قضیه از این قرار است که عدهای ناشناس شامگاه دوشنبه 16 خرداد در مقابل چشمان نظارهگر اهالی 72 اصله درخت سرو نقرهای در بلوک یک هزار متری در محله ولنجک نبش بلوار یاسمین را ظرف کمتر از 20 دقیقه از ریشه کنده و با خود بردند .
درختانی که از مدتها پیش مانعی بر سر راه سودجویان و بساز و بفروشهایی بودند که برای ساخت و ساز روی این زمین نقشه میکشیدند.
قانونی و غیرقانونی
این اولین بار نیست که چنین اتفاقاتی در تهران رخ میدهد. نگاهی به گذشته بیانگر این واقعیت است که تاکنون بارها درختان شهر در محدودههای مختلف و بخصوص در مناطق شمالی و غربی تهران در تهدید ساخت و سازهای قانونی و غیرقانونی قرار داشتهاند.
در مقابل نمونههایی از قطع درختان که با هدف ساختوساز چه قانونی و چه غیرقانونی در سطح شهر انجام میشود در مواردی نیز مشاهده شده که به بهانه اجرای پروژههای شهری دهها و شاید صدها اصله درخت یا نهال براحتی قطع میشوند.
نه فقط ساخت و ساز بلکه در مواردی گاه به بهانه اجرای پروژههای شهری درختان فلان بزرگراه در چشم به هم زدنی از ریشه جدا شده و به ادعای مسوولان شهری به مکان دیگری منتقل میشوند تا آنجا کاشته شوند، بدون اینکه درباره نشانی دقیق محل کاشت این درختان به شهروندان خبری داده شود.
نمونه بارز این ادعا قطع درختان در محدوده اتوبان چمران بود که در مرداد سال گذشته به بهانه احداث خطوط بیآرتی انجام شد.
اظهارات ضد و نقیض
در حالی که فرماندار شمیرانات در اظهارنظری تاکید کرده بود به جای درختان قطع شده، درختانی با چندین سال قدمت کاشته خواهد شد، شهردار ناحیه دو منطقه 1 شهرداری تهران در گفتوگو با فارس تاکید کرده است: چون در فصلی نبودیم که بتوانیم نهالهای چندین ساله بکاریم، نهالهای کاشته شده یک یا نهایتا دو ساله بودهاند. به گفته اسکندری، درختان سرو نقرهای حدود دو متر ارتفاع داشتهاند و سارقان ظرف مدت 20دقیقه این درختان را با لودر قطع کردهاند.
این مقام مسوول این را هم گفته که زمینی که این درختان در آن قرار داشته اوقافی بوده و مالک آن مشخص نیست، به همین دلیل شهرداری پروندهای تشکیل داده و به محض اینکه مالک مشخص شود، شکایت حقوقی میکنیم.
نکته مهم دیگری که اسکندری به آن اشاره میکند این است، افرادی که این درختان را قطع کردهاند میخواستند دیگر درختی وجود نداشته باشد تا بتوانند براحتی از شهرداری برای ساخت این ملک مجوز دریافت کنند.
شورای شهر: غیرقانونی است
رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران در گفتوگو با فارس تاکید میکند: برخلاف اینکه شورای شهر همواره طی سالهای اخیر در پی ارسال گزارشهایی از برخی تخلفات در زمینه قطع درختان و ساختوسازهای غیرقانونی، با حساسیت ویژهای قضیه را پیگیری میکرد، این بار خیلی دیر در جریان موضوع قطع درختان ولنجک قرار گرفت. قطعا شورای شهر تهران در جریان قطع درختان نبوده است، چراکه پرونده موضوعات مربوط به باغات، جابهجایی و قطع درختان در شورای شهر بررسی میشود.
مرتضی طلایی از قطع بیش از 250 اصله درخت در مناطق یک، دو و پنج تهران که چندی پیش رخ داده است، نیز اظهار بیاطلاعی کرده و میافزاید: شورای شهر تهران در جریان قطع درختان نبوده است چراکه پرونده موضوعات مربوط به باغات، جابهجایی و قطع درختان حتی اگر برای یک درخت هم که باشد پس از طی شدن مراحل قانونی توسط کمیسیون عمران شورای شهر بررسی کارشناسی و در صحن شورا تصمیمگیری میشود.
اما رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران به موضوع مهمی هم اشاره میکند و اینکه در منطقه یک افراد صاحب نفوذی وجود دارند که نمیتوان آنها را کتمان کرد، این آدمها مستقیم یا غیرمستقیم فشارهایی را وارد میکنند که میدانند این وضعیت از 20 سال پیش تاکنون وجود داشته است.
متاسفانه با وجود تلاشهای ما برای گفتوگو با سخنگوی شهرداری تهران درباره این موضوع، چنین امکانی میسر نشد و همین باعث شد تا بسیاری از پرسشها و نقاط ابهام در این ماجرا همچنان بیپاسخ بماند.
اینکه چطور زیر گوش مسوولان شهرداری منطقه عدهای براحتی با آوردن تجهیزات و ماشینآلات 72 اصله درخت را قطع میکنند و با خود میبرند؟ اینکه چطور زمینی که سالهاست مامن درختان تنومند بوده و به نظر میرسیده متعلق به شهرداری منطقه یک بوده، به یکباره مالک خصوصی پیدا میکند؟ اینکه چرا با گذشت حدود یک هفته هنوز خبری از سارقان و سرنخی از درختان ربوده شده به دست نیامده است؟ و اینکه تا به کی درختان و فضاهای سبز شمال شهر باید قربانی ساخت و سازهای غیرقانونی شوند و چرا اهرم نظارتی شهرداری آنقدرها که باید بر سر متخلفان سنگینی نمیکند؟ و دهها نمونه دیگر پرسشی است که بیجواب مانده است.
یک سناریوی دنبالهدار
این اولین بار نیست که دهها اصله درخت چندساله شب یا روز براحتی از ریشه قطع میشود، روی کامیونها بار زده و به مکان دیگری منتقل میشود و مسوولان انگشت به دهان میمانند و صدای اعتراض اهالی محل هم به جایی نمیرسد. سهلانگاری مسوولان و برخی بیتفاوتیها نسبت به پیگیری جدی موضوع قطع درختان و شناسایی و مجازات سنگین برای مجرمان برای جلوگیری از تکرار مجدد چنین حوادثی باعث شده سناریوی قطع درختان برای ساخت و سازهای سودجویانه همچنان در شهر ادامه داشته باشد تا سودجویان در پس این کوتاهیها برای منفعتطلبی خود براحتی حقوق شهروندان را تضییع کنند.
پوران محمدی / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم