خراسان شمالی 811 هزار نفر جمعیت دارد که بیش از 52 درصد آن را روستاییان تشکیل میدهند. وقوع زلزله سال 1375در برخی نقاط این استان و همچنین خشکسالیهای یک دهه اخیر باعث شد تا روستاییان زیادی به منظور یافتن کار عازم شهرهای این استان شوند، در حالی که به دلیل نوپا بودن استان، ظرفیت ایجاد کار برای این خیل عظیم جمعیت وجود نداشت. از طرفی گرانی مسکن در مرکزخراسان شمالی باعث شد طی چند سال، 25 منطقه حاشیهنشین با بیش از 70 هزار نفر جمعیت به صورت قارچ گونه درمرکز این استان به وجود آید.سختی زندگی در این مناطق و سکونتگاههای غیررسمی و نبود شغل و درآمد مناسب از یک سو و انجام اقدامات خوب دولت از جمله طرح هادی و پرداختن به بخش کشاورزی در یکی دو سال اخیر در استان از سوی دیگر، روستاییان شهرنشین را مصمم به بازگشت به روستاهای خود کرده است.
به شهر آمده ام اما پشیمانم
یکی از شهروندان ساکن در حاشیه شهر بجنورد که 6 سال پیش از روستا به امید کار به این منطقه آمده است به جامجم میگوید: با اندک پولی که از فروش تعدادی از دام و زمین کشاورزیام به دست آوردم، زمینی در باقرخان (حاشیه شهر بجنورد) خریدم و توانستم خانهای کوچک بسازم؛ خانهای که هنوز کامل نشده و از خدمات و امکانات عمومی نیز بیبهره است.محمدی با بیان این که، خشکسالی و گران شدن علوفه و نهادههای دامی باعث شد نتوانم به زندگی در روستا ادامه دهم، لذا مجبور به مهاجرت به این منطقه از حاشیه شهر شدم، میافزاید: روستایی که من در آن ساکن بودم با پرداخت تسهیلات دولت و همچنین اجرای طرح هادی اکنون تبدیل به یک شهرک زیبا با تمام امکانات از جمله راه دسترسی شده است و اکنون از تصمیم شتابزدهای که باعث مهاجرتم به شهر شد، پشیمان هستم. خانواده و فرزندانم نیز از آشنایان و دوستان خود دور افتادهاند و مدام بهانهگیری میکنند.
فردی دیگر که چند جعبه انگور روی گاری گذاشته و در کنار خیابان آنها را به فروش میرساند نیز میگوید: استاندار جدید اولویت را بر آبادانی روستاها گذاشته است و به بخش کشاورزی توجه ویژهای دارد به همین دلیل به سرم زده به روستایی که از آنجا آمدهام بازگردم و در آنجا دوباره کشت و کارم را ادامه دهم.سلولی میافزاید: از روستا به امید یافتن کار، شال و کلاه کرده و به شهر آمدیم و با اندک پولی که داشتم در حاشیه شهر بجنورد که هیچ امکاناتی نیز نداشت خانهای اجاره کردم اما کاش هیچوقت از روستا خارج نمیشدم.
رئیس اتحادیه مشاوران املاک بجنورد نیز در خصوص بازگشت روستاییان به روستاها میگوید: از یک سو به دلیل کاهش ساخت مسکن در مرکز خراسان شمالی و همچنین تکمیل نبودن مسکن مهر، قیمت منازل و اجارهبها در حاشیه شهر و مرکز شهر افزایش چشمگیری پیدا کرده است و از سوی دیگر، با ارائه خدمات ویژه دولت در بخش مسکن و افزایش خدماترسانی در حیطه طرح هادی در روستاها روند مهاجرت معکوس در این استان شروع شده است و مردم رغبت بیشتر برای زندگی در روستاها دارند.
