اعلام جزئیات نقل و انتقال دانشجویان

مجتبی بذرافشان توضیح داد: این آزمون 15 شهریور در چندشعبه افغانستان برگزار می‌شود و ثبت‌نام آن نیز در فاصله زمانی 24 مرداد تا 4 شهریور است. به گفته این مسوول، دانشجویان کشور افغانستان بیشترین متقاضی تحصیل در کشور ایران هستند و بر این اساس 19 درصد پذیرفته‌شدگان بورس ایران به دانشجویان افغانستان اعطا شده است.به عقیده برخی کارشناسان ، یکی از اهداف مهم برگزاری آزمون ویژه در افغانستان ، بهره گیری بیشتر از ظرفیت دانشگاه‌های ایران و پرکردن صندلی های خالی آنها است زیرا سال آینده به دلیل کاهش شمار داوطلبان، ده‌ها هزار صندلی خالی باقی خواهد ماند.

مدیرکل دانشجویان داخل وزارت علوم با بیان این‌ که دانشگاه‌های ایران از 90 کشور دنیا دانشجو دارند، افزود: سال گذشته 54 کشور متقاضی بورسیه دانشجویانشان در ایران بوده‌اند که با این تقاضاها موافقت شد.

در همین حال، با اعلام نتایج نقل و انتقال دانشجویان در سال 90، مدیرکل وزارت علوم و تحقیقات از ارسال 40 درصد تقاضاها برای 5 دانشگاه کشور خبر داد.

بذرافشان با تشریح نتایج نقل و انتقال دانشجویان در سال‌جاری گفت:‌ 21 هزار و984 دانشجو خواستار انتقال بوده‌اند که در میان آنها، دانشگاه فردوسی مشهد با 1881 تقاضا، دانشگاه اصفهان با 1844 تقاضا، دانشگاه شیراز با 1817 تقاضا، دانشگاه تهران با 1784 تقاضا و دانشگاه صنعتی اصفهان با 1089 تقاضا بیشترین مورد تقاضا را برای ورود دانشجویان به این دانشگاه‌ها داشتند.وی با بیان این‌ که 14 هزار و 271 مورد و به عبارتی حدود 65 درصد از تقاضاها از سوی دانشگاه‌های مبدا موافقت شده است، افزود: همچنین با 7000 تقاضا و به عبارتی 8/31 درصد از تقاضاها از سوی دانشگاه‌های مبدا مخالفت شده و با 713 تقاضا و به عبارتی 2/3 درصد از تقاضاها نیز هنوز در دانشگاه مبدا موافقت نشده و در دست بررسی است.

بذرافشان تصریح کرد: 5723 مورد از موافقت‌های دانشگاه مبدا مربوط به دانشجویان غیربومی استانی است و 2881 نفر نیز مربوط به دانشجویان بومی است. 5140 نفر از دانشجویانی که دانشگاه‌های مبدا با درخواست‌های نقل و انتقال آنان موافقت کرده است زن و 3464 نفر از آنها مرد هستند.

اما آنچه بذرافشان از آن سخن گفته،‌انتقال و جابجایی دانشجویان بصورت رایگان و طبق مقررات دانشگاه‌ها مبنی بر گذراندن حداقل دو ترم تحصیلی در دانشگاه محل قبولی است، اما نوع دیگری از انتقال نیز وجود دارد که بصورت جابجایی دانشجویان و از طریق توافق میان آنها صورت می‌گیرد و در این زمینه معمولا پول حرف اول را می‌زند.

نقل و انتقال به شرط پرداخت پول از جمله راهکارهای انتقال دانشجویان طی سال‌ها بوده است. براساس گزارش‌های موجود، میزان هزینه نقل و انتقال دانشجو با دانشجو در سال‌های گذشته رشد تصاعدی داشته و متاسفانه هنوز هیچ نرخ ثابتی برای این‌گونه انتقالات دیده نشده است. در دهه 70 میزان هزینه انتقال از یک تا 3 میلیون تومان متغیر بود، اما این هزینه در سال‌های اخیر به 7 تا30 میلیون تومان رسیده که شهر و دانشگاه و رشته در نوسان این قیمت‌ها موثر بوده است.

