توقف فروش سوآپ نفتی برای چندمین بار طی 2 سال اخیر

عملیات سوآپ عمدتا در بازار معاملات فرآورده‌های نفتی صورت می‌گیرد و با دریافت فرآورده از یک کشور خارجی معادل آن به کشور ثالث فروخته می‌شود. در همین زمینه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی به منظور کاهش هزینه انتقال نفت کوره و سایر فرآورده‌های نفتی از پالایشگاه‌ها، سوخت مایع نیروگاه‌های بیستون کرمانشاه، مفتح همدان، سهند آذربایجان شرقی و نکا در مازندران را از طریق سوآپ و با خرید از کشورهای همسایه شمالی ایران تامین کرده و مابه‌ازای آن نفت کشورهای حاشیه خزر را از طریق جنوب صادر کرده است.

به گواه آمار، فروش نفت و فرآورده‌های نفتی از طریق سوآپ برای ایران صرفه اقتصادی دارد. طی سال‌های 84 تا 88 ، یک میلیون و 434 هزار تن انواع فرآورده‌های نفتی از مسیر ایران سوآپ شده است.

عملیات سوآپ در 2 سال اخیر دارای فراز و نشیب فراوانی بوده به طوری مسعود میرکاظمی وزیر سابق نفت با صوری خواندن این معامله، آن را غیراقتصادی دانست و دستور توقف آن را صادر کرد. وی در کمیسیون انرژی مجلس نیز با دفاع از عملکرد خود در این زمینه، عملیات فروش نفتی را «شوآپ» نامیده بود. پس از سرپرستی محمد علی‌آبادی در وزارت نفت وی به شرکت ملی نفت از طریق امور حقوقی و بین‌المللی این شرکت دستور پیگیری برای انعقاد قراردادهای جدید سوآپ را صادر کرد که از تابستان سال‌جاری این عملیات اقتصادی دنبال می‌شد. چندی قبل نیز محسن قمصری، مدیرامور بین‌الملل شرکت ملی نفت از مذاکره با چند شرکت خارجی برای انعقاد قراردادهای جدید سوآپ خبر داده بود.

براساس این گزارش، در حال حاضر با ایجاد زیرساخت‌هایی در پایانه‌های نفتی شمال کشور و توسعه خطوط لوله، ظرفیتی برای سوآپ روزانه حدود 6 میلیون لیتر انواع فرآورده‌های نفتی ایجاد شده است.

با توجه به حساسیت های ایجاد شده درباره موضوع سوآپ نفت و فرآورده های نفتی، به نظر می رسد این فعالیت اقتصادی در حوزه نفت به این زودی ها به دوران اوج خود در سال های قبل باز نخواهد گشت.