ارتباط سرطان پوست و سولاریوم

عوامل مختلفی برای بروز سرطان پوست مطرح است که مهم‌ترین آنها شامل آفتاب‌سوختگی یا آسیب شدید و طولانی‌مدت پوست بر اثر نور آفتاب است. اشعه ماورای بنفش خورشید می‌تواند باعث آسیب مواد ژنتیکی داخل سلولی شوند. علاوه بر تابش طبیعی نور خورشید، اشعه ماورای بنفش مصنوعی هم که در برخی سالن‌ها برای برنزه‌شدن به کار می‌رود، سرطان‌زا است. سولاریوم یا اتاقک‌های برنزه‌کننده پوست آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به پوست وارد می‌سازد. اتاقک سولاریوم از یک تشک خورشیدی ساخته شده است که در آن لامپ‌های UVA و UVB قرار داده شده‌اند و از بالا و پایین به بدن اشعه تابانده می‌شود. حتی مقدار ناچیزی از UVA و UVB می‌تواند به پوست آسیب برساند، به این ترتیب که فرآیند پیرشدگی را تسریع بخشیده و همچنین سبب بروز سرطان نیز می‌شود.

در مطالعات مختلف دیده شده است که خطر سرطان پوست در زنان جوانی که جلسات متعدد در سال از اتاق‌ها یا تخت‌های سولاریوم استفاده کرده‌اند، ۷ بار بیشتر از زنانی است که از این دستگاه‌ها استفاده نکرده‌اند. همچنین در تحقیقات دیگری دریافتند افرادی که ۱۰ جلسه به طور کامل از این دستگاه‌ها استفاده کرده‌اند صدمات جبران‌ناپذیری به روند پروتئین‌سازی پوست خود وارد کرده‌اند. این صدمات اغلب هنگامی که در مقابل تابش مستقیم نور آفتاب هستیم، به وجود می‌آید. بر اساس این تحقیقات اشعه ماوراءبنفش دستگاه‌های سولاریوم به اندازه اشعه ماوراءبنفش آفتاب خطرناک و زیان‌آور است و دستگاه‌های سولاریوم می‌توانند خطر ابتلا به سرطان پوست را چندین برابر افزایش دهند. متاسفانه امروزه حتی با وجود چنین شواهدی مبنی بر مضربودن این دستگاه‌ها، تبلیغات زیادی در مورد استفاده از این دستگاه‌ها به واسطه بهره اقتصادی قابل توجه آنها انجام می‌شود. این در حالی است که بر طبق استانداردهای موجود جهانی، کلیه مراکزی که خدمات سولاریوم ارائه می‌دهند به هیچ‌وجه اجازه ندارند در تبلیغات خود از واژه‌های «سالم و بی‌خطر» استفاده کنند و توصیه می‌شود افراد با آگاهی از تمامی مضرات بالقوه این روش نسبت به استفاده ازآن تصمیم‌گیری کنند.

استفاده از سولاریوم برای کودکان زیر ۱۵ سال ممنوع اعلام شده است و همچنین برای نوجوانان زیر ۱۸ سال نیز وجود رضایتنامه کتبی از سوی والدین برای انجام سولاریوم الزامی است. حتی اخیرا در برخی کشورها استفاده از سولاریوم برای برنزه‌کردن پوست نوجوانان زیر ۱۸ سال به دلیل خطر ابتلا به سرطان پوست از نظر قانونی ممنوع است و مراکزی که از این قانون پیروی نکنند تا چند هزار دلار جریمه خواهند شد. از طرفی بر اساس مطالعات جدید دیده شده است که در تبلیغات سولاریوم عمدتا بر جنبه زیبایی ظاهری و تغییرات رنگ پوست ناشی از آن تاکید می‌شود و اطلاعات مناسب و کاملی در مورد مضرات آن ارائه نمی‌شود. بر این اساس مطرح شده است که باید در مورد نحوه تبلیغات عمومی استفاده از سولاریوم محدودیت‌هایی اعمال شود تا بتوان به واسطه کاهش در تبلیغات، از میزان استفاده از این روش و به تبع آن بروز سرطان‌های پوستی در درازمدت جلوگیری کرد تا فراوانی این نوع سرطان‌ها کاهش یابد.

نکته قابل توجه دیگر در مورد مضرات سولاریوم، افزایش بروز لکه‌ها و خال‌های پوستی در کوتاه مدت، تسریع روند پیری پوست و بروز وابستگی روانی و فیزیکی به انجام آن به واسطه تغییر میزان ترشح برخی میانجی‌های شیمیایی نظیر اندورفین‌ها در بدن پس از قرارگرفتن در معرض نور ماوراء بنفش است. در پایان تاکید می‌شود که با توجه به افزایش قابل توجه خطر سرطان پوست در افرادی که در سنین نوجوانی و جوانی از روش سولاریوم به صورت مکرر استفاده می‌کنند و بروز سرطان پوست ناشی از آن در دهه‌های بعدی، لازم است توجه کافی به تمامی مضرات این روش و خطرات ناشی از آن کرده و با اجتناب از آن از بروز مشکلات جدی سلامتی در سال‌های آینده زندگی جلوگیری کرد.