مردم در اولویت قرار داشته و از سوی دیگر در تحقق سهم 20 درصد بخش تولید نیز تردید وجود دارد . دولت بر این باور است که سهم بخش تولید داده شده و در محاسبات خود به گونه‌ای عمل می‌کند که این سهم پرداخت شده است اما فعالان بخش تولید این نوع باز پرداخت را قبول نداشته و معتقدند که سهم بخش تولید پرداخت نشده است.

بدون شک اهداف ترسیم شده از اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها که همان شکوفایی اقتصاد کشور است، ضرورت اولویت قرار گرفتن بخش تولید را نشان می‌دهد. شفاف سازی اقتصاد، توسعه و افزایش تولید، افزایش بهره‌وری و شکل‌گیری رقابت از جمله اهدافی است که با اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها دنبال می‌شود. اما رسیدن به این اهداف نیازمند اتخاذ سیاست‌هایی در این زمینه است؛ سیاست‌هایی که بتواند زمینه رقابت واقعی و رشد اقتصادی کشور را فراهم کند. اگر قرار است حامل‌های انرژی به قیمت‌های بین‌المللی ارائه شود، باید اجازه داده شود که محصول تولید شده نیز به قیمت آزاد عرضه و از اعمال هر گونه قیمت دستوری جلوگیری شود تا تولید بتواند در این تغییر مهم با نشاط بیشتر فعالیت کند.

بازنگری در سیاست‌ها با توجه به فضای جدیدی که ایجاد شده یک الزام است. در حال حاضر تولید برخی کالاها در کشور با توجه به افزایش قیمت حامل‌های انرژی در حد فوب خلیج فارس دیگر اقتصادی نیست و ناچار یا باید تعطیل شوند یا برای تغییر تکنولوژی و ایجاد خط جدید آنها سرمایه‌گذاری شود که برای چنین تغییرات جدیدی یک نظام پشتیبانی و یک نگاه عمومی نیاز است، زیرا نمی‌توان از دولت انتظار داشت با منابع محدودی که در اختیار دارد به این اهداف برسد.

اگر دولت بخواهد در مردم برای پرداخت یارانه‌های نقدی انتظارات بیش از حد توان ایجاد کند و از سوی دیگر مجلس و مردم انتظارات خود را پایین نیاورند با توجه به محدودیت منابع در مراحل بعدی اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها به مشکل برخواهیم خورد.

اهداف بزرگ نیاز به همدلی همه‌جانبه دارد و به این مقوله به هیچ‌وجه نباید سیاسی نگاه شود و اگر قرار است به بخش تولید توجه شود، باید هم در حوزه سیاستگذاری، هم در حوزه روابط بین‌الملل، هم در حوزه بانکی و هم در فضای کسب و کار کشور نگاه همدلانه‌‌ای ایجاد شود.