به لطف پیشرفتهای خیرهکنندهای که در عرصه اکتشافات گونههای زیستی صورت گرفته است، دیگر نباید از شنیدن خبر کشف گونههای متعدد زیستی چندان هم متعجب شد با این حال برخی از این گونهها آنقدر متفاوت و هیجانانگیز هستند که در زمره خبرسازترین موارد کشف شده در هر سال قرار میگیرند. نشریه Popular Science همچون سالهای گذشته به معرفی خبرسازترین گونههای زیستی کشف شده در گوشه و کنار جهان پرداخته است. این گونهها از اعماق اقیانوسها گرفته تا جنگلهای ناشناخته، محدوده وسیعی را در برگرفته اند، اما خبر نگرانکننده این است که به طور کلی گونههای نادر به دلیل افزایش گرمایش زمین، بشدت در معرض خطر نابودی قرار دارند و به همین خاطر باید فکر جدی جهت حفاظت از آنها کرد.
ترسناکترین عنکبوت کشف شده
یکی از ترسناکترین عنکبوتهایی که تاکنون شناسایی شده darwin’s Bark است. این عنکبوت آنچنان ترسناک است که آن را با حشرات وهم انگیزی که در فیلمهای تخیلی نمایش میدهند مقایسه میکنند. گروهی از محققان مرکز تحقیقات علمی آکادمی علوم و هنرهای اسلونی این حشره را شناسایی کردهاند. بدون شک مهمترین مشخصه این عنکبوت وسعت خیره کننده شبکه تاری است که در نواحی جنگلی میتند. این شبکه وسیع کمک زیادی به عنکبوت در برخورداری از تغذیه کامل میکند.
گذشته از این مشخصه مهم، تار ابریشمی که این حشره تولید کرده و به کار میگیرد 10 بار قویتر از رشته تارهایی است که در ساخت جلیقههای ضد گلوله به کار گرفته میشود. دانشمندان رشته تارهای این عنکبوت را به عنوان مستحکمترین ماده زیستی میشناسند که تاکنون شناسایی شده است. گذشته از وسعت قابل توجه شبکه تار این عنکبوت، چسبندگی قابل توجه آن عملا امکان فرار حشرات به دام افتاده در آن را به صفر میرساند. نخستین بار در پارک ملی Mantadia ـ Andasibe این عنکبوت شناسایی شد و در 2 سال گذشته نیز تحقیقات گستردهای درخصوص این حشره صورت گرفته است. در برخی موارد دیده شده که وسعت شبکه تارهای این عنکبوت تا
8/2 متر مربع نیز میرسد. این حشره معمولا روی نواحی آبی نظیر رودخانهها یا چشمههای بزرگ، شبکه تار خود را میسازد که این خود یکی از ویژگیهای عجیب این حشره به شمار میآید.مارمولک بازرس
به راحتی میتوان پیشبینی کرد که در جنگلهای مناطق جنوب شرق آسیا مجموعه عظیمی از گونههای بسیار نادر حشرات و خزندگان زندگی میکنند. مارمولک بازرس (Monitor Lizard) نیز ازجمله این جانوران است. هم اکنون یک نمونه از این گونه بسیار نادر در موزه ملی فیلیپین زندگی میکند. این مارمولک خیلی بزرگ است و تقریبا
8/1 متر طول دارد. البته وزن چندان زیادی ندارد و با 9 کیلوگرم وزن، موجود چندان سنگین وزنی به شمار نمیآید.نکته جالب توجه این است که این مارمولک از مدتها پیش از سوی ساکنان محلی مناطق جنگلی فیلیپین شناسایی شده بود. آنها میدانستند که این نوع مارمولک در کجا و چگونه زندگی میکند اما زیست شناسان نمیدانستند چنین گونه نادری در این نقطهای از جهان ساکن است. چندی پیش بود که گروهی از محققان نمونهای از این مارمولک را بر روی یکی از درختان مرتفع مناطق جنگلی فیلیپین شناسایی کردند. تحقیقات دانشمندان نشان میدهد اینگونه بسیار نادر از مارمولکها تنها در جنگل «سیرا مادر» واقع در جزیره لوزن فیلیپن زندگی میکند.
وجود لکههای زرد رنگ روی پوست این مارمولک آن را به یکی از دیدنی ترین گونههای جانوری جهان تبدیل کرده است. مارمولکها به جهت برخورداری از ساختار بدنی خاص، توجه بسیاری از دانشمندان متخصص در عرصههای متنوع علمی را به خود جلب کردهاند. این عرصه شامل محققان علوم زیستشناسی تا دانش رباتیک میشود. محققانی که در دنیای رباتها کار میکنند به دنبال الهام گرفتن از برخی از گونههای مارمولک برای ساخت رباتهای خزندهای هستند که به راحتی بتوانند همچون این جانور روی دیوار نیز حرکت کنند.
قارچ زیرآبی
باز هم یک قارچ در این فهرست دیده میشود. عنوان قارچ زیرآبی به تنهایی گویای نادر بودن آن است و به خوبی میتوان متصور شد که دانشمندان در زمان شناسایی آن تا چه حد هیجانزده شدهاند. گروهی از محققان دانشگاه ارگان جنوبی این قارچ بسیار نادر را شناسایی کردهاند.
آنها زمانی که در یکی از محیطهای آبی منطقه ارگان یعنی رودخانه Rogue مشغول به تحقیق و بررسی بودند متوجه نوعی گیاه قارچ مانند در زیر آب شدند و پس از بررسیهای بیشتر متوجه شدند که این گیاه در حقیقت نوعی قارچ است. نگاهی به مجموعه بزرگ و متنوع قارچها نشان میدهد که این گونه نادر، تنها قارچ شناخته شدهای است که قابلیت ادامه حیات در زیر آب را دارد. قارچها همواره برای دانشمندان از اهمیت برخوردار بودهاند.
این گیاهان میتوانند به دانشمندان علوم پزشکی در تولید داروهای مختلف کمک کنند. این که چگونه این قارچ میتواند در محیط زیر آبی به حیات خود ادامه دهد برای دانشمندان ابهامات زیادی ایجاد کرده است. تحقیقات درخصوص مشخص شدن چگونگی ادامه حیات این گونه نادر گیاهی در زیر آب همچنان ادامه دارد.
جیرجیرک از دل جنگلهای هند
جیرجیرکها همواره برای دانشمندان زیستشناس از هیجان خاصی برخوردار است و هر زمان که گونه جدیدی از این حشره شناسایی میشود سر و صدای زیادی به راه میافتد. جیرجیرک Pollinating نیز ازجمله این گونههای نادر است که توسط گروهی از محققان دانشگاه استراسبورگ فرانسه شناسایی شده است. دانشمندان این گونه بسیار نادر را در جزیره Réunion واقع در جنوب غرب اقیانوس هند شناسایی کردهاند.
زندگی این جیرجیرک مملو از راز و هیجان است و تنها حشره گرده افشانی است که اتفاقا به گردهافشانی نوعی گل ارکیده نادر در همین جزیره میپردازد. در حقیقت این حشره کار دیگری جز گردهافشانی این گل ندارد. این گل ارکیده نادر چند سال پیش در جزیره Réunion شناسایی شد. تا قبل از شناسایی این جیرجیرک کمتر دانشمند زیستشناسی تصور میکرد جیرجیرکها نیز بتوانند مثل حشرات دیگری نظیر زنبورها عمل گردهافشانی را انجام دهند. جالب اینجاست که ادامه حیات این گل ارکیده صرفا در گروی عمل گردهافشانی این زنبور است. این حشره شباهت بسیار زیادی به ملخ دارد و ممکن است در نگاه اول آن را با این حشره اشتباه گرفت. اکنون که این حشره گردهافشان شناسایی شده ، دانشمندان به این نتیجه رسیدهاند که ممکن است بسیاری از گونههای شناخته شده حشرات نیز بتوانند عمل گردهافشانی را انجام دهند و چهبسا ادامه حیات برخی از گونههای گیاهی صرفا در گروی فعالیت این حشرات باشد؟!
انگل مولد بیماریهای ناشناخته
بدون شک زمانی که این گونه نادر جانوری شناسایی شد، محققان تنها به این دلیل خوشحال بودند چون گونه نادری را پیدا کردهاند، اما با مشاهده دقیق آن خوشحالی چندانی در چهره آنها دیده نمیشد. در حقیقت میتوان گفت شناسایی این انگل نادر یعنی King Tyrant یکی از ناخوشایندترین کشفیات هیجانانگیز در دنیای زیستشناسی محسوب میشود.
داستان کشف این انگل و همچنین محل کشف آن نیز هیجان خاص خود را داشته است.
محققان علوم پزشکی این انگل را برای نخستین بار در غشای مخاطی بینی دختربچهای در پرو شناسایی کردند. وجود این انگل در غشای مخاطی بینی این دختر بچه مشکلاتی را برای سلامتی وی ایجاد کرده بود. اندازه دندانهای این انگل برای چنین جانداری تا حد زیادی غیرمعمولی به نظر میرسید.
درک دانشمندان از دنیای انگلها چندان زیاد نیست و همین میزان اندک نیز به لطف پیشرفتهای خیرهکنندهای صورت گرفته است که سالهای اخیر همراه با ارائه فناوریهای نوین تشخیصی بوده است. بدون شک چهره این انگل میتواند الهامبخش فیلمسازان در ساخت و پرداخت شخصیتهای ترسناک برای فیلمهای علمی و تخیلی باشد.
