مکانیزم استحصال آب از شاخصه‌های مهم باغ پهلوان‌پور

بهرام رضایی در گفت‌وگو با ایسنا، بیان کرد: زمانی که از کویر به باغ وارد می‌شویم، چون اطراف آن خشکی و بی‌آبی است، تک‌تک عناصر در ذهن هر بیننده‌ای وجهه خاصی می‌یابد، وجوهی که در باغی مانند عباس‌آباد بهشهر وجود ندارد، هرچند آن باغ نیز با همان اندیشه معماری ساخته شده و عناصر همه باغ‌ها را دارد، ولی این عناصر در جایی که کویر است، به نظم درمی‌آید.

او اظهار کرد: در همه جای باغ ایرانی درخت وجود دارد و تلقی معمار از باغ ایرانی در مناطق کویر ایران به نظم می‌رسد، چون همه‌چیز طرح‌ریزی می‌شود. باغ ایرانی حصار دارد، پس می‌توان نتیجه گرفت باغ ایرانی به‌طور کل، در مناطق کویری و خشک مفهوم می‌یابد و مانند نگینی در زمین می‌درخشد.

رضایی با تأکید بر وجود این ویژگی‌ها در باغ‌های ایرانی و بخصوص باغ پهلوان‌پور یزد، گفت: قدمت این باغ به دوران زندیه و بویژه اوایل دوره قاجار برمی‌گردد.

وی با اشاره به وجود شش ویژگی که یک اثر برای ثبت شدن در فهرست میراث جهانی باید داشته باشد، ادامه داد: از جمله این ویژگی‌ها داشتن قوای منحصربه‌فرد یا استثنایی از یک سنت فرهنگی یا تمدن پابرجا و نمونه‌ای برجسته است که نمایانگر مراحل سرگذشت انسان از نظر بنا و معماری است. از این نظر، بیشترین اعتبار را در حوزه باغ‌ها می‌توانیم داشته باشیم.

او با اشاره به مکانیزم استحصال آب به‌عنوان یکی از خصوصیات باغ‌های ایرانی، بیان کرد: این خصوصیت از جمله مهم‌ترین شاخصه‌ها در باغ پهلوان‌پور یزد است. در این باغ که قنات حسن‌آباد را نیز در خود دارد، آب هنوز جاری است.

مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان یزد با اشاره به این‌که حیات باغ به آب بستگی دارد و یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های باغ ایرانی، آبی است که از قنات‌ها سرچشمه می‌گیرد، گفت: جذابیت‌های معنوی، معماری، باغ‌سازی و فضای زمین و منظر باغ، منقوش به باورها شده و به‌لحاظ کمی نیز همه این عناصر در باغ ایرانی در جای خود قرار گرفته است و نقش‌آفرینی می‌کنند.

وی با اشاره به وجود سه نوع طراحی در باغ‌های ایرانی، اظهار کرد: باغ ایرانی همیشه دیوار دارد و محصور است. این باغ‌ها همیشه یک محور اصلی دارند که آب را در آنجا جاری می‌کنند. همچنین باغ‌های ایرانی دارای عمارتی کوشک‌مانند در وسط، یک‌سوم انتها یا انتهای باغ است.

او گفت: باغ یک حریم حفاظتی و منظری دارد و به‌عنوان مدیریت در ساخت‌وساز و مناسب‌سازی ساخت‌وساز با فضای باغ‌ها، حریمی برای آن‌ها تشکیل شده است که در اطراف باغ قرار دارد.

رضایی با اشاره به مساحت 35هزار مترمربعی باغ پهلوان‌پور، افزود: این باغ در شهر مهریز و در محله مزویرآباد در میدان توحید قرار گرفته است.