10 تا 13 ساله‌ها را بهتر بشناسیم

«چگونه می‌توانم به فرزندم یاد بدهم که مسوولیت بیشتری بپذیرد؟»

مقدمه جلد سوم کتاب راهنمای کامل والدین با این سوال‌ها آغاز می‌شود و نویسنده در ادامه چنین می‌نویسد:

پرورش کودک، مسوولیتی بسیار مهم و در عین حال مشکل، توانفرسا و هیجان‌انگیز است. همان طور که فرزندتان رشد می‌کند چاره‌ای ندارید که احساسات مختلفی را تجربه کنید. کودک هر چه بیشتر مستقل می‌شود، بیشتر لذت می‌برد، اما این احساس هم تا حدی با تردید همراه است.

کتاب راهنمای کامل والدین به پرسش‌هایی پاسخ می‌دهد که بسیاری از والدین طی 20 سال کار، از من به عنوان مشاور و پژوهشگر والدین در زمینه رشد دوران کودکی پرسیده‌اند.

راه‌حل‌های این کتاب در ارتباط با شناخت تفکر کودکان و بر اساس کارهای ژان پیاژه، پژوهشگر مشهور در زمینه رشد کودک است.همچنین مطالعه این کتاب تا حد زیادی به شما آرامش خاطر می‌دهد. همچنان که با تجربه‌های واقعی و مراحل قابل پیش‌بینی رشد آشنا می‌شوید، متوجه خواهید شد که اغلب رفتارهای کودکتان کاملا طبیعی است. همه کودکان نوپا با اراده‌اند؛ همه بچه‌های 7 ساله به یادآوری‌های مکرر نیاز دارند و همه بچه‌ها در اوان نوجوانی روحیه‌ای متغیر دارند. با کسب این اطلاعات می‌توانید انتظارات خود را واقعی کنید. سپس بسیاری از تضادهایی را که ناشی از توقعات موجود است کنار خواهید گذاشت؛ به طور مثال، این که بخواهید کودک 3 ساله شما مانند کودکی 4 یا 5 ساله رفتار کند یا این که فرزند 12 ساله‌تان با همسالان خود مانند یک فرد بالغ برخورد و در مورد آنها قضاوت داشته باشد.

این کتاب شما را تشویق می‌کند وقت بیشتری را با کودک خود بگذرانید، به حرف‌هایش گوش کنید، محدودیت‌هایی برایش قائل شوید و به او علاقه نشان دهید. او به هر طریق و در هر مرحله‌ای، از عشق و نقش فعال شما نفع خواهد برد. حتی اگر دیگران سهم بیشتری در مراقبت از او دارند، اما مسوولیت پرورش و تربیت او حقیقتا بر عهده شماست.

در بخش بعدی کتاب باز هم نویسنده سوال‌هایی را مطرح می‌کند تا خواننده را بیشتر با موضوع این کتاب آشنا کند، سوال‌هایی از این قبیل:

«چگونه می‌توانم کودکانم را وادار کنم رفتار محترمانه‌تری داشته باشند؟»

«چرا فرزندم اینقدر بدخلق است؟»

«در مورد فشار همتایان چه کار کنم؟»

«تا چه حد می‌توانم مشکلات شخصی خودم را با کودکم در میان بگذارم؟»

و سپس بحث را این گونه ادامه می‌دهد:

دوران قبل از نوجوانی و آغاز آن زمان گذر و تغییر شگرفی است. در این سنین کودکان رشد جسمی سریعی دارند. به علاوه، کودکانی که به دوران بلوغ نزدیک می‌شوند آگاهی و شناخت بیشتری نسبت به خودشان و دنیا پیدا و جستجوی هویت را آغاز می‌کنند.

همچنان که در زمینه برخی از ارزش‌ها و مفهوم اخلاقیات به رشد فکری می‌رسند، اغلب آنچه را که در ذهنشان جریان دارد بیان می‌کنند. در یک شیوه مثبت، ممکن است فرزندتان احساسات خود را آزادانه با شما در میان بگذارد. با این وجود، ممکن است از شما شکایت و انتقاد هم بکند؛ «چرا به حرف‌هایم گوش نمی‌دهی؟» یا «تو اصلا مرا درک نمی‌کنی.»

کودکان با نزدیک شدن به 13 سالگی به نحو فزاینده‌ای در جستجوی استقلال هستند. آنها اغلب می‌خواهند وقت بیشتری را با همتایان و اوقات کمتری را با خانواده باشند، شاید آنها به خلوت نیاز داشته باشند و مشتاق هستند در بعضی از موارد خودشان تصمیم‌گیری کنند.

کودکان 10 تا 13 ساله از راهنمایی، حمایت و مراقبت نفع می‌برند. برای این‌که بتوانید فرزندتان را از شتابزدگی دور و به یک نوجوان مسوول‌پذیر و با اعتماد به نفس تبدیل کنید، حقیقتا باید بدانید او وقتش را کجا می‌گذراند چه کاری انجام می‌دهد و با چه افرادی همراهی می‌کند. او باید بداند چه چیزی قابل قبول است و چه چیزی مورد قبول شما نیست و نتایج بدرفتاری‌های او چه می‌تواند باشد.بهترین راه برای کمک به فرزندتان آن است که از هر فرصتی که سبب تقویت روابط شما با او می‌شود بهره ببرید. بیشتر با او حرف بزنید، به حرف‌هایش گوش دهید و به نظرش توجه کنید. برخی از کارها را با هم انجام دهید و او را تشویق کنید تا علائق و استعدادهای خود را دنبال کند. همین وظایف اولیه والدین نسبت به کودک سبب می‌شود دوران قبل و آغاز نوجوانی در فضایی خوب و تفاهم‌آمیز طی شود.

کتاب «راهنمای کامل والدین» را دکتر مینا اخباری آزاد ترجمه و موسسه انتشارات صابرین آن را چاپ کرده است.

کتاب برای کمک به والدینی که بچه‌های 10 تا 13 ساله دارند در 9 فصل نوشته شده و قیمت آن هم 3400 تومان است.

کورش اسعدی بیگی