سوسک حمام پرنده
سوسک حمام به عنوان یکی از چندشآورترین حشرات روی زمین شناخته شده است. این حشره حتی بدون سر نیز قادر به ادامه حیات تا چند روز است، اما کشف گونه جدیدی از این حشره یعنی Jumping Cockroach در دنیای خبرهای علمی، خبرساز شده است. قدرت قابل توجه این حشره در پریدن از روی سطوح مختلف مشخصه بارز این گونه خاص به شمار میآید. پاهای این حشره به طرز حیرتانگیزی برای پرش حشره ساخته شدهاند. این تطبیقپذیری خیرهکننده از دوره زمینشناسی ژوراسیک تا به اکنون دیده نشده است و در نوع خود یک کشف تاریخی به شمار میآید. توانمندی چشمگیر این حشره در پریدن موجب شده تا بسیاری از محققان آن را از حیث قابلیت پریدن با ملخ که مهارت ویژهای در این زمینه دارد مقایسه کنند، اما در حین عمل پرش، ممکن است هر حشرهای با بیثباتی روبهرو شود.
در این حشره وجود شاخکهای بلند در نقش یک ابزار کارآمد جهت جلوگیری از هر گونه عدم ثبات است. زمانی که سوسک حمام پرشکننده میپرد شاخکهای حشره به طور خودکار فعال شده و موجب حفظ ثبات و پایداری آن میشود. این حشره توسط گروهی از محققان در دانشگاه کیپتاون واقع در آفریقای جنوبی شناسایی شده است.
خفاش ماهی کلوچهای
زمانی که گروهی از دانشمندان دانشگاه دولتی لویزیانا در آمریکا خبر از شناسایی گونه جدیدی از ماهیها دادند، این موضوع چندان خبرساز نشد، اما انتشار نخستین سری از تصاویر این کشف جدید تمامی تصورات قبلی را بر هم زد. بدون شک میتوان این خفاشماهی (Pancake Batfish) را گل سرسبد این فهرست عنوان کرد. با این حال چشمانداز بسیار روشنی نمیتوان برای این جانور متصور شد. سال 2010 نشت گسترده نفت در خلیج مکزیک ـ جایی که محل اصلی زندگی این آبزی به حساب میآید - مخاطرات زیادی را برای آن و سایر گونههای آبزی منطقه به همراه آورد. دامنه نشت نفت به حدی بوده که گفته میشود تا چند دهه آینده گونههای جانوری و گیاهی که در این نقطه از جهان زندگی میکنند آینده چندان روشنی نخواهند داشت. تحقیقاتی که در ماههای اخیر درخصوص این جانور آبزی انجام شده نشان میدهند که اگر اقدامات تاثیرگذاری صورت نگیرد به زودی باید با نسل این جانور خداحافظی کرد.
باکتری زنگ آهنخوار
نخستــــیـــن بار این باکـــتری عجیب Rust-Eating Bacterium روی آهنپارههای باقیمانده از کشتی تایتانیک در اعماق اقیانوس اطلس شناسایی شد. گروهی از محققان دانشگاه سویل اسپانیا با انجام بررسیهای گسترده روی این کشتی غرق شده متوجه حیات نوعی باکتری شدند که برای ادامه حیات خود از زنگ آهن محیط اطراف استفاده میکند. در حقیقت این باکتری از اکسید آهن به عنوان یک منبع مفید غذایی استفاده میکند. این باکتری همپای سایر ریزارگانیسمها که کلنی قابل توجهی را تشکیل میدهند سهم قابل توجهی در خوردگی تدریجی فولادهای سخت بدنه کشتی تایتانیک دارند و اگر این روند همچنان ادامه داشته باشد تا چند دهه آینده عملا اثری از این کشتی تاریخی باقی نخواهد ماند. همه ساله فهرست تازهای درخصوص گونههای جانوری و گیاهی نادر و تازه شناسایی شده منتشر میشود، اما به نظر میرسد فه رستی که برای سال 2011 منتشر شده یکی از هیجانانگیزترین آنها باشد. این فهرست مجموعه متنوعی از گونههای زیستی را در بر میگیرد که نوع زندگی و شرایط ادامه حیات آنها تا حد زیادی غافلگیرکننده است، اما این گونهها با گذشت زمان به سطح قابل توجهی از توانمندی برای کنار آمدن با محیط سخت زندگی و در نهایت ادامه حیات، دست یافتهاند.
مترجم: محمدرضا مصلحی
منبع: PopSci
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم