محمدرضا فروتن، عیار خود را در تلویزیون می‌سنجد

فروتن بعد از اتمام بازیش در فیلم «خیابان‌های آرام» که تبریزی آن را سال گذشته در ارمنستان مقابل دوربین برد، با محمد مسعود (تهیه‌کننده سریال سرزمین کهن) برای بازی در این سریال قرارداد امضا کرد. خیابان‌های آرام اولین همکاری تبریزی و فروتن بود. انگار این دو نفر از این همکاری راضی بود‌ند که بعد از برگشت از ارمنستان فروتن به گروه سازنده سرزمین‌ کهن پیوست تا در کنار ستاره‌های دیگر این سریال؛ شهاب حسینی، نیکی کریمی و میترا حجار ایفای نقش کند.

با نگاهی به پرونده کاری فروتن می‌توان به این نتیجه رسید که کارگردان و نوع نگاه او به شخصیت‌ها و روایت داستان برای فروتن اهمیت دارد. این بازیگر قبل از بازی در سریال «از یاد رفته» در فیلم‌های «وقتی همه خواب بودند» و «پای پیاده» با فریدون حسن‌پور همکاری کرده بود و در هر دو فیلم نقش جوانی روستایی را به‌عهده گرفته بود؛ البته در فیلم وقتی همه خواب بودند، نقش جوان به اصطلاح شیرین عقلی را بازی می‌کرد. این فیلم را حسن‌پور در سال 84 ساخت و این امکان را برای فروتن فراهم کرد تا او نقش آدم‌های ساده‌لوحی را که قلبی پاک دارند، تجربه کند و به این وسیله از نقش‌های جدی که همیشه به او سپرده می‌شود، فاصله بگیرد.

علاقه فروتن به بازی در این‌گونه نقش‌ها، او را ترغیب کرد تا در سال 87 در فیلم میزاک، نقشی مشابه را به عهده بگیرد ـ هرچند فضای داستان وقتی همه خواب بودند با میزاک کاملا متفاوت است ـ دوستی و رضایت از همکاری با حسن‌پور و تبریزی می‌تواند یکی از دلایلی باشد که فروتن بازی در سریال‌های از یاد رفته و سرزمین کهن را قبول کرده است؛ اما دلایل دیگری هم می‌تواند این بازیگر معروف سینما را به همکاری با تلویزیون ترغیب کرده باشد. مثلا تنوع نقش‌هایی که در تلویزیون وجود دارد می‌تواند یکی از این دلایل باشد؛ اما با نگاهی به سریال از یاد رفته می‌توان این نتیجه را گرفت که فروتن برای بازی در این سریال خیلی از خودگذشتگی کرده است؛ در این سریال گلرخ (سپیده خداوردی) نقش اصلی است و شوهر او، مرتضی در سایه شخصیت او قرار دارد. گلرخ زنی ستمدیده و وفادار است که از همان ابتدای سریال توانست طرفداران زیادی بین مخاطبان زن و مرد پیدا کند؛ اما شوهر او مرد خیانتکاری است که حتی زمانی که مکافات اعمال خود را دید و فلج شد و روی ویلچر نشست، بازهم نتوانست بین مخاطبان به چهره‌ای مثبت تبدیل شود.

این در حالی است که فروتن در همه کارهای سینمایی که تاکنون در کنار بازیگران معروف و ستاره حضور یافته است، نقش اصلی را داشته است. به همه اینها باید این نکته را هم اضافه کرد که فروتن در سریال از یاد رفته قبول کرد که نقش جوانی‌های او را بازیگر دیگری بازی کند. بازیگر آماتوری که نوع بازیش هیچ شباهتی به سبک و سیاق بازی فروتن نداشت؛ البته به همه اینها باید این گفته لدنی، تهیه‌کننده سریال از یاد رفته را هم اضافه کرد که فروتن برای بازی در سریال از یاد رفته خیلی خوب با تهیه‌کننده کنار آمده است!

تلویزیون برای فروتن مهم است، شاید به این دلیل که این رسانه مخاطب میلیونی دارد و بازیگری که حرفه‌اش برایش جدی است، بازخورد این تعداد مخاطب اهمیت دارد. او اگر خوب یا بد بازی کند، مخاطب تلویزیون خیلی زود به نوع بازی او واکنش نشان می‌دهد و اصلا از بروز واکنش خود هم هراسی ندارد و پنهان‌کاری هم نمی‌کند. در این شرایط است که اثر تلویزیونی می‌تواند محکی باشد برای این‌که بازیگر عیار خود را با آن بسنجد.

فروتن با تلویزیون و یک نقش بسیار حاشیه‌ای در یکی از قسمت‌های سریال «سرنخ» به کارگردانی کیومرث پوراحمد بود که به کارگردانان تلویزیون و سینما معرفی شد. طبق شنیده‌ها اکبر اصفهانی، عکاس پیشکسوت سینما، فروتن را برای بازی به پوراحمد معرفی کرده بود. بعد از تماشاخانه بود که فروتن به سینما راه یافت و خیلی زود مورد توجه کارگردانانی مانند مسعود کیمیایی و فریدون جیرانی قرار گرفت. فروتن برای بازی در فیلم «قرمز»، سیمرغ بهترین بازیگر مرد را از آن خود کرد و تبدیل به ستاره‌ای درخشان در دنیای بازیگری شد. او در ادامه فعالیت‌هایش در سینما گاهی در اوج بوده و گاهی کاملا عادی ظاهر شده است. از فیلم‌هایی که فروتن را به اوج رسانده‌اند، می‌توان به مرسدس، دو زن، زیر پوست شهر، شب یلدا، سربازهای جمعه، به آهستگی، اتوبوس شب، کنعان، پستچی سه بار در نمی‌زند، دعوت، دموکراسی در روز روشن و باغ‌های کندلوس اشاره کرد.

فیلم آخری را ایرج کریمی کارگردانی کرده است. فیلمسازی که فروتن به نگاه او در سینما علاقه‌مند است. به همین دلیل بعد از بازی در این فیلم همکاری خود را با کریمی ادامه داد و در فیلم «روابط» بازی کرد. فیلمی که کریمی آن را برای تلویزیون ساخت؛ اما معلوم نیست به چه دلیل در شبکه نمایش خانگی توزیع شد.فروتن اما بعد از ستاره شدن در تلویزیون به این رسانه بی‌مهری نکرد و در سال 87 بود که در تله‌فیلم 5 و 28 دقیقه بازی کرد تا به این وسیله ادای دینی به زلزله‌زدگان بم کرده باشد و در همین سال در تله‌تئاتر «خرده جنایت‌های زن و شوهری» هم بازی کرد. در سال 88 این بازیگر در تله‌فیلم چشم آفتاب به کارگردانی حسن لفافیان نقش یک بلوچ را بازی کرد و در همین سال در تله‌فیلم مستند ـ انیمیشن ذهن برتر حضور یافت. تلویزیون برای فروتن جدی است، چون او سال گذشته به عنوان گوینده در برنامه آموزشی «همین حوالی» نیز حضور یافت.