سرنوشت روابط ایران و عربستان در بحرین رقم میخورد
پس از آنکه سرکوب ملت بحرین توسط نظامیان آل سعود، روابط ایران و عربستان را دچار تنش کرد، حالا سعود الفیصل، وزیر امور خارجه عربستان میگوید ایران برای بازگشت مناسبات عادی با عربستان شرط دارد.
ماجرا از آنجا شروع شد که برخی از رسانهها چندی پیش از قصد سفر علیاکبر صالحی، وزیر امور خارجه به عربستان و گفتوگو با مقامات این کشور پیرامون تحولات منطقه خبر دادند.
پس از این اطلاعرسانی بود که نمایندگان مجلس با اشاره به سرکوب ملت بحرین توسط نظامیان آل سعود، سفر وزیر امور خارجه کشورمان به عربستان را بدون توجیه دانستند و ضمن مخالفت با این سفر، آن را نشاندهنده سیاست خارجی ضعیف در قبال تحولات منطقه عنوان کردند.
به این ترتیب صالحی برای ارائه پارهای از توضیحات به مجلس فرا خوانده شد؛ اما وزیر خارجه با بیان اینکه فعلا برنامهای برای سفر به عربستان ندارد، در این باره گفت: مسائل زمانی رسمیت پیدا میکند که مطلبی به صورت رسمی از سوی وزارت خارجه اعلام شده باشد و ما پیش از هرسفر، موضوع را به طور رسمی اعلام میکنیم.
این سفرهمچنین توسط حسین امیرعبداللهیان، مدیرکل خلیج فارس و خاورمیانه وزارت امور خارجه و حسن قشقاوی، معاون پارلمانی، کنسولی و امور ایرانیان وزارت خارجه تکذیب شد.
همزمان مدیرکل خلیج فارس و خاورمیانه وزارت امور خارجه با رد ادعای برخی رسانهها مبنی بر تلاش وزیر خارجه ایران برای مذاکره با مقامات ریاض تاکید کرد شرط ایران برای مذاکره با عربستان این است که این کشور ابتدا باید خاک بحرین را ترک کند.امیر عبداللهیان با تأکید بر اینکه راه گفت و گو با عربستان هنوز بسته نشده است، اظهار امیدواری کرد مقامات عربستان متوجه عملکرد غلط خود در بحرین بشوند.
در چنین شرایطی، روز گذشته سعود الفیصل وزیر امور خارجه عربستان گفت کشورش برای گفتوگو با ایران آماده است.وی در کنفرانس خبری مشترک با «ویلیام هیگ» همتای انگلیسی خود در جده در پاسخ به سوالی درباره مناسبات ریاض ـ تهران گفت: برنامهای برای سفر وزیر خارجه ایران به عربستان با هدف روشن شدن مسائل فیمابین جهت بازگشت مناسبات به سطح عادی تدارک دیده شده بود؛ ولی این نشست بهدلیل شروطی که ایران مطرح کرد، برگزار نشد.فیصل در ادامه از پیشنهاد تهران به ریاض برای گفتوگوی سهجانبه در کویت خبر داد و افزود: حقیقت این است که وزیر خارجه جدید ایران زمانی که در پاکستان بود با من تماس گرفت، من هم به او گفتم که دعوت ما از شما هنوز باقی است و هروقت تمایل داشتید ما خوشحال خواهیم شد.سعود الفیصل تصریح کرد: پیشنهاد ایران برای برگزاری نشستی سهجانبه در کویت بود اما من گفتم که چرا اختلافات عربستان و ایران را بر کویت تحمیل کنیم.
وزیر خارجه عربستان سعودی تاکید کرد: ایران کشور همسایه است و اگر بخواهد نقش سرآمد [در منطقه] را ایفا کند باید منافع کشورهای منطقه را هم مراعات بکند.
از عربستان انتظار اقدام سازنده داریم
پس از این اظهارات، خبرنگار «جامجم» در گفتوگو با حسین امیر عبداللهیان مدیر کل خلیج فارس و خاورمیانه وزارت امور خارجه نظرات این مقام رسمی ایران را در باره اظهارات سعود الفیصل جویا شد.
