علی لاریجانی که در بازگشت از سفر به کشورهای قرقیزستان و تاجیکستان با خبرگزاری مهر سخن میگفت، در خصوص بیانات اخیر رهبری مبنی بر اینکه «شرایط نظام فعلی سیاسی کشور ریاستی است اما اگر در آینده احتمالا دور احساس شود نظام پارلمانی برای انتخاب مسوولان بهتر است هیچ اشکالی در تغییر ساز و کار فعلی وجود ندارد» افزود: یک مقدار از مشکلات، مربوط به سلایق و تجربیات است، اما نظر رهبری درباره نظام پارلمانی هم از پشتوانه دقیقی برخوردار است که انضباط بیشتری در ساختار کشور ایجاد شود و وقت کمتری صرف هماهنگیهای 3 قوه شود. فکر میکنم این حرکت رو به پیشرفت است. لاریجانی تاکید کرد: با استقرار نظام پارلمانی هماهنگی قوا بیشتر میشود و راحتتر تصمیمگیری میشود و برخی از این اختلاف نظرها کاهش مییابد. وی گفت: در کل، نظام ما از نظر ساختار قانون اساسی نظام خوبی است و با همین وضع هم میتوان خوب کار کرد. رئیسمجلس ادامه داد: بعضی کشورها در نظام سیاسی خود شیوهای کاملا پارلمانی را اجرا میکنند. در این کشورها رئیسجمهور به وسیله پارلمان انتخاب میشود. این شیوه نکات مثبتی دارد، البته اینکه زمان پیاده کردن چنین شیوهای چه زمانی باشد بحثی است که باید روی آن بررسی دقیق انجام شود. وی با بیان اینکه اصولا سطوح بالا و مدیریت استراتژیک جایی است که افراد باید از یک خبرگی و ورزیدگی و تجربه بالا در اداره کشور برخوردار باشند، گفت: تشخیص این امر، گاهی بهوسیله نخبگان انجام میشود و گاهی مستقیما مردم انتخاب میکنند، به عنوان مثال در مورد انتخاب رهبری که باید شرایط فرد با دقت بررسی شود، مجلس خبرگان تشخیص شرایط فرد را برعهده دارد.
نظام ریاستی تنها با احزاب قوی موفق خواهد بود
وی افزود: البته نظامهای ریاستی در کشورهایی که احزاب بزرگ وجود دارد موفق است، زیرا احزاب بزرگ خودشان مثل سیستم فیلترینگ عمل میکنند و در حزب افرادی که سابقه و تجربه کافی دارند، برجسته میشوند. لاریجانی با بیان اینکه در کشور ما احزاب قوی نبوده و عملکردی این چنینی ندارند، اظهار کرد: یکی از نکات مهم سخنان رهبری در کرمانشاه هم مربوط به احزاب بود. با موضعگیری ایشان کاملا روشن شد که نظام مردمسالاری اگر درونش احزاب ایدئولوژیک و قوی فعال باشند میتواند بسیار مطلوب باشد.
بیانات اخیر رهبری معنای بازگشت ندارد
رئیس قوه مقننه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا برقراری نظام پارلمانی به معنای بازگشت به شرایط سیاسی قبل از سال 1368 و احیای نخستوزیری است، گفت: گاهی رئیسجمهور میتواند از درون پارلمان انتخاب شود یعنی مثل رهبری با واسطه از طریق نخبگان منتخب مردم انتخاب شود که در این شیوه اختیارات رئیسجمهور مثل نظام ریاستی و همین حدود است. لاریجانی تصریح کرد: رهبری در این سخنرانی در رابطه با احیای نخستوزیر صحبت نکردهاند بلکه صحبتهای ایشان به این امر توجه داشت که رئیسجمهور با رای مستقیم مردم انتخاب شود یا بوسیله نخبگانی که مردم انتخاب کردهاند. رئیس مجلس گفت: من از درون و متن سخنان رهبری نظری مبنی بر احیای پست نخستوزیری استنباط نکردم.