فروش 90 میلیون دلاری اوراق مشارکت صنعت نفت

به گزارش «جام‌جم»، اوراق مشارکت یا قرضه یکی از ابزارهای جذب سرمایه برای توسعه طرح‌های نفت به شمار می‌رود که طی سال‌های اخیر از آن استفاده شده است. این اوراق معمولا دارای بازار خاص برای خرید و فروش هستند و با تعیین شدن نرخ سود از سوی دولت‌ها، اقدام به بازپرداخت بدهی خود به خریداران می‌کنند.

انتشار اوراق مشارکت صرف‌نظر از تامین منابع مالی لازم برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای و زیربنایی اقتصادی کشور، منجر به جمع‌آوری نقدینگی سرگردان می‌شود که حداقل در کوتاه‌مدت منجر به کاهش یا کنترل تورم خواهد شد.

طی سال‌های اخیر با اقدامات گسترده‌ای که کشورهای غربی برای فشار اقتصادی به ایران به‌ویژه علیه صنعت نفت ایران انجام داده‌اند، آهنگ پیشرفت طرح‌های توسعه‌ای صنعت نفت به‌ویژه در پارس جنوبی به عنوان یکی از مهم‌ترین میادین مشترک گازی ایران و جهان به دلیل کمبود مالی اندکی کند شده است.

در همین حال دولت برای تامین منابع مالی توسعه این میدان بزرگ به عنوان یکی از طرح‌های اصلی و استراتژیک کشور ناگزیر به استفاده از منابع داخلی، بانک‌ها و فروش اوراق مشارکت شده است.

هم‌اکنون صنعت نفت طی برنامه پنجم توسعه به 150 میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد که بخش عمده‌ای از آن صرف توسعه پارس جنوبی خواهد شد.

از همین رو سال گذشته صنعت نفت اقدام به فروش 3میلیارد دلار اوراق مشارکت برای توسعه پارس جنوبی کرد که با توجه به نوسانات نرخ ارز، از این مقدار 2700 میلیارد تومان به صورت ریالی و 700 میلیون دلار به صورت ارزی به فروش رفت و هم‌اکنون دور جدید فروش این اوراق آغاز شده است.

در نخستین دور از فروش اوراق مشارکت صنعت نفت، در یک هفته اخیر 500 میلیارد تومان عرضه شده، اما تنها حدود 90 میلیارد تومان به فروش رفته است. این در حالی است که شورای پول و اعتبار سود این اوراق را از 15 به 17 درصد افزایش داد و برخی محدودیت‌های غیرجذاب آن را نیز لغو کرد، اما این اقدامات نیز نتوانست کمک چندانی به موفقیت فروش این اوراق کند.

در این خصوص یک مقام آگاه در وزارت نفت در گفت‌وگو با خبرنگار جام‌جم تاکید کرد: در حال حاضر با توجه به هزینه تبلیغات، پاداش بانک‌ها و پرداخت سود 3 ماهه فروش اوراق مشارکت طی 4 سال آتی، انتشار آن چندان صرفه اقتصادی ندارد.

وزارت نفت قبلا نیز اقدام به فروش 3 میلیارد دلار اوراق مشارکت برای پارس جنوبی کرده که در اصل با پرداخت هزینه‌های منظور شده حدود 6 میلیارد دلار باید بازگرداند و با توجه به این که طرح‌های پارس جنوبی 4 سال به ثمر نخواهد نشست، این نوع سرمایه‌گذاری پرهزینه خواهد بود.

وی تصریح کرد: صنعت نفت، شرکت بازرگانی نیست که بتواند به فوریت به سود برسد. بر این اساس استقراض صورت گرفته از منابع داخلی به این صورت نفع اقتصادی ندارد.

این مقام آگاه اضافه کرد: چند سال قبل برای توسعه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی از بانک‌های آلمان حدود یک میلیارد دلار با سود 8 درصد استقراض کردیم که با این مسائل مواجه نبود و به‌صرفه‌تر از روش کنونی فروش اوراق مشارکت از آب درآمد.

وی یکی دیگر از موانع جذابیت و موفقیت فروش اخیر اوراق مشارکت را سیاست‌های پولی و بانکی منظورشده در روش‌ انتشار این اوراق عنوان کرد و گفت: مثلا چنانچه خریدار اوراق تصمیم بگیرد پس از 2 سال اقدام به فروش اوراق خود کند به او جریمه‌ای برابر با سپرده بانکی 2 ساله تعلق می‌گیرد.

وی اضافه کرد: چنانچه دارنده این اوراق از 6 ماه از زمان خرید قصد فروش اوراق خود را داشته باشد به او کمترین سود یعنی مطابق با کف سود سپرده بانکی (6 درصد)‌ تعلق خواهد گرفت.

این مقام آگاه تاکید کرد: این گونه سیاست‌های پولی و بانکی منجر به بی‌علاقگی مردم نسبت به خریداری اوراق مشارکت نفتی که پیش از این از جذابیت بالایی برخوردار بود، شده است و در مقابل بازار سکه، طلا، ارز و مسکن برای مردم جاذبه بیشتری دارد.

وی در پاسخ به این سوال که وزارت نفت فروش چه میزان اوراق مشارکت را در برنامه آتی خود دارد، گفت: قرار بود طی چند ماه آینده 3 میلیارد دلار اوراق مشارکت دیگر فروخته شود ولی با وضعیت پیش‌آمده به نظر می‌رسد باید سیاست دیگری برای تامین منابع مالی این صنعت اتخاذ کرد.

این مقام آگاه یادآور شد: در حال حاضر موسسات مالی و اعتباری که زیر نظر بانک مرکزی قرار ندارند اقدام به خرید این اوراق مشارکت کرده‌اند که ظاهرا برای آنها جذابیت داشته است. این مقام نفتی تاکید کرد: سررسید این اوراق طی سال‌های 93 تا 94 خواهد بود که دولت بعدی را با چالش مواجه خواهد ساخت.

وی درباره اوراق مشارکت فروخته شده در سال گذشته گفت: بسیاری از اوراق فروخته شده در سال‌های قبل پس‌داده شده است و این یکی از نکاتی است که باید در انتشار اوراق مشارکت جدید درنظر گرفته می‌شد.

این گزارش می‌افزاید: باتوجه به استقبال محدود از انتشار اوراق مشارکت احتمالا نگرانی نفتی‌ها درباره تامین منابع مالی نفت جدی‌تر خواهد شد.

این در حالی است که اخیرا برخی فعالان بخش خصوصی از انتشار اوراق سلف نفتی به عنوان یکی دیگر از منابع تامین مالی صنعت نفت نیز انتقاد کرده و وزارت نفت را به انتشار اوراق مشارکت به جای آن تشویق کرده‌اند که با توجه به شرایط پیش آمده معلوم نیست آیا این روش می‌تواند راه‌حلی مطمئن برای تامین منابع مالی صنعت نفت باشد.

این در حالی است که بانک مرکزی نیز امیدوار بود موفقیت فروش اوراق مشارکت نفت به جمع‌آوری نقدینگی سرگردانی که بازار سکه و ارز را آشفته کرده، کمک موثری کند و افزایش سود این اوراق در شورای پول و اعتبار نیز با همین هدف انجام شده، اما ظاهرا سود فعالیت در بازارهای یادشده آنقدر بالاست که دارندگان نقدینگی فعلا ماندن در آن را به خرید اوراق مشارکت ترجیح داده‌اند.

از سوی دیگر، هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید دیروز در بازار آزاد 613 هزار تومان فروخته شد که در مقایسه با پنجشنبه گذشته، 7000 تومان کاهش نشان می‌دهد.

رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر در مصاحبه با واحد مرکزی خبر افزود: نیم و ربع سکه نیز در بازار آزاد به ترتیب 299 و151 هزار تومان به فروش رفت که نسبت به پنجشنبه 10 آذر هر کدام 1000 تومان کاهش داشت.

محمد کشتی آرای با بیان این‌که قیمت طلا در هر کشوری به قیمت جهانی آن وابسته است، گفت: هر اونس طلا دیروز در بازارهای جهانی با 3 دلار کاهش نسبت به روز پنجشنبه، 1746 دلار داد و ستد شد. وی قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم و سکه‌های یک گرمی را نیز در بازار آزاد دیروز به ترتیب 625 هزار و81 هزار و 500 تومان اعلام کرد.

رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر گفت: هرگرم طلای 18 عیار بدون اجرت ساخت نیز دیروز همانند پنجشنبه10 آذر 56 هزار تومان معامله شد. بانک مرکزی دیروز سکه تمام بهار آزادی طرح جدید را در شعب فروشنده سکه 527 هزار و 280 تومان عرضه کرد.