امیر عبداللهیان با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره در راهبرد روابط خود با کشورها، توسعه و تحکیم روابط با کشورهای همسایه از جمله کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را در اولویتهای کاری خودش قرار داده است، گفت: صالحی وزیر امور خارجه از ابتدای شروع مسوولیت خود در راستای این راهبرد جمهوری اسلامی ایران اظهارات و اقدامات مثبتی را درخصوص تحکیم روابط با کشورهای همسایه از جمله عربستان سعودی اتخاذ کرده است.وی افزود: همواره این انتظار را از عربستان سعودی داریم با اقداماتی عملی و سازنده به توسعه و تحکیم روابط کمک کند و همچنین این دو کشور تاثیر گذار در منطقه و در جهان اسلام با توجه به تحولات عمومی و شرایطی که در منطقه حاکم است و حضور نیروهای فرامنطقهای و خارجی که به بهانههای مختلف به دنبال ایجاد تفرقه هستند، بتوانند به نحو مطلوب و در راستای اهداف و منافع منطقهای پیش بروند.
مدیرکل خلیج فارس و خاورمیانه وزارت امور خارجه تصریح کرد: ما از اینکه نیروهای نظامی عربستان سعودی وارد خاک بحرین شدند ولو در قالب سپر جزیره و برخی از اقداماتی که در آنجا اتفاق افتاد تحفظ جدی داریم و انتظار میرفت مقامات کشور عربستان سعودی به گونهای در باره مسائل بحرین عمل میکردند که اقدامات مردم بحرین که همانند دیگر مردم خاورمیانه مطالبات مشروع به شکل مسالمتآمیز بود به عنوان یک مساله و اقدام داخلی تلقی میشد.
وی با بیان اینکه ورود نیروهای نظامی عربستان سعودی به بحرین شرایط را پیچیده کرد و طبعاً این امر تاثیرات و پیامدهایی را به دنبال داشت، تاکید کرد: قطعاً با عنایت به اینکه مواضع و رفتار عملی عربستان سعودی میتواند نقش مهمی را در منطقه داشته باشد و عربستان میتواند با اقداماتی سازنده و موثر به توسعه، تحکیم و ایجاد امنیت و ثبات در منطقه حساس خلیج فارس و خاورمیانه کمک کند. امیدواریم شرایط به گونهای رقم بخورد که وحدت در جهان اسلام و میان مسلمانان برقرار شود و توجه جدی به مطالبات مشروع دموکراتیک در منطقه لحاظ شود. وی درباره شرط خاص ایران برای بازگشت به مذاکرات با عربستان اظهار کرد: بالاخره روابط ایران و عربستان با یکسری فراز و نشیبهایی همراه است و آنچه ما امروز شاهد آن در بحرین هستیم این است که اقداماتی توسط نیروهای نظامی عربستان در بحرین انجام گرفت یکی از موانع جدی در مسیر توسعه و تحکیم روابط میان دو کشور ایران و عربستان بود وانتظار میرود اساساً رفتار هیات حاکمه در عربستان سعودی همراه با حکمت و درایت باشد و ما شاهد همکاریهای منطقهای و ارتقای سطح روابط در منطقه حساس خلیج فارس به دور از دخالتها و مداخلات نیروهای خارجی در این منطقه باشیم.
خروج سعودیها از بحرین، شرط گفتوگو
از سوی دیگر رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در واکنش به اظهار علاقه وزیر خارجه عربستان برای گفتوگو با مقامات ایران،خروج نیروهای سعودی از بحرین را شرط فراهم شدن زمینه گفتوگو بین مقامات دو کشور عنوان کرد.علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در این خصوص به مهر گفت: سیاست کلی جمهوری اسلامی ایران داشتن رابطه خوب با همه همسایگان است.
وی یادآور شد: عربستان از همسایگان جنوبی جمهوری اسلامی ایران است و قبل از اینکه نیروهای عربستان در بحرین ورود پیدا کنند ما نسبت به رفت و آمد و گفتوگوی مقامات ایران و عربستانی منعی نداشتیم.همچنین حشمتالله فلاحتپیشه نماینده مردم اسلام آباد غرب و رئیس کمیته روابط خارجی مجلس در واکنش به ابراز علاقه وزیر خارجه عربستان برای مذاکره با ایران گفت: عربستان سعودی میتواند با خروج از بحرین شرایط گفتوگو و مذاکره با جمهوری اسلامی را فراهم کند.وی با اشاره به استقبال سعود الفیصل وزیر امور خارجه عربستان برای مذاکره با جمهوری اسلامی ایران، گفت: عربستان به دنبال راهی برای خروج از بحران خودساخته است، البته بخشی از اقداماتی که آنها اخیراً انجام دادهاند، همانند تلاش برای خروج نیروهای زرهی از بحرین و وعده خروج زودهنگام از این کشور، به منطق دیپلماتیک نزدیکتر است و ما امیدواریم که این روند ادامه داشته باشد.وی افزود: اگر عربستان از بحرین خارج شود، بسیاری از مشکلات و مسائل حل خواهد شد.
کتایون مافی / گروه سیاسی