یکی از متقاضیان انتقال در رشته حقوق از یکی از دانشگاه‌های شهرهای جنوبی کشور به تهران می‌گوید: با زدن اطلاعیه بر در و دیوار دانشکده‌های حقوق دانشگاه تهران و علامه‌طباطبایی، 2 نفر را برای جابه‌جایی پیدا کردم که یکی از آنان 25 میلیون تومان و دیگری یک خودروی شاسی بلند از من خواستند که تامین آن در توان من نبود.

دانشجوی دیگری از نرخ‌های نجومی در رشته‌های فنی و مهندسی می‌گوید که در سال گذشته نرخ این‌گونه جابه‌جایی‌ها از مرز 20 میلیون هم گذشته است. او اضافه می‌کند: متاسفانه در حال حاضر هیچ نرخ ثابتی برای جابه‌جایی‌ها وجود ندارد و سازمان سنجش و وزارت علوم در این حیطه دخالت نمی‌کنند، به همین دلیل افراد فقط با میل و سلیقه خودشان برای جابه‌جایی پول می‌گیرند.

براساس این گزارش، دانشگاه‌های شهر تهران، فردوسی مشهد، قم، گیلان، سیستان و بلوچستان، شیراز، تبریز، اصفهان، ارومیه و شهید چمران اهواز دارای بیشترین متقاضی برای جابه‌جایی هستند که شرط این‌گونه انتقال‌ها توافق دوطرف و موافقت دانشگاه مبدا است. در این میان برخی موسسات آموزشی هم از خلأ نبود متولی در این بخش استفاده می‌کنند و به متقاضیان قول جابه‌جایی می‌دهند که متقاضی ناچار است علاوه بر پرداخت هزینه انتقال به طرف مقابل، مبلغی را به عنوان واسطه به این موسسات بپردازد.

حسین توکلی، معاون سازمان سنجش آموزش درباره تبلیغات مربوط به جابه‌جایی داوطلبان پذیرفته شده از دانشگاه به دانشگاهی دیگر به ایسنا، گفت: جابه‌جایی دانشجویان در قبال دریافت پول ممنوع و خلاف قانون است. وی افزود: داوطلبان باید در هر رشته‌ای که پذیرفته شده‌اند، در همان رشته محل ثبت‌نام کنند و مطابق ضوابط و مقررات، تغییر رشته یا انتقال داوطلبان به دانشگاه دیگر تقریبا ناممکن است.

توکلی با بیان این‌ که اگر هم قرار باشد نقل و انتقالی درباره داوطلبی صورت بگیرد، این مساله به دانشگاه‌ها مربوط است و به سازمان سنجش ارتباطی پیدا نمی‌کند، تصریح کرد: براساس ضوابط، دانشگاه‌ها پس از آن که داوطلب 2 ترم تحصیلی را در دانشگاه قبول شده خود گذراند، می‌تواند براساس قوانین آموزشی خود و شرایطی که دارد درخواست‌های داوطلبان را بررسی کند که پس از بررسی این مساله در دانشگاه‌های مبدا و مقصد، نحوه نقل و انتقال دانشجوی متقاضی از سوی دانشگاه‌ها به وی اعلام می‌شود. معاون سازمان سنجش با بیان این ‌که هر اطلاعیه‌ای مبنی بر نقل و انتقال داوطلبان در حال حاضر وجود خارجی ندارد، اظهار کرد: این مساله منوط به گذراندن دو ترم تحصیلی است.

با این حال، مدیرکل دانشجویان داخل وزارت علوم در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با بیان این ‌که آیین‌نامه جدید نقل و انتقال دانشجویان در مهرماه 89 از سوی وزیر علوم ابلاغ شد، افزود: براساس آیین‌نامه جدید، دانشجویان در 2 مقطع زمانی یعنی در ماه‌های اردیبهشت‌ و آبان می‌توانند درخواست نقل و انتقال خود را ارائه دهند.

با وجودی که بسیاری از دانشگاه‌های برتر کشور، مبدا تقاضای دانشجو برای نقل و انتقال هستند، اما امسال این دانشگاه‌ها از ارائه خوابگاه به دانشجویان معذورند. این امر می‌تواند بار تقاضا برای انتقال و جابه‌جایی را کاهش دهد. به گزارش مهر، 75 دانشگاه امسال تاکید کرده‌اند که تعهدی در قبال دانشجویان برای تامین خوابگاه ندارند و حتی در صورت تامین خوابگاه، شرایط ویژه‌ای را برای استفاده از خوابگاه قرار خواهند داد.

کتایون مصری / گروه جامعه