بازار هنرهای تجسمی زمستان امسال گرم می شود

خوب به این داستان واقعی این روزهای هنر ایران دقت کنید. هنرمندان در گوشه گوشه کشور آثار متعدد هنری را خلق می‌کنند نگارخانه داران این آثار را به نمایش می‌گذارند، چند نفر هم از نمایشگاه بازدید می‌کنند، اما در انتها تابلوهای هنری به هنرمندان بازگردانده می‌شود تا در زیرزمین خانه‌شان خاک بخورند. این چرخه‌ای تکراری است که سال‌هاست در حوزه هنرهای تجسمی ایران تکرار می‌شود، چرخه‌ای غلط که شاید تنها تصویب و اجرایی شدن بودجه یک دهم درصدی خرید آثار هنری بتواند به عنوان راهکار مناسبی برای برون‌رفت از این مشکل به شمار رود.بر اساس این طرح که در بودجه سال 90 نیز برای خود ردیف بودجه‌ای مستقل پیدا کرده قرار است یک دهم درصد بودجه عمرانی و زیربنایی وزارتخانه‌ها به خرید آثار هنری اعم از نقاشی، مجسمه و حتی عکس و نگارگری و البته صنایع دستی اختصاص داده شود.

البته این پایان ماجرا نیست زیرا محمود شالویی در گفت‌وگو با« جام‌جم» از بخش دیگری از این طرح خبر می‌دهد که بر اساس آن می‌توان این بودجه را صرف تاسیسات زیربنایی نظیر ساخت موزه‌ها و گالری‌های هنری و حتی راه‌اندازی موزه‌های هنری کرد.

شالویی در این باره خیلی صریح سخن می‌گوید و معتقد است که باید منتظر نیمه دوم سال ماند تا بتوان نتیجه‌گیری نهایی از این آیین‌نامه را دید. وی می‌گوید: اکنون این مصوبه مراحل نهایی خویش را برای اجرایی شدن پشت سر می‌گذارد و پس از این مرحله که طولی نخواهد کشید اقدام عملی برای خرید آثار هنری تا سقف یک دهم درصد بودجه عمرانی، ساختمانی و تملک دارایی‌های وزارتخانه‌ها صورت می‌گیرد.به گفته وی، همانطور که در مصوبه هم قید شده تدوین آیین‌نامه اجرایی این طرح بر عهده وزارت ارشاد و البته مرکز هنرهای تجسمی نهاده شده است. او می‌گوید این آیین‌نامه هم‌اکنون نوشته شده و برای تایید به مراکز ذی ربط به عنوان مبنا و اساس خرید فرستاده شده است و تا چند روز دیگر جواب قطعی ارائه خواهد شد.

اما اختصاص تنها یک دهم درصد برای خرید و البته ساخت آثار زیربنایی مانند موزه‌های هنری از جمله مواردی است که در حاشیه تصویب این بودجه صدای هر کارشناسی در این زمینه را بلند کرده است. شالویی در پاسخ به این پرسش که آیا اختصاص یک دهم درصد از این بودجه برای خرید تابلوی نقاشی و حتی صنایع دستی از یک سو و از سوی دیگر ایجاد زیر ساخت هنری کم نیست، می‌گوید: درست است که اختصاص این مبلغ به مقیاس تولید آثار هنری در ایران رقم بالایی نیست، اما به خاطر این‌که در این مصوبه دستگاه‌های دولتی مکلف و ملزم می‌شوند که آثار هنری را به هر طریق بخرند این موضوع می‌تواند به عنوان یک دستاورد به فال نیک گرفته شود. او اختصاص این رقم اندک را نگاهی زیربنایی در این زمینه می‌داند که با استناد به آن می‌توان در دوره‌های بعدی تدوین لایحه بودجه آن را بیشتر کرد. شالویی اجرایی شدن این طرح را به واسطه آن‌که لایحه بودجه امسال در ماه‌های نخست سال ارائه و تصویب شده است به نیمه دوم سال موکول کرد و افزود: مطمئنا هرچه به روزهای پایانی سال نزدیک‌تر شویم خرید آثار هنری از سوی دستگاه‌ها شدت پیدا خواهد کرد و می‌توان این نوید را به هنرمندان از هم اکنون داد که بازار هنرهای تجسمی در زمستان امسال گرم خواهد شد.

اما این که این آثار توسط چه کسانی برای خرید مورد تایید قرار می‌گیرند موضوع دیگری است که منتقدان از آن به عنوان یک نقطه ضعف یاد می‌کنند. شالویی در این باره می‌گوید: در آیین‌نامه اجرایی این طرح به شورای خرید این آثار نیز اشاره شده است. این شورا هم‌اکنون نیز فعال است و قرار است در این طرح به عنوان یک مرجع اصلی درباره ارزشیابی و نظارت بر خرید آثار هنری مورد توجه قرار گیرد.

نزدیک به 4 سال است که ایده ایجاد یک شورای خرید آثار هنری در مرکز هنرهای تجسمی ارشاد مطرح شده است. این شورا قرار بود با توجه به بودجه‌ای که وزارت ارشاد در اختیارش قرار می‌داد به خرید آثار هنری بپردازد، اما مدت‌هاست این بودجه گویا به اتمام رسیده است. شالویی در حالی خبر از تغییر ماهیت کار این شورا می‌دهد که ایرج اسکندری، رئیس این شورا معتقد است که حضور این شورا به عنوان شورای تصمیم‌گیرنده برای خرید آثار هنری در این طرح مطمئنا به گستردگی کار خواهد انجامید. او که قبل از هرچیز یک نقاش است معتقد است همین رقم اندک می‌تواند گره‌گشای بسیاری از مشکلات نقاشان باشد.

این استاد دانشگاه می‌گوید: باید درون این صنف بود تا از مشکلات هنرمندان این بخش با خبر شد. این رقم هرچند اندک باشد، اما به هر حال می‌تواند گوشه ای از مشکلات مالی هنرمندان را برطرف کند. او می‌افزاید: اکنون یک دبیرخانه کوچک برای شورای خرید آثار هنری در نظر گرفته شده است، اما مطمئنا با گستردگی کار باید مکانی دائمی مانند فرهنگسرای نیاوران برای نمایش و عرضه آثار هنری در نظر گرفت.