حاشیه‌های طولانی برای جشنواره فیلم‌های مستند و کوتاه

مثل سال‌های اخیر که اصناف کوتاه‌ساز، مستندساز و انیمیشن‌ساز در حاشیه جشن اصلی خانه سینما مراسم‌شان را برگزار می کردند، امسال هم تالار ایوان شمس، میزبان مراسم جشن فیلم کوتاه و مستند بود. برگزیدگان را حتما می‌دانید که چه فیلم‌ها و چه کسانی هستند. از میان فیلم‌های کوتاه چند فیلم شاخص از جمله «بچه وقتی بچه بود» به کارگردانی آناهیتا قزوینی‌زاده که نوید ظهور فیلمسازی بزرگ را در آینده می‌دهد و از مستندها «خلیج فارس» ساخته ارد عطارپور، «عادت می‌کنیم» ساخته محسن استادعلی و «خانه قمر خانم» ساخته آیدا پناهنده بودند که باعث شگفتی شدند. عادت جشن بر این است دبیری مستقل داشته باشد که هرسال تغییر می‌کند (مثل جشن اصلی که امسال کیومرث پوراحمد دبیر آن است) و کوشش برگزارکنندگان بر این است که هویت مستقل صنف خود را خارج از دعواها و هیاهوها حفظ کنند. سینمای مستند و کوتاه به دلیل این که چندان با اقتصاد و پول‌های کلان و دستمزدهای سرسام‌آور و حاشیه‌های اکران روبه‌رو نیست همواره از جنجال‌ها و حواشی دور بوده و خاستگاه بهترین فیلمسازان سینمای ایران یا سینمای کوتاه بوده یا مستند. این‌گونه بود که رخشان بنی‌اعتماد پس از دریافت نشان «اسیفا» از دست ناصرتقوایی با افتخار خود را یک فیلمساز فیلم کوتاه معرفی کرد و گفت مدتی قبل تقاضای عضویت در این انجمن را داده که مورد تایید شورای مرکزی قرار گرفته است. تقوایی که سال گذشته این نشان را از عباس کیارستمی دریافت کرده بود از تلاش انجمن فیلم کوتاه تقدیر کرد و بنی‌اعتماد و عباس گنجوی، همصدا از بیکاری بزرگانی نظیر تقوایی گلایه کردند.

اجرای جشن مستند همچون سال گذشته با نظم خاصی توام بود و هیچ نکته‌ای نداشت، اما اجرای جشن فیلم کوتاه آنقدر جذاب اجرا شد که به گفته محمدمهدی عسکرپور مشخص شد امیرشهاب رضویان چه استعدادهای پوشیده‌ای دارد. رضویان از ابتدا بنا را بر این گذاشت که جشن فیلم کوتاه مثل پارسال یا اصولا مثل هر برنامه و نشستی در این سال‌ها، طولانی از کار درنیاید؛ بنابراین برای هر کدام از سخنرانی‌ها زمان تعیین کرد و با لحنی شوخ و پرمطایبه این مدیریت را جوری اعمال کرد که به کسی برنخورد. جالب‌ترین بخش این مراسم، شوخی رضویان با حاضران درباره دستگیر شدن معمر قذافی بود که کیومرث پوراحمد دبیر جشن سینمای ایران، شوخی رضویان را جدی گرفت و از دستگیری قذافی اظهار خوشحالی کرد. بعد که رضویان اعلام کرد ماجرا شوخی بوده، همه را بیشتر خنداند. کار رضویان و برگزارکنندگان جشن فیلم کوتاه از دو منظر می‌تواند الگو باشد. نخست تلاش آنها در برگزاری جمع‌ و جور مراسم که تا پاسی از شب طول نکشد و حاضران را خسته نکند؛ بنابراین امسال خبری از برگزاری مراسم موسیقی و سخنرانی‌های طولانی نبود. ویژگی دوم این جشن، شاد بودن و طراوتش به لطف اجرای صمیمی رضویان بود. جشن فیلم کوتاه حتی با نمایش فیلم برگزیده (بچه وقتی بچه بود) کمتر از 2 ساعت طول کشید و اگر این زمان به یک استاندارد برای جشن‌ها و افتتاحیه‌ها و اختتامیه‌های مرسوم تبدیل شود، آن وقت نه کسی از حضور در آن خسته می‌شود و نه کسی تصور می‌کند دعوتش به روی سن، موقعیتی است برای سخنرانی و اظهار فضل.