به روستاها رونق میدهیم
استاندار خراسان شمالی نیز در این خصوص میگوید: مهاجرت معکوس به روستاهای این استان آغاز شده است. ابوطالب شفقت میافزاید: توجه به روستا به عنوان یک رویکرد در برنامههای کاری استان قرار داشته و هماکنون بخش عمدهای از اعتبارات خراسان شمالی به توسعه روستا اختصاص یافته است.
وی با اشاره به اینکه یکی از محورهای مهم در جهاد اقتصادی توجه به روستا و روستاییان است، تصریح میکند: بر همین اساس از سال گذشته توسعه روستاها و آموزش دهیاران در 5 نقطه این استان اجرایی شده است.نماینده عالی دولت در خراسان شمالی با بیان اینکه این برنامه با هدف ترویج آموزشهای روستایی و افزایش درآمدهای مردم در روستاها کلید خورد، میگوید: تحقق این برنامهها سبب حفظ جمعیت روستایی و مهاجرت معکوس به روستاهای این استان میشود.شفقت با بیان اینکه یکی از برنامههای اساسی ما در استان این است که مهاجرت از روستاها را به صفر برسانیم و حتی این مهاجرت را معکوس کنیم می افزاید: خراسان شمالی استانی با ظرفیت وقابلیت های بالای کشاورزی است که میتوان با تشکیل زنجیره کشاورزی و دامپروری به روستاهای این استان رونق داد.
وی با بیان این که روستا پایگاه اقتصاد کشور است و امنیت غذایی ما توسط روستاییان تامین میشود، از این رو همه چیز به بخش کشاورزی بازمیگردد، تصریح میکند: در روستاهای این استان که 52 درصد جمعیت را در خود جای داده است میتوان با اندک سرمایه مردم و کمکهای دولتی، تعاونیهای مختلفی تشکیل داد و ایجاد اشتغال کرد.
شفقت میافزاید: آموزش میتواند سهم زیادی در ارتقای رفاه روستاییان داشته باشد به همین منظور جلسات مختلفی با بخشداران و دهیاران این استان گذاشته شده است تا شرایط روستاهای این استان بهبود یابد.نماینده عالی دولت در خراسان شمالی با اشاره به این که توسعه زیر ساختها و امکانات زیربنایی برای فعالیتهای اقتصادی و رشد و پیشرفت فرهنگی و سیاسی در منطقه نقش موثری در مهاجرت معکوس دارد، خاطرنشان میکند: توجه به روستا و آبادانی و ایجاد اشتغال همواره رویکرد ما بوده است و امیدواریم با ارائه خدمات و ایجاد اشتغال در روستاها شاهد مهاجرت معکوس به روستاها باشیم که البته این امر هماکنون در حال تحقق است.
عمران روستاها دوبرابر میشود
شفقت با بیان این که خوشبختانه ارائه امکانات از جمله راه روستایی و گازرسانی به روستاها در این استان رشد قابل توجهی یافته است، میگوید: به عنوان مثال روستاهای برخوردار از گاز در ابتدای تاسیس این استان در سال83، 26 روستا بود که امروز این تعداد به 213 روستا رسیده است.
وی میافزاید: اشتغال غالب روستاییان این استان در مشاغلی نظیر کشاورزی، دامپروری و صنایع دستی خلاصه میشود و به همین منظور توجه ما به این بخشها نیز بیش از سایر بخشهاست.شفقت با اشاره به اینکه عمران و آبادانی در روستاهای خراسان شمالی باید به دو برابر افزایش یابد، میگوید: ما همچنین به دنبال جذب همکاری و مشارکتهای مردمی در بهبود اوضاع روستاهای این استان هستیم.
وی با بیان این که برگزاری نمایشگاه صنایع دستی با حضور کشورهای اکو، برگزاری جشنواره ملی انگور و... از جمله اقداماتی بود که به منظور توجه ویژه به روستاها در این استان انجام شد، تاکید میکند: چنانچه افرادی متقاضی مهاجرت به روستاهای خود باشند ما از آنها حمایت میکنیم.
جواد آگاهی / جامجم بجنورد
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم