چهلستون اصفهان؛ یکی از کامل‌ترین باغ‌های دوره صفوی

جواد رحمتی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به انتخاب شهر اصفهان به‌عنوان پایتخت حکومت صفوی در سال 1000 هجری قمری (1591 میلادی) و انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان، بیان کرد: ساخت شهر جدید در ضلع جنوبی شهر عتیق، به سمت رودخانه زاینده‌رود در سه بخش عمده شامل ساخت میدان نقش جهان همراه دولتخانه، ساخت باغ‌راه چهارباغ (دروازه دولت تا باغ هزارجریب) و اتصال شهر عتیق به شهر جدید به‌وسیله ساخت بازار‌، کاروانسراها‌، سراها‌ و تیمچه‌ها اتفاق افتاد.

وی با اشاره به کاربرد باغ جهان‌نما (چهل‌ستون) به‌عنوان مفصل اتصال دولتخانه به چهارباغ در گذشته، ادامه داد: بی‌شک باغ ـ موزه چهل‌ستون یکی از کامل‌ترین باغ‌های دوره صفوی و دارای محدوده‌ای اصیل، دروازه ورودی عمارت‌، باغ‌، استخر و... است.

رحمتی از مهم‌ترین ویژگی‌های بارز کاخ چهل‌ستون را نمونه کامل معماری باغ‌سازی دوره صفویه، واقع شدن بین چهارباغ عباسی و مجموعه میدان نقش جهان به‌عنوان مفصل اتصال، وجود تأسیسات گردش آب شامل جوی‌های سنگی و استخر، حضور قسمتی از مادی «فدن» در داخل باغ، وجود تزیینات منحصربه‌فرد دوره صفوی مانند تزیینات چوبی‌، نقاشی‌های دیواری‌ و آیینه‌کاری، استفاده از مجموعه به‌عنوان محل بار عام (تشریفات) دولت صفوی و نمونه‌ای از باغ حکومتی‌ که نوع خاصی از سلسله‌مراتب را شامل می‌شود، دانست.

مسؤول تهیه پرونده ثبت جهانی باغ ـ موزه چهل‌ستون اصفهان درباره وضعیت کنونی این باغ نیز گفت: با توجه به درآمد مجموعه، لازم است توجه ویژه‌ای به‌لحاظ فضای سبز، هزینه‌های رسیدگی و مرمت آن شود، هرچند مرمت این عمارت هزینه‌های هنگفتی را می‌خواهد.

رحمتی افزود: محوطه باغ ـ موزه چهل‌ستون 15 دی‌ماه سال 1310 به شماره 108 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.