سفر بیشتر در گرو تعطیلات هدفمند

این دسته بر این باورند که ایران کشوری است با تعطیلات بسیار بالا و همین زیاد بودن تعطیلات باعث کاهش تولید ناخالص داخلی شده است. این عده بیشتر بر تاثیرهای مستقیم ساعات کاری بر تولید تاکید دارند و معتقدند که باید روحیه تلاش و کار بیشتر در جامعه افزایش پیدا کند.

اینها با اشاره به آمار تعطیلات رسمی کشورهای توسعه‌یافته و توسعه‌نیافته استدلال می‌کنند که تعداد روزهای تعطیل کشور بیش از حد استاندارد جهانی است و این روزها باید کاهش پیدا کند.

گروه دوم در نقطه مقابل دسته اول قرار دارند. این گروه بر این باورند که ساعات کار در کشور طولانی است، خانواده‌ها زمان مناسب برای در کنار هم بودن ندارند و افراد نمی‌توانند به علایق خود و از جمله سفر بپردازند. این گروه نیز به آمارهای جهانی استناد می‌کنند، اما از منظری دیگر.

گروه دوم بر این باورند که در کشورهای مختلف علاوه بر تعطیلات رسمی، افراد تعطیلات فصلی هم دارند، همچنین از امکانات متفاوتی مانند مرخصی‌های پدر شدن و... هم برخوردارند. این روزها کمک می‌کند تا افراد بتوانند برای سفرهای کوتاه و بلندمدت برنامه بریزند.

همیشه تعطیلات مقدمه سفر است و سفر از جمله رخدادهایی است که بر کیفیت زندگی انسان تاثیر مستقیم دارد.

به عنوان مثال، خانواده‌ای که حداقل سالی یک‌بار مسافرت چند روزه می‌تواند داشته باشد، بی‌تردید تجربیاتی متفاوت از خانواده‌ای که این‌فرصت را در اختیار ندارد، پیدا می‌کند.

کیفیت زندگی فردی که می‌داند در اوقات فراغتش می‌تواند به علاقه‌مندی‌هایش و از جمله سفر بپردازد با فردی که بیش از 15ساعت در طول شبانه‌روز مجبور به کار کردن است، متفاوت است.

موضوع کیفیت زندگی، از جمله موضوعاتی است که هم‌اکنون در کشورهای توسعه‌یافته با دقت نظر زیادی به آن پرداخته می‌شود و البته بجاست که ما نیز در جایگاه خودمان به عنوان یک کشور در حال توسعه، به این موضوع توجه داشته باشیم.

بگذارید نگاهی به شرایط خودمان داشته باشیم و این که مقدورات و متقضیات ما چه چیزی را تعیین می‌کند. در ابتدای این بخش باید به این نکته اشاره کنیم که آری این واقعیت است که تعطیلات در کشور ما نسبت به بسیاری از کشورها کمتر از حد معمول است، اما این به آن معنا نیست که افزایش تعطیلات، راهکار خروج از این شرایط است.

نگاهی به آمارها نشان می‌دهد که در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، کاهش ساعات کاری را به راهکاری برای افزایش بهره‌وری تبدیل کرده‌اند و معتقدند انسان‌ها باید زمان کافی برای نیازهای مختلف‌شان و از آن جمله سفر کردن و ایجاد تغییر در محیط زندگی داشته باشند، این درست همان نکته‌ای است که در فرهنگ اسلامی نیز مورد توجه قرار گرفته است، 8 ساعت کار، 8 ساعت اوقات فراغت و خانواده، 8 ساعت استراحت.

اما بیش از هر چیز به نظر می‌رسد که ما هم‌اکنون با یک نابسامانی در برنامه‌ریزی برای تعطیلات روبه‌رو هستیم و الزاما افزایش یا کاهش روزهای تعطیل، ما را از این بن‌بست خارج نمی‌کند. یکی از نکاتی که می‌تواند ما را از این بن‌بست خارج کند، ایجاد زیرساخت‌های لازم برای بهره‌گرفتن از اوقات فراغت است.

به عنوان مثال اگر یک خانواده 5 نفره شامل 3 فرزند و پدر و مادر را یک خانواده استاندارد ایرانی فرض کنیم، آن‌گاه باید به این پرسش پاسخ بدهیم که آیا با افزایش روزهای تعطیل این خانواده‌ می‌تواند از زمان خود بدرستی برای اوقات فراغت، مسافرت و... بهره ببرد یا این‌که حاصل آن، تنها کاهش ساعات کاری است.

همچنین تجربه دنیا نشان داده است که در اغلب کشورها، از جمله کشورهای توسعه‌یافته تعداد روزهای تعطیل رسمی بسیار کم است و در برخی موارد تنها به روزهایی مانند روز ملی کشورها یا مراسم آیینی بسیار بااهمیت خلاصه می‌شود؛ اما در کنار این، نظام کسب و کار آن کشورها این خلأ را جبران کرده است.

در کشورهای پیشرفته استفاده از مرخصی و رفتن به سفر یک ضرورت است. به عنوان مثال در کشورهایی مانند کانادا، فرانسه و آمریکا افراد سالانه بین 15 روز تا 2 ماه حق استفاده از تعطیلات دارند‌، اما برای استفاده از این تعطیلات باید همکاران بخش‌های مختلف، کار و مسوولیت همدیگر را پوشش دهند تا نقصانی در سیستم کاری هم به وجود نیاید.

با توجه به این مسائل، به‌نظر می‌رسد ما هم‌اکنون بیش از هر چیز به استفاده درست و هدفمند از تعطیلات نیاز داریم، این واقعیت را باید بپذیریم که تعداد تعطیلی‌های بدون هدف در کشور ما زیاد است، اما از آن سوی نیز باید بپذیریم که تعطیلات نیازمند برنامه‌ریزی است. تعطیلاتی که یکباره و بدون برنامه‌ریزی رخ می‌دهد، حتی می‌تواند برنامه‌های فردی و خانوادگی را هم  مختل کند.

آنچه می‌تواند ما را از بن‌بست موجود خارج کند، ساماندهی نظام تعطیلات است که ارتباط مستقیمی با درآمد افراد دارد. تعطیلات در صورتی مفید است که افراد توانایی تامین هزینه‌های استفاده بهینه از آن را داشته باشند و بتوانند برای تعطیلات‌شان برنامه‌ریزی کنند.

در همه کشورهای جهان، سفر گزینه نخست برای روزهای تعطیل است؛ اما این‌که چگونه باید به این مهم دست یافت، نیازمند برنامه‌ریزی کلان است؛ از سوی دیگر باید سهمی از بودجه کشور در قالب برنامه‌ای مدون و دقیق برای ترغیب خانواده‌ها به سفر هزینه شود.

مریم چهاربالش