جشنواره‌ای بزرگ برای شناسایی هنرمندان کوچک

گرچه در سال‌های گذشته، مسابقه‌های عکاسی و نقاشی متعددی از سوی نهادهای غیرمرتبط با حوزه فرهنگ و هنر به صورت موضوعی برای گروه سنی کودک و نوجوان در کشور برگزار شده، اما هیچ یک از آنها به جریانی هنری تبدیل نشده و بیشتر کارکردی آماری و اداری داشته است. اینک کارشناسان و فعالان عرصه هنر و آموزش کشور به جشنواره بین‌المللی هنرهای تجسمی کودکان و نوجوانان که در رشته‌های طراحی‌، نقاشی، کلاژ‌، تصویرسازی، کاریکاتور و خوشنویسی برگزار می‌شود، چشم دوخته‌اند تا شاید بتواند در سال‌های آینده موجی تازه در این عرصه ایجاد کند. هر چند محمود شالویی، رئیس مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز گذشته در نشست خبری این جشنواره، پیشاپیش برگزاری این رویداد را رفع‌کننده یکی از خلأ‌های موجود در زمینه آموزش هنر به کودکان برشمرد و بر موفقیت آن مهر تضمین زد.

شالویی که ریاست شورای سیاستگذاری این جشنواره را نیز به عهده دارد، با تاکید بر این که این رویداد فرهنگی به دنبال کشف استعداد‌های کودکان برای پرورش جنبه هنری آنان است، گفت: هنرمندان خردسال این جشنواره با پایان این رویداد به فراموشی سپرده نمی‌شوند، بلکه شناسایی شده و با دعوت از آنان در جشنواره‌های مختلف هنری سعی می‌کنیم تا شخصیت هنریشان را پرورش دهیم.

او در این باره افزود: می‌خواهیم زمینه ورود منتخبان این جشنواره را به هنرستان‌ها فراهم کنیم و آنان را به سمت جشنواره‌های حرفه‌ای‌تر و همچنین دوسالانه‌های هنری سوق دهیم و مطمئن هستیم که این اتفاق روزی خواهد افتاد.

این نکته‌ای بود که سیدعلیرضا حسینی، مدیرکل ارشاد استان اصفهان نیز بر آن تاکید کرد. او در این باره گفت: ما می‌توانیم با شناخت استعدادهای کودکان و نوجوانان زمینه را برای شناسایی نابغه‌های هنری فراهم کنیم و خوشبختانه امسال کودکانی از 4 کشور جهان نیز به اصفهان می‌آیند تا در این چند روز شاهد برپایی کارگاه‌های هنری آنان و نمایش آثارشان در کنار کودکان ایرانی باشیم. در نخستین دوره این جشنواره، آثار کودکان و نوجوانان هنرمند در موضوعاتی چون مردان الهی، نماز و دعا، طبیعت‌، احترام به خانواده‌، ورزش و نشاط‌، آسمان آبی‌، هوای پاک و باران رحمت الهی‌ در 2 گروه سنی 6 تا 9 سال و 10 تا 14 سال از امروز در اصفهان به نمایش درمی‌آید که 5 مرداد برگزیدگان آن در مراسمی معرفی می‌شوند.

برگزاری این رویداد هنری گرچه برای کودکان و نوجوانان اتفاق بزرگی به شمار می‌رود، اما در مقابل، این یک حقیقت است که آموزش نقاشی به این گروه سنی در مدارس دولتی و آموزشگاه‌های آزاد آن‌طور که باید مورد توجه قرار نگرفته و بیشتر به صورت یک امر فانتزی درآمده است. کارشناسان معتقدند در این حوزه یا آموزشی وجود ندارد یا آن که آموزش‌ها به صورت غیراصولی و با نگاهی دم‌دستی انجام می‌شود. این موضوع را یاسمین سینایی، نقاشی که سال‌هاست در داخل و خارج از کشور در حوزه آموزش به کودکان نیز فعال است، تایید می‌کند.

سینایی از آموزش نقاشی به کودکان در ایران با تعبیر معضل بزرگ یاد می‌کند که کمترین توجه را در مدارس کشور به خود معطوف داشته و زنگ هنر را به زنگ تفریح دانش‌آموزان تبدیل کرده است.

او در گفت‌وگو با «جام‌جم» در این باره گفت: در کشورهای باسابقه در زمینه آموزش‌های هنری به کودکان، فعالیت هنری با فراگیری مهارت‌های علمی و کسب دانش همراه است که در دوره راهنمایی و دبیرستان شدت می‌گیرد، در حالی که ما در ایران شاهد هستیم با زنگ هنر در مقاطع مختلف آموزشی با حضور دبیران غیرمرتبط، برخوردی غیرجدی صورت می‌گیرد.

سینایی ادامه داد: آموزش هنر، تنها یاد دادن یک مهارت نیست، بلکه آموزش دیدگاه و نگاه به دنیای اطراف است که می‌توان از آن به عنوان آموزش زندگی یاد کرد.

او به ضعف شدید کودکان ایرانی در شناخت هنر معاصر و گذشته کشورمان اشاره کرد و افزود: کتاب هنر در مدارس ما تبدیل به یک کتاب بی‌مصرف شده است که حتی بسیاری از مربیان هنر نیز نمی‌دانند به دنبال چه نتایجی از تدریس آن هستند. به گفته این استاد نقاشی کودکان، علاوه بر اینها در حال حاضر نگاه غلطی از سوی خانواده‌ها در فرآیند کسب مهارت‌های هنری کودکان وجود دارد که این امر باعث افراط و تفریط در این حوزه می‌شود.

او در این باره با ذکر مثالی گفت: در معیارهای جهانی، کودکان تنها از سنی خاص می‌توانند با قلم مو به فعالیت بپردازند، اما در ایران به دست کودکان 4 ساله هم قلم مو می‌دهند تا روی بوم به شیوه رنگ و روغن نقاشی بکشند.

در حالی که بزرگ‌ترین گردهمایی کودکان و نوجوانان هنرمند در ایران از امروز به مدت 4 روز در اصفهان کلید می‌خورد، همه کارشناسان منتظرند ببینند آیا این رویداد می‌تواند در بحث آموزش هنر به این گروه سنی در کشور تحولی ایجاد کند یا نه؟

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر