این در حالی است که وزارت بهداشت و درمان بارها نسبت به مصرف بیرویه این داروها هشدار داده و از مصرفکنندگان خواسته است تا فریب تبلیغات این داروها را نخورند. این وزارتخانه بر همین اساس اعلام کرده است داروهای ترک اعتیاد که در شبکههای ماهوارهای تبلیغات گستردهای دارند، برای سلامت بدن مضر بوده و تولید آنها اساس علمی ندارد.
بنابر هشدار وزارت بهداشت، شبکههای ماهوارهای که ادعای داشتن مجوز تبلیغ این داروها را از سازمان غذا و داروی آمریکا دارند و در تمام شهرستانها نمایندگی فروش خود را معرفی میکنند، فعالیت غیرقانونی دارند. بنابراین به هیچ عنوان توصیه نمیشود افراد سلامت خود را در معرض چنین تجربیاتی که نتایج آن از پیش تعیین شده است، قرار دهند.
به دنبال چنین نگرانیهایی، دیروز جمعی از کارشناسان سازمان پزشکی قانونی و ستاد مبارزه با مواد مخدر، ترکیبات برخی از داروهای ترک اعتیاد را که از سوی شبکههای ماهوارهای فارسیزبان تبلیغ میشود، اعلام کردند.
به گفته آنان، آنالیز داروهای ترک اعتیاد ماهوارهای نشان میدهد در اکثر این داروها از موادی مانند استامینوفن، کافئین، ترامادول، دیکلوفناک و حتی مواد تمیزکننده دندان، زیره، زردچوبه و دارچین دیده شده است.
به گزارش مهر، در این نشست باقر صابری زفرقندی از معاونان ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام کرد که در حوزه اعتیاد، درمان تضمینی یا از راه دور نداریم و هیچکس نمیتواند این مورد را به صورت علمی اثبات کند؛ زیرا اعتیاد مشکلی رفتاری بوده و درمان اعتیاد نیازمند ساختاری است که از مصاحبه تا درمان دارویی و غیردارویی پیش میرود.
وی افزود: آنچه با عنوان درمان ترک اعتیاد در ماهوارهها مطرح شده است و همچنین در برخی رسانههای داخلی و در سایتهای اینترنتی تبلیغ میشود مبنای علمی ندارد، زیرا مطالعات نشان داده است که 80 درصد ترکیبات این داروها مخدر هستند.
زفرقندی درباره اینکه چرا شماره و پیامکی برای کنترل نشانها و آرمهای داروهای ترک اعتیاد ماهوارهای در کشور وجود ندارد، گفت: ما معتقدیم که مردم اصلا از این داروها استفاده نکنند چه رسد به اینکه شماره اعلام کنیم تا این مارکها را چک کنند.
وی افزود: دارو باید توسط پزشک تجویز شود و هیچکس در هیچ جای دنیا مجاز نیست دارویی را خارج از موازین کشور و بدون نظارت پزشک استفاده کند؛ زیرا پزشک است که دوز دارو را تعیین میکند.
زفرقندی در پاسخ به اینکه چه اقداماتی برای کنترل این تبلیغات و شماره تماسهای اعلام شده در ماهواره انجام شده است، گفت: اکثر این تلفنها غیرقابل دسترسی هستند، ولی چون مساله مداخله در درمان است باید از طریق دستگاههای انتظامی و قضایی پیگیری شود که مجازات شدیدی هم در قانون برای آن دیده شده و برای شناسایی داروهای غیرقانونی در عطاریها هم به استانها ابلاغ شده است.
این مسوول ستاد مواد مخدر اعلام کرد: حتی اگر ماهوارهها، داروهای قانونی و مجاز هم تبلیغ کنند مردم نباید از آنها استفاده کنند؛ زیرا دارو باید تحت نظارت پزشک مصرف شود.
تشنج در معتادان مصرفکننده داروهای ترک اعتیاد
محمدرضا قدیرزاده از کارشناسان سازمان پزشکی قانونی کشور نیز در این نشست اعلام کرد: در اکثر داروهای ماهوارهای ترامادول دیده میشود که این دارو 5 سالی است که وارد کشور شده و اثرات شبه مخدر دارد. چون وزارت بهداشت آگاهی نداشت این دارو در داروخانهها توزیع شد، ولی بعدا استفاده از آن متوقف شد ولی هنوز هم در بازار دیده میشود.
وی تصریح کرد: بنا بر اعلام بیمارستان لقمان، بالاترین آمار تشنج در افراد معتاد بابت استفاده از ترامادول بوده است.
دکتر جوکار از کارشناسان پزشکی قانونی استان تهران نیز که وظیفه بررسی داروهای ترک اعتیاد ماهوارهای را برعهده داشته است، به خبرنگاران گفت: پس از بررسی داروهایی مانند پرفکت یک تا 5 و داروهای آلفا به این نتیجه رسیدیم که در بیشتر این داروها از موادی مانند استامینوفن، کافئین، ترامادول، دیکلوفناک و حتی مواد تمیزکننده دندان، زیره، زردچوبه، دارچین هم دیده شده است، به طوریکه وقتی برخی از این داروها را باز میکنیم بوی مواد گیاهی به مشام میرسد.
وی افزود: مگر میشود 15 روزه یا یکماهه با استفاده از این داروها اعتیاد را ترک کرد؟ البته به خاطر وجود برخی مسکنها در این داروها، شخص احساس میکند که دردش کم شده است.
در ادامه این نشست محمدرضا قدیرزاده اعلام کرد که استفاده از ترامادول با تجویز پزشک منعی ندارد، ولی مشکل ما این است که معتادان دچار سوء مصرف نشوند.
وی افزود: خودتان محاسبه کنید ما 2 میلیون معتاد داریم و اگر هر معتاد در خانوادهای 5 نفره باشد 10 میلیون شهروند ایرانی دچار معضل اعتیاد هستند که این مساله تقاضا را بالا برده و عرضهکنندگان داروهای ماهوارهای بیشتر تلاش میکنند تا داروهای خود را به فروش برسانند.
پیش از این، رئیس انجمن داروسازان ایران نسبت به رواج مصرف داروهای تبلیغ شده در ماهواره هشدار داده و گفته بود: داروهایی که برای چاقی، لاغری، بلند شدن قد و ترک اعتیاد در ماهواره تبلیغ میشود سودجویی و کلاهبرداری است و مورد تایید وزارت بهداشت نیست و هیچ اثر دارویی ندارد.
یک مسوول در وزارت بهداشت نیز درباره تبلیغ داروهای ترک اعتیاد در ماهواره گفت: داروهایی که در شبکههای ماهوارهای برای درمان و ترک اعتیاد تبلیغ میشود، بیش از ۷۰ درصد مواد تشکیل دهنده آنها خطرناک و مواد مخدر است.