تعطیلی پروژه سد گتوند، آب کارون را در خطر شور شدن قرار داد

آنچه سد گتوند علیا را با تمام سدهای جهان متفاوت کرده این است که در فاصله 5 کیلومتری سد، معادن نمکی وجود دارد که درون مخزن سد قرار گرفته و هنگام آبگیری، نگرانی‌هایی از بابت شوری آب رودخانه کارون در پایین دست به ‌وجود می‌آورد. به گفته مسوولان سازمان حفاظت محیط زیست، این سد فاقد مطالعات مدون زیست محیطی است.

تاثیر این سازند یا معادن نمکی، که شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران (مجری سد گتوند علیا) تا 2 سال پیش آن را رگه‌های نمکی می‌نامید، بر کیفیت رودخانه کارون از سوی مسوولان این شرکت به کلی انکار می‌شود؛ با این حال قرار شد با ایجاد یک پتوی رسی به طول 2 هزار و 200 متر، عرض 15 متر و ارتفاع 80 متر با هزینه 60 میلیارد تومان سازند نمکی از آب رودخانه جدا شود. برای انجام مرحله اول آبگیری، این پوشش یا پتوی رسی از تراز 140 تا 150متر (حدود 60 درصد کار) ساخته شد، اما بعد از آبگیری اعتباری به این پروژه اختصاص نیافت و عملیات اجرایی سد گتوند کم‌کم کاهش یافت به طوری که از یک ماه پیش تقریبا تعطیل شده است.

مشکلات مالی پروژه به حدی است که حتی امکان تکمیل پوشش رسی روی سازند نمکی نیز وجود ندارد و آبگیری مرحله دوم که قرار بود پاییز انجام شود به همین دلیل معطل مانده‌است.

گرچه مجریان سد مدعی هستند پوشش رسی باعث تاخیر در انحلال نمک سازند و لایه‌بندی در آب مخزن شده است و با مدیریت مخزن و تخلیه آب از سطوح بالا کیفیت آب کارون مشکلی پیدا نمی‌کند، اما فرارسیدن فصل پاییز و تاثیر سیلاب‌ها و بارندگی‌ها قابل چشمپوشی نیست.

نایب رئیس مجمع نمایندگان خوزستان با انتقاد از عملکرد وزارت نیرو در اختصاص اعتبار به پروژه سد گتوند علیا می‌گوید: با توجه به توده‌های نمکی موجود در مخزن سد گتوند، بعد از آغاز آبگیری این سد، باید برنامه‌ریزی دقیق برای تکمیل پوشش رسی روی این سازند صورت می‌گرفت تا مشکلات زیست محیطی و شور شدن آب در پایین دست اتفاق نیفتد، اما اعتباری برای اتمام آن اختصاص نیافت.

سیدشریف حسینی می‌افزاید: با افزایش تراز آب و قرار گرفتن در سطح بالا‌تر از پوشش رسی، توده‌های نمکی مستقیما با آب مخزن تماس پیدا می‌کنند و شور شدن آب رودخانه تمام مصرف‌کنندگان پایین دست را با مشکلات جدی روبه‌رو می‌کند، به همین دلیل ضروری است وزارت نیرو این موضوع را در اولویت قرار دهد و برای حل این مشکل بسیج شود. دو سه هفته پیش نشستی با بعضی مسوولان وزارت نیرو داشتیم، اما اعلام می‌کنند اعتباری برای تکمیل این پروژه ندارند.

نماینده مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی دلایل مطرح شده از سوی وزارت نیرو مبنی بر نبود اعتبار را قانع‌کننده نمی‌داند و می‌گوید: جابه‌جایی اعتبار در بودجه امکانپذیر است تا از این اتفاق ناگوار جلوگیری شود. زمان برای ادامه کار و تکمیل این پوشش رسی بسیار تعیین‌کننده و مهم است و وزارت نیرو باید حل این مشکل را در سریع‌ترین زمان ممکن در دستور کار قرار دهد.